Trong 6 bị can bị khởi tố, 2 bị can được tại ngoại gồm: Lại Tiến Dũng, 43 tuổi, nguyên giám đốc chi nhánh tại Quảng Ninh, thuộc Công ty cổ phần Giám định và Khử trùng Quảng Ninh (FCC); Đào Quang Tuấn, 35 tuổi, nguyên Phó Giám đốc Chi nhánh tại Quảng Ninh, thuộc Công ty FCC.
Từ năm 2006 đến quý I năm 2008, ông Dũng và ông Tuấn đã cấp khống gần 1.300 chứng thư giám định cho Cung ứng tàu biển Cửa Ông và Hòn Gai, để hợp lý hóa việc xuất khẩu hơn 1 triệu tấn than các loại, thu lợi bất hợp pháp hơn 600 triệu đồng. 2 đối tượng đã nộp lại CQĐT hơn 570 triệu đồng để khắc phục hậu quả. 4 đối tượng bị khởi tố về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ và bị khám xét nơi ở gồm: Nguyễn Trọng Huyên, 40 tuổi, Lê Xuân Toàn, 24 tuổi, đều là giám định viên chi nhánh Hải Phòng thuộc Công ty TNHH Giám định Nhật Minh. Bước đầu, Huyên và Toàn khai đã thu tiền cấp khống chứng thư giám định khống từ 10-20% trong số 868 chứng thư giám định để nhận tiền gần 420 triệu đồng thụ hưởng riêng. 2 đối tượng còn lại là Đặng Ngọc Phương, 50 tuổi và Phùng Minh Sơn, 33 tuổi, đều là giám định viên chi nhánh Hải Phòng thuộc Công ty Giám định cổ phần chuyển giao công nghệ (ICT). Phương và Sơn đã thu tiền cấp khống giám định khoảng 15% của 340 chứng thư giám định để thu hơn 160 triệu đồng cho cá nhân bất hợp pháp. Ước tính, số than bị xuất lậu trong vụ án này vào khoảng 1,7 triệu tấn. * Trước đó, ngày 4/8, Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã tống đạt quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can với tội danh tàng trữ, vận chuyển, lưu hành các giấy tờ có giá giả khác và tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản; đồng thời thực hiện lệnh khám xét nơi ở, nơi làm việc, bắt giữ 11 trong số 12 bị can. Trong số này có Giám đốc cung ứng tàu biển Cửa Ông và Giám đốc cung ứng tàu biển Hòn Gai, thuộc Công ty cổ phần Cung ứng tàu biển Quảng Ninh. Còn lại là một số giám đốc tư nhân ở Hải Phòng và một số tỉnh, thành phía Bắc. Bước đầu, CQĐT đã làm rõ từ năm 2005, 2006, 2007, tại 2 đơn vị cung ứng tàu biển Cửa Ông và Hòn Gai, đã thực hiện mua bán hóa đơn giá trị gia tăng nhằm hợp pháp hóa nguồn than đầu vào, tiền vận chuyển để xuất khẩu sang Trung Quốc, nhằm chiếm đoạt hơn 4,5 tỷ đồng tiền hoàn thuế giá trị gia tăng. Đến nay, đã xác định có 8 công ty ký hợp đồng, xuất gần 400 hóa đơn giá trị gia tăng khống bán than sang Trung Quốc cho 2 đơn vị cung ứng tàu biển Hòn Gai và Cửa Ông với số lượng gần 300 ngàn tấn than, trị giá hơn 78,6 tỷ đồng. Trong số này, có gần 75 tỷ đồng là tiền hàng và hơn 3,7 tỷ đồng tiền thuế giá trị gia tăng. Ngoài ra, còn 4 công ty hợp đồng vận chuyển khác, đã xuất khoảng 30 hóa đơn giá trị gia tăng vận chuyển 400 tấn than, trị giá 18 tỷ đồng. Trong đó 17 tỷ đồng là tiền vận chuyển và 862 triệu tiền thuế giá trị gia tăng. Được biết, trên giấy tờ mà CQĐT thu thập được, số than đã xuất khẩu trong vụ án này lên đến khoảng 1 triệu tấn. Hiện, CQĐT đang làm rõ nguồn gốc số than trong các hợp đồng giao dịch của các đơn vị trên.
