Trước thực trạng căn bệnh sán lá gan lớn lan nhanh trong cả nước, chúng tôi đã có cuộc phỏng vấn nhanh ông Nguyễn Văn Hùng, Trưởng khoa Sốt rét ký sinh trùng, Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Quảng Ninh về thực trạng và biện pháp phòng chống bệnh này tại Quảng Ninh.
- Thưa ông, hiện nay, bệnh sán lá gan lớn đã lan ra 45 tỉnh, thành trong toàn quốc, trong đó có Quảng Ninh. Ông có thể cho biết thực trạng bệnh này tại Quảng Ninh như thế nào?
- Bệnh san lá gan lớn (Fascioliasis) do loài sán lớn Fasciola hepatica gây nên. Loài sán này chủ yếu ký sinh ở động vật ăn cỏ như trâu bò và gây bệnh ở người. Cũng phải nói ngay rằng, bệnh sán lá gan lớn cũng như bệnh sán nói chung có liên quan chặt chẽ tới tập quán ăn thức ăn chưa nấu chín như thịt tái, nem thính, nem chua, gỏi cá, tôm cua nướng, rau sống… Vì vậy, cũng phải chú ý đến nguồn bệnh cụ thể này.
Ở cơ thể người, sán ký sinh ở đường mật, bất thường có thể ký sinh lạc chỗ ở cơ bắp, dưới da... Sán trưởng thành đẻ trứng theo đường mật, xuống ruột và ra ngoài theo phân xuống nước. Trứng sán lá gan lớn nở ra ấu trùng lông và bám vào các thực vật thuỷ sinh để tạo thành nang trùng hoặc bơi tự do dưới nước. Người và trâu bò ăn phải thực vật thuỷ sinh hoặc uống nước lã có ấu trùng này sẽ bị nhiễm bệnh sán lá gan lớn.
Tại Quảng Ninh, đã từng có bệnh nhân nhiễm bệnh sán lá gan lớn. Năm 2005, theo kết quả điều tra của Viện Sốt rét côn trùng, ký sinh trùng Hà Nội, qua xét nghiệm 500 mẫu phân, phát hiện 2 ca nhiễm sán lá gan lớn ở huyện Ba Chẽ. Trong năm 2006 này, do chưa điều tra nên chúng tôi không có số liệu bệnh nhân căn bệnh này. Nhưng theo quan sát, số người đến bệnh viện khám và xét nghiệm sán lá gan lớn không có. Theo đánh giá sơ bộ của chúng tôi, Quảng Ninh không có nhiều người mắc căn bệnh này trong những năm qua.
- Ngoài nguồn bệnh từ động vật ăn cỏ và rau cỏ và nguồn nước chứa các ấu trùng sán lá gan lớn, tại Quảng Ninh có trường hợp nào nhiễm bệnh từ nguồn bệnh khác không, thưa ông?
- Tôi khẳng định rằng không có trường hợp nào nhiễm bệnh từ nguồn bệnh khác.
- Cơ quan chức năng và chuyên môn đã có biện pháp nào ngăn chặn căn bệnh này? Khuyến cáo của cơ quan chuyên môn đối với người dân trên địa bàn tỉnh?
- Trong những năm qua, để phòng tránh bệnh sán lá gan lớn nói riêng và bệnh sán nói chung, chúng tôi đã thực hiện đẩy mạnh công tác truyền thông an toàn thực phẩm, khuyến cáo người dân từ bỏ thói quen ăn rau sống, thịt tái, gỏi cá... tại một số địa phương. Trong năm 2006, chúng tôi đã triển khai một số mô hình dự án như: làng văn hoá sức khoẻ, phòng chống các bệnh lây truyền qua thực phẩm. Tiếp tục phát triển mô hình truyền thông cộng đồng thay đổi tập quán ăn uống và sinh hoạt lạc hậu, phòng chống ngộ độc thực phẩm ở một số xã trọng điểm trong tỉnh.
Mặc dù trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, căn bệnh nguy hiểm này chưa nghiêm trọng như một số tỉnh, thành trên toàn quốc, nhưng chúng tôi khuyến cáo nhân dân không nên ăn một số thực phẩm sống như: thực vật thuỷ sinh, rau sống, thịt tái, nem thính, nem chua, gỏi cá, tôm và uống nước lã…
- Xin cảm ơn ông!
