(Ông Nguyễn Văn Hợp, Trưởng Khoa Kiểm soát các bệnh truyền nhiễm, Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh, trả lời phỏng vấn Báo Quảng Ninh)
- Mới đây, tại TP Hạ Long có khá nhiều người xuất hiện hiện tượng bệnh sưng tấy, đau nhức vùng dưới mang tai. Hầu hết họ đều cho rằng đây là bệnh quai bị thông thường, nên không cần đến các cơ sở y tế khám, mà tự chữa bằng thuốc đông, nam y, nhưng bệnh vẫn chậm thuyên giảm, kéo dài đến hơn nửa tháng. Vậy xin ông cho biết, hiện tượng xuất hiện bệnh như trên có phải đúng là bệnh quai bị không? Bằng cách nào để xác định được?
+ Quai bị là bệnh nhiễm vi rút cấp tính có các triệu chứng lâm sàng dễ phát hiện, như: sốt, sưng đau một hoặc nhiều vùng tuyến nước bọt, thường ở mang tai, dưới lưỡi. Tác nhân gây bệnh này là do vi rút ổ chứa ở người, khi điều kiện cơ thể yếu, sức đề kháng kém, hoặc đang mang các bệnh mãn tính là dễ phát bệnh. Nhưng không phải tất cả các trường hợp sưng tấy, đau vùng mang tai đều là do vi rút quai bị gây nên, mà có khi là do viêm tuyến nước bọt mang tai. Để xác định chính xác bệnh quai bị, bệnh nhân nên đến các cơ sở y tế xét nghiệm máu, nếu trong máu có kháng thể vi rút (tên khoa học là IgM), thì chắc chắn đã bị nhiễm vi rút quai bị. Khi mắc quai bị dùng kháng sinh sẽ không có tác dụng, bởi hiện chưa có thuốc đặc trị. Bệnh quai bị truyền nhiễm qua đường hô hấp, nên người bệnh cần dùng các vật dụng cá nhân riêng biệt, tránh hắt hơi, ho... trước người đối diện trên, dưới 1m. Bệnh quai bị thường kéo dài từ 12 đến 25 ngày, cách tốt nhất để chóng bình phục, người bệnh cần ăn, ngủ điều độ, đảm bảo cơ thể khoẻ mạnh. Còn nếu người bệnh mắc viêm tuyến nước bọt mang tai, thì cũng cần phải đến ngay cơ sở y tế khám, điều trị bằng kháng sinh. Bệnh viêm tuyến nước bọt mang tai có hiện tượng gần giống như bệnh quai bị, nhưng khác là không gây dịch.
- Xin ông cho biết thường ở lứa tuổi nào mắc bệnh quai bị, mức độ nguy hại đến đâu?
+ Mức độ nguy hại của bệnh truyền nhiễm này được xếp vào hàng thứ 8, sau 24 bệnh truyền nhiễm khác. Bệnh thường mắc ở trẻ từ 5-9 tuổi, hoặc 15-16 tuổi. Theo nghiên cứu, mối nguy hại của bệnh quai bị không nhiều trường hợp biến chứng dẫn đến vô sinh. Có khoảng 20-30% nam giới ở tuổi trưởng thành biến chứng viêm màng tinh hoàn, 5% nữ giới độ tuổi 15 biến chứng viêm buồng trứng, 31% viêm vú. Nhưng nó lại dễ có thể làm cho phụ nữ đang mang thai 3 tháng đầu sảy thai. Trường hợp không bị sảy thai, thì thai nhi lại không bị một ảnh hưởng nào do vi rút quai bị gây ra.
- Có trường hợp đã được tiêm phòng vắc xin chống bệnh quai bị, nhưng vẫn mắc bệnh, phải chăng do thuốc không đảm bảo?
+ Thường thì có khoảng 5-10% xác suất số những người đã tiêm phòng quai bị mà vẫn mắc bệnh, vì lý do cơ thể họ không bảo vệ được phòng bệnh. Trong tiêm phòng quai bị cần tiêm 2 mũi, thời gian tiêm cách nhau phụ thuộc vào các nhà sản xuất thuốc. Trường hợp khi ai đó chính xác đã bị quai bị 1 lần, chắc chắn sẽ miễn dịch suốt đời.
- Xin cảm ơn ông!
