Trong một lớp phổ biến pháp luật về BHXH, BHYT và chính sách bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) được tổ chức mới đây tại thành phố Hạ Long, giảng viên của lớp đã nói một câu đại ý rằng: Người lao động cần trang bị cho mình những kiến thức cơ bản nhất để tự bảo vệ mình trước khi người đại diện của mình đứng ra bảo vệ…
Suy ngẫm về câu này và bằng những thu lượm được trong quá trình công tác, thường xuyên gần gũi tiếp xúc với người lao động chúng tôi thấy đó là một ý kiến rất thú vị, cần được đem ra trao đổi. Sở dĩ người lao động là những người đứng ở thế yếu, do đó mới cần đến đại diện cho mình là tổ chức công đoàn. Bản thân cán bộ công đoàn rất cần thường xuyên nâng cao trình độ mọi mặt, từ công tác vận động quần chúng đến phát động phong trào thi đua, theo dõi, giám sát việc thực hiện chế độ chính sách đối với người lao động… Trong rất nhiều thứ đó không phải cán bộ công đoàn nào cũng rành rẽ mọi chuyện. Đặc biệt là hiểu biết về pháp luật lao động, Công đoàn cũng còn chưa thật thấu đáo, do vậy sẽ rất khó bảo vệ được số đông người lao động bằng pháp luật như một trong những chức năng cơ bản, chưa nói gì tới bảo vệ người lao động trước toà án.
Như vậy, chủ đề “tự bảo vệ” của người lao động, khi được hỏi không ít người trong số họ biết doanh nghiệp, đơn vị vi phạm pháp luật lao động. Thậm chí có những trường hợp biết rất rõ những quy định về hợp đồng lao động, BHXH, BHYT... đang áp dụng với bản thân là sai nhưng vì lợi ích trước mắt, vì miếng cơm manh áo nên đành im lặng không dám đòi hỏi quyền lợi hợp pháp và chính đáng cho mình. Có lẽ, đây cũng là một trong những nguyên nhân để người sử dụng lao động luôn đứng ở thế mạnh cho dù họ vi phạm pháp luật lao động không ít, còn người lao động dài dài vẫn lép vế ở thế yếu(!?). Với cách nghĩ và làm như thế hiện nay của một bộ phận người lao động, thì khi họ không may bị mất việc làm người lao động còn lâu mới được hưởng những chính sách ưu đãi về bảo hiểm thất nghiệp cũng như các chế độ liên quan…
