Đảo Quan Lạn và Minh Châu (huyện Vân Đồn), trước đây thường gọi là Làng Vân hoặc Vân Hải. Quan Lạn, Minh Châu có khoảng 1.000 hộ, 4.800 nhân khẩu. Ngành kinh tế mũi nhọn là khai thác tài nguyên biển, trồng rừng và một số ngành nghề khác như vận tải hành khách, dịch vụ buôn bán v.v.. Trong những năm gần đây, du lịch cũng đã bắt đầu hình thành và đang có hướng phát triển.
Từ thập kỷ 90 (TK XX) trở về trước, cuộc sống của người dân Vân Hải chủ yếu dựa vào đánh bắt hải sản, khai thác rừng một cách tự phát. Ngành nghề vận tải thuỷ, một ngành có truyền thống lâu đời, mỗi ngày một mai một. Có những rừng cây bạt ngàn gỗ quý như rừng Tân Lập (Quan Lạn), rừng đá bạc (Minh Châu) bị chặt phá kiệt quệ. Nghề chài lưới không vươn xa, loanh quanh trong lộng, một số đặc sản như sá sùng, bào ngư, cầu gai v.v.. chỉ tiêu thụ trong vùng, hoặc làm bữa ăn hàng ngày của người dân mà thôi. Vì thế cuộc sống người dân rất bấp bênh...
Phải đến năm 1995, nhân dân xã đảo Quan Lạn - Minh Châu mới thay đổi được cách nghĩ, cách làm. Bên cạnh đó, được Nhà nước đầu tư vốn phát triển nghề đánh bắt tuyến khơi. ở Minh Châu, thành lập hải đoàn, vừa đánh bắt hải sản, vừa kết hợp với hải quân bảo vệ thềm lục địa phía Đông Bắc Tổ quốc. Sản phẩm khai thác đã có đầu ra, giá cả hợp lý, phù hợp ngày công lao động đối với những lao động khai thác sá sùng, bào ngư, cầu gai... Bằng nguồn vốn tự có, cộng với vốn vay ngân hàng, nhiều hộ gia đình đã phát triển bè nuôi cá, nuôi tu hài, nuôi ngọc trai v.v.. bước đầu có hiệu quả. Những khu rừng trước đây khai thác bừa bãi, nay đã có chủ. Ngoài ra, trên 2.000 ha đồi núi trọc được Nhà nước cấp sổ rừng. Cây keo, cây bạch đàn đang dần phủ xanh đồi núi trọc. Nhiều hộ gia đình xây dựng nhà cửa, mua sắm ti vi, cho con cái học hành cũng từ những ha rừng trồng mà ra.
Bên cạnh đó, việc đi lại giao lưu với đất liền trước đây gặp vô vàn khó khăn, nay đã thay đổi nhiều. Tàu vận tải khách tuyến đảo vào đất liền và ngược lại ngày hai chuyến do các hộ gia đình ở Quan Lạn đầu tư phát triển. Có hộ bằng vốn tự có và mạnh dạn vay vốn ngân hàng, đóng tàu du lịch trên vịnh, tàu nghỉ đêm trên biển, có đội tàu trị giá hàng chục tỷ đồng. Cũng vào thời điểm năm 1995, Điểm bưu điện văn hoá xã Quan Lạn được Nhà nước đầu tư xây dựng. Các tổ chức cơ quan, đơn vị đóng trên địa bàn, các hộ gia đình đã liên lạc bằng máy điện thoại với người thân trên khắp mọi miền đất nước và nước ngoài. Đến nay, tính bình quân ở Quan Lạn cứ 3 hộ có 1 máy điện thoại cố định; ở Minh Châu 6 hộ có 1 máy. Các chủ xe ôm, xe lam, xe ôtô, các chủ tàu đánh cá ngoài khơi, trong lộng, các chủ tàu du lịch v.v.. trên 90% có máy điện thoại di động.
Năm 2002, một số doanh nghiệp đã đầu tư du lịch ở Quan Lạn, Minh Châu, như: Khu du lịch sinh thái AT, khu sinh thái Quan Hải - Vân Hải VIGLACERA, nhiều bãi tắm rộng dài, môi trường trong sạch, với đồi cát trên hai chục km, uốn lượn dọc bãi biển, được rừng phi lao phủ một màu xanh bạt ngàn ước chừng 250 ha. Nhiều năm nay, khách du lịch trong và ngoài nước đã ra tham quan, tắm biển ở đây ngày một nhiều hơn.
Gần đây, một số người ở trong đất liền cũng ra đảo mua đất xây biệt thự, nhà nghỉ, có nhà trị giá tới 3 tỷ đồng. Hè năm 2007, ba khu du lịch và các nhà nghỉ trong trung tâm đảo đón khoảng 6.000 du khách. Cũng nhờ đó đường giao thông liên thôn, đường xuyên đảo được đầu tư mở rộng. Những con đường trải bê tông dài hơn 20 km chạy dài theo các triền núi. Phía dưới đường là biển, điểm cuối của những con đường là hai cảng cập tàu (Đồng Hồ và Minh Châu). Từ đây, các du khách đi xe vào trung tâm đảo thăm viếng cụm di tích lịch sử văn hoá gồm: Đình - Chùa - Miếu - Nghè, thắp hương nhà bia tưởng niệm liệt sỹ, đền thờ Nhân Huệ Vương Trần Khánh Dư, tướng quân Phạm Công Chính, ghé qua thăm thương cảng cổ Vân Đồn (Cái Làng), ngắm nhìn dòng sông Vạn Khúc (Sông Mang) nơi cách đây trên 700 năm, tướng quân Trần Khánh Dư tiêu diệt đoàn thuyền tiếp viện lương thực, khí giới của triều đình nhà Nguyên (1288)...
Ông Nguyễn Văn Mận, quyền Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND xã tỏ ra rất phấn khởi khi nhận định: Với những gì đã làm được, vùng đất Vân Hải thực sự đang ngày một khởi sắc. Và chúng tôi tin tưởng tương lai không xa, đây sẽ là vùng đất sầm uất...
