Với sự chỉ đạo quyết liệt và vào cuộc tích cực của các ngành, địa phương, cộng với giá vật liệu xây dựng đã dần bình ổn; các chế độ, chính sách không có sự điều chỉnh lớn nên công tác đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn tỉnh những tháng gần đây đã có nhiều chuyển biến tích cực. Khối lượng thực hiện và tốc độ giải ngân đang được các chủ đầu tư, nhà thầu đẩy nhanh hơn.
Theo báo cáo của Sở Kế hoạch và Đầu tư, tính đến tháng 10 tổng kế hoạch vốn đầu tư sau điều chỉnh, bổ sung là 2.157 tỷ đồng, trong đó: Vốn ngân sách tỉnh phân bổ là 1.577 tỷ đồng, vốn huyện, thị xã, thành phố phân bổ là 501,349 tỷ đồng. Hết 10 tháng, khối lượng thực hiện đạt 1.574 tỷ đồng (bằng 73% kế hoạch); giải ngân đạt 1.294,5 tỷ đồng (bằng 60% kế hoạch). Một số nguồn vốn đã đạt khối lượng thực hiện khá cao như: Vốn ngân sách tập trung + tiền đất + dự phòng tiền lương bố trí cho các chương trình theo các nghị quyết, quyết định của Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh; các công trình do các sở, ban, ngành làm chủ đầu tư; hỗ trợ các công trình đã triển khai của các địa phương giá trị thực hiện đạt 749,319/901,770 tỷ đồng, bằng 83,1% kế hoạch, giải ngân đạt 48,7%. Đánh giá việc thực hiện của các chủ đầu tư là các sở, ngành, địa phương, nhiều chủ đầu tư đã đạt được khối lượng thực hiện khá cao, đặc biệt một số chủ đầu tư đã hoàn thành vượt mức kế hoạch năm như: TP Móng Cái (102,5%); Tiên Yên (105,9%); Vân Đồn (113,5%); Uông Bí (84,5%); Bình Liêu (92,7%). Một số chủ đầu tư đạt tỷ lệ giải ngân cao như: Móng Cái (73%), Uông Bí (59,7%), Đầm Hà (56,2%), Sở NN&PTNT (65,4%), Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh (54,2%)...
Tuyến đường Trới - Vũ Oai (Hoành Bồ) đang được đẩy nhanh tiến độ thi công.
Trước biến động của giá vật liệu xây dựng trên thị trường những tháng đầu năm, nhiều dự án, công trình bị ngưng trệ, các nhà thầu gặp nhiều khó khăn, khả năng không thể hoàn thành kế hoạch vốn đầu tư xây dựng cơ bản năm 2008, UBND tỉnh đã kịp thời điều chỉnh lại quy định về thông báo giá vật liệu xây dựng. Đồng thời, UBND tỉnh quyết định điều hoà 23,407 tỷ đồng của một số nguồn vốn trong kế hoạch năm 2008 và dừng việc triển khai thi công một số dự án, công trình không có khả năng thực hiện, giải ngân như đường 336, giải phóng mặt bằng khu dịch vụ hậu cần Cảng Cái Lân. Bản thân các chủ đầu tư cũng đã chủ động trong việc điều hoà vốn của các dự án không có khả năng giải ngân hết kế hoạch sang các công trình có khối lượng hoàn thành và đủ điều kiện thanh toán. Trong tháng 9 các chủ đầu tư là các sở, ngành, chính quyền địa phương đã điều hoà 34,361 tỷ đồng.
Mặc dù đã có nhiều chuyển biến khá tích cực nhưng khối lượng thực hiện và giải ngân một số nguồn vốn vẫn còn rất chậm, đến hết tháng 10 vẫn còn 1.272 tỷ đồng chưa giải ngân. Nhiều nguồn vốn đạt tỷ lệ giải ngân rất thấp như: Nguồn vốn hỗ trợ Chương trình kiên cố hoá kênh mương kế hoạch là 10 tỷ đồng nhưng do không có nguồn phân bổ từ đầu năm nên đến ngày 16-9 mới có quyết định bổ sung vốn cho chương trình vì vậy đến cuối tháng 10 vẫn chưa có dự án nào giải ngân. Vốn giải phóng mặt bằng kế hoạch là 166,199 tỷ đồng nhưng đến ngày 30-9 mới giải ngân được 49,231 tỷ đồng. Nhiều dự án thực hiện nguồn vốn này đến cuối tháng 10 vẫn chưa giải ngân là đường dẫn cầu Đá Vách - đường 188 (Đông Triều), mở rộng đường 336 Hà Lầm - Cầu Trắng, tuyến đường và cầu nối khu vực liên cơ quan và UBND tỉnh với khu vực Tỉnh uỷ… Đánh giá theo nội bộ các chủ đầu tư, mặc dù đều đã có khối lượng thực hiện đạt trên 50% nhưng hầu hết nguồn vốn giải ngân đều chưa đạt được 50% kế hoạch như: huyện Cô Tô đến ngày 30-9 mới giải ngân được 23,1% kế hoạch, Đông Triều (36,8%), Tiên Yên (29%), Hạ Long (35,4%), Sở Giao thông Vận tải (36,3%), Sở Y tế (18,5%), Ban Quản lý Vịnh Hạ Long (14,4%)...
Đường liên khu phường Hải Yên (TP Móng Cái) đang được đầu tư hàng tỷ đồng nâng cấp cải tạo.ảnh: Bá Khang
Đánh giá về việc chậm trong thực hiện các dự án, công trình trọng điểm các chủ đầu tư đều cho rằng một trong những nguyên nhân chính là do việc giải phóng mặt bằng quá khó khăn, không đảm bảo tiến độ thực hiện kế hoạch vốn được giao. Tuy nhiên, tình trạng nhiều dự án, công trình, nguồn vốn có khối lượng thực hiện và giải ngân đạt thấp nguyên nhân vẫn là do năng lực quản lý của chủ đầu tư còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu phân quyền quản lý đầu tư triệt để như hiện nay; không đảm bảo khả năng giám sát kiểm tra, buộc các nhà thầu phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm và nghĩa vụ của mình theo hợp đồng đã ký, chưa lường hết các khó khăn do việc giá cả tăng cao để kịp thời đề xuất phương án thực hiện hoặc điều chuyển vốn. Mặc dù UBND tỉnh đã có chỉ đạo sau ngày 15-9-2008, không phê duyệt kế hoạch đấu thầu những gói thầu thuộc kế hoạch năm 2008; những công trình có giá trị hoàn thành dưới 60%, tiến độ giải ngân dưới 40% thì điều chuyển vốn cho những công trình khác nhưng nhiều chủ đầu tư không nghiêm túc thực hiện. Hết tháng 10, vẫn còn rất nhiều công trình, dự án, nguồn vốn chưa giải ngân được 40% kế hoạch vốn.
Để đảm bảo giải ngân 100% kế hoạch vốn (sau khi điều chỉnh, bổ sung), theo chỉ đạo của UBND tỉnh đến ngày 25-11-2008 các công trình có khối lượng giải ngân đạt dưới 80% thì kiên quyết điều chuyển vốn sang dự án khác đã hoàn thành hoặc có khả năng thực hiện và giải ngân với tỷ lệ cao nhưng còn thiếu vốn. UBND tỉnh cũng đã chỉ đạo biện pháp thực hiện cụ thể đối với các công trình, dự án, nguồn vốn, tuy nhiên thời gian từ nay đến cuối năm còn rất ngắn. Trong khi đó khối lượng thực hiện, nguồn vốn cần giải ngân còn nhiều, vì vậy các chủ đầu tư nếu không có những giải pháp cụ thể, rõ ràng đối với từng công trình cụ thể thì việc hoàn thành kế hoạch đầu tư xây dựng cơ bản năm 2008 sẽ rất khó khăn.
