So với cả nước khi thực hiện xây dựng nông thôn mới (NTM), Quảng Ninh đã đặt tiêu chí về y tế, trong đó có chỉ tiêu bảo hiểm y tế (BHYT) toàn dân khá cao, tới 85% (quy định tại Bộ Tiêu chí quốc gia là trên 70%). Lý do là tỉnh mong muốn khi các xã đạt xã NTM, chất lượng cuộc sống của người dân phải được nâng cao chứ không chạy theo thành tích. Tuy nhiên, thực tế hiện nay khi thực hiện tiêu chí này, các địa phương đang vấp phải rất nhiều khó khăn.
Nhiều xã chưa đạt chỉ tiêu
Mới đây, Ban Xây dựng NTM của tỉnh đã tổ chức đợt thẩm định các xã cơ bản đạt NTM năm 2013. Trao đổi về vấn đề này, ông Hoàng Đình Sáu, Phó trưởng Ban Xây dựng NTM của tỉnh cho biết: “Trong số 23 xã trên toàn tỉnh được thẩm định thì có 8 xã có tỷ lệ tham gia BHYT dưới 85%. Thậm chí, xã Đồng Tiến và Thanh Lân của Cô Tô, tỷ lệ này chỉ đạt dưới 25%. Nếu các địa phương không có giải pháp cụ thể, khi xét duyệt xã cơ bản đạt NTM sẽ có nhiều xã vướng ở chỉ tiêu này”. Giải thích về việc các xã của Cô Tô chưa đạt chỉ tiêu BHYT toàn dân, ông Nguyễn Đức Thành, Bí thư Huyện uỷ, kiêm Chủ tịch UBND huyện Cô Tô cho rằng: “Luật Sửa đổi một số điều của Luật BHYT do Quốc hội ban hành ngày 13-6-2014 có quy định, trong các nhóm được Nhà nước hỗ trợ BHYT có người đang sinh sống tại các xã đảo, huyện đảo. Tuy nhiên, Luật này có hiệu lực từ ngày 1-1-2015. Trước đó, chúng tôi cũng đã nhận được văn bản của Bộ Y tế, Sở Y tế đề nghị rà soát đối tượng ngư dân trên đảo, lập danh sách đề nghị cấp BHYT nên người dân dừng, không mua BHYT tự nguyện nữa”. Còn theo Sở Y tế, trong Đề án Y tế biển đảo của Bộ Y tế và của Quảng Ninh có đề ra định hướng cấp BHYT cho 100% người dân sinh sống trên các xã đảo. Bởi vậy Bộ Y tế, Sở Y tế mới có văn bản đề nghị các xã đảo, huyện đảo rà soát số đối tượng cần cấp thẻ. Tuy nhiên, Bộ Y tế và các bộ liên quan cũng chưa có hướng dẫn cụ thể về cấp thẻ cho đối tượng này nên chưa thể cấp được.
Đây không chỉ là tình trạng ở xã Thanh Lân và Cô Tô mà là tình trạng chung của nhiều xã đảo khác trên địa bàn. Bên cạnh tỷ lệ tham gia BHYT ở xã đảo còn thấp thì ở nhiều xã khác trên địa bàn, tỷ lệ tham gia BHYT cũng chưa thể đạt được mức 85%. Một phần bởi nhiều người dân chưa nhận thức được lợi ích khi tham gia BHYT, một số nơi, chính quyền địa phương chưa quan tâm, vào cuộc tuyên truyền, đời sống của bà con một số vùng còn khó khăn. Phần nữa chất lượng dịch vụ y tế ở một số nơi chưa đáp ứng được nhu cầu của người dân. Thậm chí nhiều người dân còn cảm thấy phiền toái khi làm các thủ tục khám, chữa bệnh bằng BHYT…
Cần nhiều giải pháp
Phải khẳng định rằng công tác chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ của người dân luôn được tỉnh quan tâm. Hệ thống y tế các tuyến được đầu tư mạnh cả về cơ sở vật chất đến trang thiết bị để tạo điều kiện cho người dân, người có BHYT đến khám, chữa bệnh. Ngoài các nhóm đối tượng được hỗ trợ thẻ theo quy định của Luật BHYT, tỉnh còn hỗ trợ thêm một số nhóm khác như: Cấp thẻ BHYT cho người từ 75 đến 79 tuổi đang sinh sống trên địa bàn tỉnh, không có trợ cấp xã hội hoặc đang hưởng tiền tuất hàng tháng; cấp thẻ BHYT miễn phí cho đối tượng cận nghèo, trong khi Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định đối tượng này ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu 70% mức đóng. Các nhóm đối tượng khác cũng được rà soát, thực hiện cấp thẻ đầy đủ, đúng quy định. Nhờ vậy đến hết 6 tháng đầu năm 2014, toàn tỉnh có 944.415 người tham gia BHYT, đạt tỷ lệ 78,5% so với tổng dân số toàn tỉnh, trong khi tỷ lệ này của cả nước chỉ khoảng 70%.
Hiện nay, đối tượng tự nguyện tham gia BHYT chiếm số lượng không nhiều, toàn tỉnh chỉ có hơn 123.000 người. Ở những xã có nhiều tiêu chí đạt được trong xây dựng NTM thì lại khó về tiêu chí BHYT toàn dân vì phần lớn người dân rơi vào đối tượng BHYT tự nguyện. Tuy nhiên, theo ông Sáu, nếu các địa phương quyết tâm, vào cuộc sát sao trong vận động người dân thì tỷ lệ người dân tham gia BHYT sẽ đạt được theo tiêu chí đề ra. Điển hình là trong 23 xã thẩm định đạt xã nông thôn mới vừa qua, có 15 xã vẫn đạt chỉ tiêu về tỷ lệ người dân tham gia BHYT.
Tại hội nghị giải quyết một số kiến nghị của cử tri và đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân do Đoàn Đại biểu Quốc hội, Thường trực HĐND tỉnh phối hợp tổ chức vào giữa tháng 10 vừa qua, đồng chí Nguyễn Thị Hạnh, Phó Bí thư Thường trực Huyện uỷ Hoành Bồ chia sẻ kinh nghiệm: “Chúng tôi liên tục chỉ đạo các đoàn thể vận động tuyên truyền người dân tham gia BHYT, thậm chí vận động cả các doanh nghiệp khi đến tặng quà cho các gia đình có hoàn cảnh khó khăn nhưng chưa có thẻ BHYT trên địa bàn thì nên tặng thẻ BHYT”.
Không chỉ cần sự chỉ đạo, sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương trong việc vận động, nâng cao nhận thức cho người dân về tham gia BHYT, mà về ngành Y tế cũng cần tiếp tục đổi mới, nâng cao hơn nữa chất lượng khám, chữa bệnh ở các tuyến, nhất là tuyến cơ sở; đồng thời, nâng cao tinh thần, thái độ phục vụ người bệnh. Qua đó, người dân có thể tin tưởng được chăm sóc sức khoẻ một cách tốt nhất, kể cả khi họ sử dụng thẻ BHYT. Với các văn bản, quy định do Trung ương mới ban hành về BHYT, các ngành cần chủ động đề xuất các bộ, ngành sớm có văn bản hướng dẫn, thực hiện. Bên cạnh đó, các địa phương cần chủ động rà soát đối tượng để sớm có danh sách số người được cấp, được hỗ trợ thẻ BHYT.
Thu Nguyệt
