Nếu nói về số lượng hộ nghèo được hỗ trợ xoá nhà tạm theo QĐ 167 của Chính phủ thì Hải Hà là huyện đứng đầu toàn tỉnh, với 724 hộ trong danh sách.
Số hộ này nằm rải rác ở 15 xã trong toàn huyện, trong đó có 514 hộ thuộc hộ nghèo ở vùng sâu, vùng xa mà đông nhất là 2 xã Quảng Sơn (309 hộ) và Quảng Đức (102 hộ). ở 2 xã này có nhiều hộ quá khó khăn, nhà ở cheo leo sườn đồi hay bên suối, không có đường để vận chuyển vật liệu bằng xe cơ giới. Vì vậy, tuy các hộ được hỗ trợ 2 đợt với tổng số tiền 25 triệu đồng/hộ, nhưng như một cán bộ của Ủy ban MTTQ Hải Hà nói thì số tiền này với nhiều gia đình là không đủ để thuê người vận chuyển vật liệu... Như ở đường vận chuyển hoàn toàn bằng sức người khoảng 3-4km. Riêng xã Quảng Sơn có tới 80 hộ ở trong điều kiện như thế!
Ngôi nhà mới của anh Voòng A Nhì (thôn Quảng Mới, xã Quảng Sơn, Hải Hà) đang được xây dựng.
Vậy làm thế nào để Hải Hà hoàn thành việc xây nhà cho hộ nghèo theo QĐ 167 của Chính phủ? Đồng chí Đinh Hùng Tuấn, Phó Chủ tịch UBND huyện Hải Hà, nói với chúng tôi: ''Để làm tốt công việc này, chúng tôi đã thành lập Ban Chỉ đạo và phân công các thành viên trong ban chỉ đạo chịu trách nhiệm phụ trách đôn đốc tiến độ xây dựng trên địa bàn từng xã. Đặc biệt chú trọng đến 3 xã khó khăn nhất là Quảng Sơn, Quảng Đức, Quảng Thịnh. Chúng tôi đã phân công công việc cụ thể cho các phòng ban chức năng và kêu gọi các đơn vị bộ đội biên phòng, các đơn vị kinh tế quốc phòng đang đóng quân trên địa bàn huyện cùng vào cuộc. Căn cứ vào thời gian thực hiện, UBND huyện đã chỉ đạo cho UBND các xã xây dựng kế hoạch và đăng ký danh sách cụ thể về số lượng nhà cần thực hiện theo kế hoạch đề ra. Kết quả cho đến thời điểm cuối tháng 3, trên địa bàn huyện đã có 277 hộ xây dựng xong nhà, đạt con số 38% tổng số hộ được xây dựng ở Hải Hà. Ngoài ra, có 147 hộ đang thi công. Còn lại, những hộ quá khó khăn về kinh tế, nhân lực, đường giao thông để vận chuyển vật liệu xây dựng thì huyện đã có kế hoạch hỗ trợ thêm họ cũng sẽ xây được nhà trong thời gian tới, phấn đấu đến tháng 6 tới, 100% các hộ nghèo trên địa bàn huyện cơ bản làm xong nhà''.
Có mặt tại xã Quảng Sơn, xã có nhiều hộ nghèo nhất huyện, đồng chí Phùn Quang Ón, Chủ tịch UBND xã, tâm sự: ''Khó nhất là có nhiều thôn bản ở xa, lại nằm rải rác không tập trung, nên khâu vận chuyển vật liệu rất khó khăn... Như ở bản Lý Quán có khu dân cư Loong Xỉ, ở đây có 12 hộ dân, từ chỗ đổ vật liệu đến được chỗ họ ở cách xa tới hơn 3km, lại không có đường ô tô nên phải vận chuyển hoàn toàn bằng sức người...''.
Khó khăn là vậy, nhưng trong thời gian qua, Quảng Sơn đã nhận được sự giúp đỡ rất nhiệt tình của Đoàn Thanh niên, các chiến sĩ bộ đội thuộc Trung đoàn 43, Sư đoàn 395 của Quân khu 3. Họ đã huy động hàng trăm chiến sĩ đến giúp dân vận chuyển vật liệu v.v... Chính vì vậy, đến nay, Quảng Sơn cũng đã có 62 hộ xây xong và 80 hộ khác đang thi công
Đồng chí Nguyễn Sơn Hà, Phó Bí thư Huyện Đoàn Hải Hà, tâm sự: ''Được huyện giao nhiệm vụ phụ trách xây nhà cho bà con ở Quảng Sơn, chúng tôi đã phát động các ĐVTN giúp đỡ người nghèo trong những ngày họ cần nhiều nhân lực như dỡ mái, đổ mái v.v...''.
Vào thời gian này, huyện Đầm Hà, một huyện láng giềng của Hải Hà, cũng đang nỗ lực giúp các hộ nghèo xây nhà. Huyện có 491 hộ được hỗ trợ xây nhà ở, trong đó 2 xã Quảng Lâm và Quảng An có nhiều hộ rất khó khăn về giao thông, như bản Tầm Làng có 3 hộ, quãng đường phải vận chuyển thủ công, bằng sức người khoảng 6-7km. Nếu không có sự chung tay giúp đỡ của xã hội thì chắc chắn các hộ nghèo ở đây không thể xây được nhà, cho dù có được nhận tiền hỗ trợ (riêng giá vận chuyển đã nên tới 2,5 nghìn đồng/viên gạch, từ 30-50 nghìn đồng/bao xi măng)... Đó là chưa kể tiền công chuyên chở từ thị trấn Đầm Hà vào được đến chỗ tập kết vật liệu cũng gần 20 km. Trong khi các hộ này lại là những hộ khó khăn về kinh tế lẫn nhân lực tiền xây nhà không trông chờ vào đâu khác ngoài số tiền được hỗ trợ. Đồng chí Đặng Đức Hồng, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự huyện Đầm Hà kể: ''-Chúng tôi đã có giải pháp là huy động lực lượng dân quân hơn 460 người vận chuyển vật liệu cho các hộ khó khăn ở 2 xã Quảng Lâm, Quảng An 3 buổi, dân quân xã Quảng Lâm, Quảng An đã hỗ trợ hộ nghèo ở xã 1 ngày công/người. Chính nhờ sự vào cuộc của cả cộng đồng mà hiện nay ở Đầm Hà đã có 188 hộ (bằng 38,3%) đã làm xong nhà mới và đã đưa vào sử dụng, 145 hộ hiện đang xây dựng và sắp hoàn thành.
Đến thăm xã Quảng Lợi (Đầm Hà), cũng là xã có nhiều hộ nghèo được hỗ trợ xây nhà, một cán bộ chuyên trách của xã cho biết: ''Chúng tôi đã bố trí cán bộ xã, trưởng thôn thường xuyên đến kiểm tra đối với các hộ xây nhà. Nhưng cái khó là ở đây nhiều hộ người dân tộc do không hợp tuổi nên nhùng nhằng, không muốn làm nhà''.
Có thể nói, mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn nhưng với sự nỗ lực vào cuộc của các cấp, các ngành, các đơn vị trên địa bàn, việc xây nhà cho hộ nghèo ở hai huyện này đã bước đầu đạt hiệu quả theo đúng kế hoạch đề ra...
