Khó gì đâu?

Thầy Nhan Uyên (tên là Hồi, người nước Lỗ, vốn là học trò giỏi nhất của Đức Khổng Tử), có lần hỏi Đức Khổng Tử:

- Thưa thầy, Hồi này muốn nghèo mà cũng được như giàu, hèn mà cũng được như sang... Vậy có nên không?

Đức Khổng Tử nói:

- Ngươi hỏi thế phải lắm! Nghèo mà muốn cũng như giàu, thế là biết bằng lòng với số phận, không ham mê gì. Hèn mà muốn cũng như sang, thế là biết nhún nhường và lễ độ. Người như thế mới đáng bậc quân tử...

Cậu học trò của thầy Nhan Uyên từ nãy vẫn cung kính đứng hầu bên cạnh, nghe thấy hai người trò chuyện với nhau thì nét mặt phấn khởi, tươi tỉnh hẳn lên. Thầy Nhan Uyên thấy vậy, hỏi:

- Ta và sư tổ đàm đạo, con nghe có hiểu không mà có vẻ phấn chấn, hồ hởi vậy?

Cậu học trò lễ phép:

- Dạ thưa sư tổ, và sư phụ! Cả sư tổ và sư phụ thường ngày vẫn dạy chúng con phải cố gắng để thành người quân tử. Nhưng nghe thầy và sư tổ trò chuyện từ nãy, con thấy để thành một bậc quân tử thời nay cũng chẳng mấy khó khăn! Vì thế mà con mừng thôi ạ!

Cả thầy Nhan Uyên và Đức Khổng Tử đều tỏ ý ngạc nhiên! Cậu học trò nói tiếp:

- Thì sư tổ và sư phụ không nghe người ta nói sao; có những người thực chất chẳng có vốn liếng gì nhưng cũng là ông chủ công ty nọ, doanh nghiệp kia; chỉ có điều đó toàn là các ''công ty ma'' cả! Thế chẳng phải họ là những bậc quân tử, ''nghèo mà cũng muốn như giàu'' đó sao? Còn muốn “hèn mà cũng như sang” thì... dễ ợt! Thời nay người ta trọng bằng cấp; vậy chỉ cần chạy chọt, kiếm lấy cái bằng tiến sĩ, cử nhân gì đó thì dẫu kiến thức có hèn kém, vẫn ''sang'' như ai thôi mà!

Cùng chuyên mục