Khi các nghệ sĩ, diễn viên đến với bà con vùng sâu, vùng xa...

04/07/2009 23:55

Hai xe ô tô vốn đã cũ, lại phải chở bao thứ đồ lỉnh kỉnh, nào phục trang, nào đạo cụ, sân khấu v.v... ì ạch trên con đường quanh co, khúc khuỷu lên các xã vùng cao Tiên Yên. Trông chúng thật nặng nhọc mỗi khi vượt dốc. Thế nhưng khác với vẻ mệt mỏi của hai chiếc xe đã ''lão hoá”, những người ngồi trên xe, là các nghệ sĩ, diễn viên của Đoàn Kịch Quảng Ninh, lại rất hào hứng, sôi nổi; cả xe đầy ắp tiếng cười...

Được xem “văn công tỉnh” là niềm vui của các em nhỏ ở xã vùng cao Hà Lâu.

Đó là chuyến đi phục vụ đồng bào các dân tộc vùng cao xã Hà Lâu (huyện Tiên Yên) của Đoàn Kịch Quảng Ninh. Theo NSƯT Bằng Thái, Trưởng Đoàn Kịch Quảng Ninh và cũng là người trực tiếp đưa nhóm anh chị em nghệ sĩ, diễn viên của Đoàn đi chuyến này thì hầu như năm nào Kịch Quảng Ninh cũng phải sắp xếp để có ít nhất vài ba chuyến đi phục vụ bộ đội và bà con nhân dân ở các tuyến đảo, vùng cao, biên giới. Năm ngoái, vào dịp chuẩn bị đón Tết Kỷ Sửu là ở huyện đảo Cô Tô, Vân Đồn; rồi Đông Triều, Hoành Bồ, đến Móng Cái, Hải Hà v.v... Ở đâu cũng từng có dấu chân của anh chị em nghệ sĩ, diễn viên Đoàn Kịch Quảng Ninh đặt chân đến. NSƯT Bằng Thái tâm sự: Trong cơ chế thị trường, doanh thu sau mỗi đêm diễn luôn là điều khiến các đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp phải ''đau đầu'', bởi: ''Cơm áo không đùa với khách thơ''... Mà muốn doanh thu cao thì phải chọn điểm đến là các đô thị, thành phố lớn, nơi dễ thu hút đông khán giả tới xem biểu diễn. Thế nhưng, với Đoàn Kịch Quảng Ninh, phương châm của Đoàn là phải ''Đi bằng hai chân''; một mặt tập trung nâng cao chất lượng nghệ thuật các đêm diễn để đáp ứng nhu cầu thị hiếu ngày càng cao của số đông khán giả thị thành; mặt khác vẫn không sao nhãng việc đưa ánh sáng văn hoá tới các vùng sâu, vùng xa, vùng hẻo lánh, nơi mặt bằng dân trí của người dân còn hạn chế. ''-Và tất nhiên, với mỗi nhóm đối tượng khán giả khác nhau, chúng tôi chọn loại hình sân khấu, hình thức biểu diễn v.v... phù hợp'' - NSƯT Bằng Thái nói - ''Như chuyến đi này chẳng hạn, chúng tôi đưa đến cho bà con những vở kịch với đề tài thật gần gũi với người dân miền núi; ngoài ra còn kết hợp tuyên truyền, phổ biến pháp luật v.v... cho bà con...”.

Có mặt cùng các thành viên trong Đoàn đến Hà Lâu lần này, chúng tôi cảm nhận rất rõ niềm vui của người dân địa phương khi được đón ''Văn công tỉnh'' về biểu diễn. Hà Lâu vốn là một xã nghèo của Tiên Yên với trên 90% là đồng bào dân tộc Tày, Dao. Và có thể nói việc Đoàn Kịch Quảng Ninh đến biểu diễn ngay tại xã là một ''sự kiện'' làm xao động vùng quê miền núi vốn yên ắng này. Mặt trời chưa khuất sau các ngọn núi đã thấy bà con đi làm nương, làm rẫy lục tục kéo nhau về nhà. Bà Tằng Nhì Múi, thôn (Co Mươi) nói: ''-Mấy hôm trước nghe loa truyền thanh thông báo có văn công của tỉnh về biểu diễn nên bọn trẻ cứ dặn đi dặn lại là mế đi làm nhớ về sớm để còn đi xem...”.

Buổi tối, mặc dù chưa đến giờ biểu diễn nhưng ở khu vui chơi của xã đã chật cứng người. Lâu lắm rồi mới có văn công về phục vụ tận làng nên mọi người rất háo hức, phấn khởi. Ông Bế Thi Hồng, 76 tuổi, thôn Co Mươi, không giấu được niềm vui: ''-Cái Đoàn văn công này diễn xem thích lắm! Trước chúng đã về xã phục vụ rồi, mọi người ưng cái bụng lắm!”.

Các nghệ sĩ, diễn viên Đoàn kịch QN biểu diễn tại xã Hà Lâu trong chuyến đi phục vụ đồng bào vùng cao huyện Tiên Yên.

Phải nói tuy chỉ là chuyến xung kích phục vụ đồng bào vùng sâu, vùng xa, với khoảng trên dưới 20 người, cả nghệ sĩ, diễn viên đến nhạc công, phụ trách ánh sáng, âm thanh, lái xe v.v... nhưng chương trình biểu diễn của Đoàn vẫn rất phong phú, sinh động; có hát, múa, tiểu phẩm sân khấu v.v... được dàn dựng khá công phu, bài bản. Ngoài Hà Lâu, chuyến đi lần này của Đoàn còn đến các xã vùng cao khác nữa của Tiên Yên. Và đến đâu, anh chị em trong Đoàn cũng làm cho không khí sôi động hẳn lên. Ông Hoàng Vĩnh Hải, Chủ tịch UBND xã Hà Lâu, nói với chúng tôi: -Mỗi lần Đoàn Kịch Quảng Ninh về biểu diễn phục vụ, bà con trong xã ai cũng thấy rất vui. Và đặc biệt, thông qua các buổi diễn của Đoàn đã giúp cho chính quyền địa phương thực hiện có hiệu quả trong việc tuyên truyền các đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước... Chẳng hạn như mấy năm trước, người dân có thói quen chặt phá rừng bừa bãi, làm ảnh hưởng đến môi trường sinh thái. Sau khi xem xong vở kịch: ''Người con của núi'', ''Người tình nguyện” mà các nghệ sĩ, diễn viên Đoàn Kịch Quảng Ninh biểu diễn ngay tại địa phương, nhận thức của người dân trong xã đã có chuyển biến rõ rệt trong việc bảo vệ rừng, chấp hành luật lệ an toàn giao thông v.v... Ông Hải còn bảo:

''- Chú xem, Hà Lâu là một xã vùng cao nằm cách trung tâm huyện tới trên 30km; đã thế, một số thôn bản vẫn chưa có điện thắp sáng nên việc tiếp cận các thông tin từ đài, báo v.v... của bà con còn hạn chế lắm! Chính vì thế mà những chuyến đi biểu diễn nghệ thuật kết hợp tuyên truyền thời sự, chính sách, pháp luật v.v... như Đoàn Kịch Quảng Ninh đang làm thật đáng quý. Mong sao ngày càng có nhiều hơn những đoàn nghệ thuật của tỉnh, Trung ương đến với bà con!''

Trò chuyện với chúng tôi trên đường đến các điểm diễn, NSƯT Bằng Thái bộc bạch: -Mỗi lần đi phục vụ ở cơ sở, anh chị em trong Đoàn luôn nêu cao tinh thần đoàn kết với bà con và chính quyền địa phương để phối hợp tổ chức phục vụ tuyên truyền có hiệu quả. Và mỗi lần đi là một lần Đoàn hiểu thêm những mong muốn, tâm tư của bà con; từ đó mà rút ra được nhiều bài học kinh nghiệm để chủ động xây dựng kế hoạch cụ thể nhằm làm cho mỗi chương trình đều mang được nét văn hoá riêng của từng vùng miền, phục vụ bà con ngày càng tốt hơn...

Chia tay Hà Lâu, tôi cảm thấy tâm trạng mình thật khó tả. Vừa vui vì đêm diễn của Đoàn rất thành công, khán giả đông đúc, hào hứng theo dõi từ đầu đến cuối đêm diễn; nhưng cũng lại thấy hơi ái ngại khi nghĩ đến doanh thu của anh chị em nghệ sĩ diễn viên của Đoàn... Liệu có cách nào để ''cân đối'' giữa một bên là ''phục vụ nhiệm vụ chính trị'' với một bên là nâng cao mức thu nhập cho họ, những nghệ sĩ, diễn viên, không nhỉ? - Tôi cứ nghĩ ngợi mãi về điều này trên suốt chuyến đi mà quả thực vẫn chưa tìm được lời giải đáp!