Hội chợ thương mại - du lịch quốc tế Việt - Trung được tổ chức lần đầu tiên tại Quảng Ninh vào năm 2007 với địa điểm diễn ra sự kiện ở TP Móng Cái. Bộ Công thương xác định đây là một trong những chương trình xúc tiến thương mại trọng điểm của quốc gia, tổ chức định kỳ 2 năm/lần. Mục tiêu của chương trình này nhằm đẩy mạnh các hoạt động thương mại, du lịch, văn hoá, xã hội, kinh tế đối ngoại ở khu vực biên giới cửa khẩu Móng Cái, tạo cơ hội cho các doanh nghiệp Quảng Ninh nói riêng, các doanh nghiệp trong và ngoài nước nói chung quảng bá thương hiệu sản phẩm, mở rộng thị trường xuất khẩu hàng hoá sang các tỉnh, khu vực duyên hải Trung Quốc và ngược lại. Theo định kỳ, năm nay, hội chợ thương mại - du lịch quốc tế Việt - Trung lại được tổ chức tại TP Móng Cái.
Hội chợ lần 1 - thành công không trọn vẹn vì mưa
Khu vực tầng 1 thuộc Trung tâm Thương mại Hồng Vận (Móng Cái) được thiết kế bố trí gian hàng cho các DN nước ngoài.
Ảnh: BK
Hội chợ thương mại - du lịch quốc tế Việt - Trung 2007 được tổ chức tại Móng Cái với hơn 150 doanh nghiệp trong và ngoài nước tham gia. Hội chợ có trên 300 gian hàng giới thiệu sản phẩm, quảng bá thế mạnh của địa phương và thương hiệu của doanh nghiệp. Hội chợ đã thu hút gần 6 vạn lượt khách trong nước, nước ngoài đến tham quan, mua bán. Trong khuôn khổ hội chợ, ngoài 9 hợp đồng kinh tế của các doanh nghiệp Việt Nam và Trung Quốc được ký kết với nhau còn có nhiều doanh nghiệp tiếp cận được đối tác và trên cơ sở ký hợp đồng nguyên tắc để mở rộng liên doanh, liên kết, đầu tư sản xuất kinh doanh và tiêu thụ sản phẩm. Hội chợ năm 2007 được giới chuyên môn đánh giá là khá thành công, đặc biệt là phần “hội” với nhiều hoạt động sôi nổi, bổ ích, gắn kết tình hữu nghị giữa hai quốc gia như: Hội thảo quốc tế về xúc tiến thương mại - du lịch và đầu tư, hoạt động hát đối trên sông, khai trương sàn giao dịch thương mại điện tử Quảng Ninh...
Đặc biệt, chương trình hội thảo đã gắn kết lợi ích giữa các doanh nghiệp, các địa phương của hai nước. Thông qua hội thảo, lãnh đạo Bộ Công thương và các địa phương Móng Cái, Quảng Ninh (Việt Nam) và Đông Hưng, Cảng Phòng Thành, Quảng Tây (Trung Quốc) cùng các chuyên gia kinh tế, các doanh nghiệp của hai nước đã trao đổi về những thuận lợi, khó khăn và đề xuất những mô hình hợp tác phù hợp, tiến tới những hợp tác cụ thể nhằm khai thác một cách có hiệu quả những tiềm năng lợi thế của hai bên. Hoạt động khai trương sàn giao dịch thương mại điện tử Quảng Ninh cũng được đánh giá là một điểm nhấn thành công.
Tuy nhiên, bên cạnh đó thì hội chợ năm 2007 cũng bộc lộ một số hạn chế nhất định. Do tại Quảng Ninh, mà cụ thể hơn là ở TP Móng Cái chưa có Trung tâm tổ chức triển lãm hội chợ nên rất khó khăn khi lựa chọn địa điểm và cung cấp các dịch vụ hậu cần phục vụ hội chợ. Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết có không ít doanh nghiệp đã từ chối tham gia chỉ vì cơ sở vật chất yếu kém. Việc chọn địa điểm để tổ chức hội chợ thương mại - du lịch quốc tế Việt - Trung tại Móng Cái vẫn ở thế bị động, phải thuê các địa điểm không đạt quy chuẩn để tổ chức. Chính vì lẽ đó, nên mặc dù được chuẩn bị rất công phu và tốn kém nhưng lễ khai mạc hội chợ thương mại - du lịch quốc tế 2007 đã bị “mất điểm” chỉ vì một lý do rất nhỏ là trời mưa nhưng lại có tác động rất lớn. Các chương trình ca múa nhạc được dàn dựng công phu đều phải cắt bỏ, quan khách chịu mưa để dự khai mạc…
Hội chợ lần 2, vướng mắc về mặt bằng tổ chức
Theo kế hoạch, hội chợ thương mại - du lịch quốc tế Việt - Trung 2009 được tổ chức từ ngày 4 đến ngày 9-12-2009 tại Trung tâm Thương mại Hồng Vận (Công ty Liên doanh Hồng Vận), đường Hùng Vương, TP Móng Cái. Rút kinh nghiệm từ năm 2007, lễ khai mạc năm nay đã được Ban tổ chức đặc biệt quan tâm và yêu cầu đơn vị thực hiện phải xây dựng phương án dự phòng, có mái che để đảm bảo chương trình diễn ra thuận lợi trong mọi điều kiện thời tiết. Theo thông tin từ Ban tổ chức, thời điểm này đã hoàn thành công tác chiêu thương. Hiện có 370 gian hàng đăng ký tham gia (tăng trên 50 gian hàng so với hội chợ năm 2007). Trong buổi họp báo mới đây, tổ chức tại trụ sở UBND tỉnh về sự kiện hội chợ thương mại - du lịch quốc tế Việt - Trung 2009, đồng chí Nhữ Thị Hồng Liên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban tổ chức hội chợ cho biết: Do tỉnh chưa có Trung tâm tổ chức hội chợ, trong điều kiện đi thuê địa điểm như hiện nay nên Ban tổ chức đã cố gắng để chọn được nơi đáp ứng tốt nhất các yêu cầu của công tác tổ chức. Tuy nhiên, trong điều kiện như vậy cũng không tránh khỏi những hạn chế. Để hội chợ thương mại - du lịch quốc tế Móng Cái thực sự trở thành hội chợ có thương hiệu thì còn rất nhiều việc phải làm.
Và trên thực tế đã phát sinh một việc tưởng nhỏ nhưng lại không nhỏ. Đó là, Trung tâm thương mại Hồng Vận (địa điểm tổ chức hội chợ) đã cho ngăn thành từng ô toàn bộ khu vực tầng 1 để cho các hộ thuê kinh doanh dịch vụ. Theo sơ đồ mặt bằng đã được thiết kế thì đây là khu vực bố trí gian hàng cho các doanh nghiệp Trung Quốc tham gia. Chính vì thế, việc xây dựng các vách ngăn tại tầng 1 này sẽ làm thay đổi hoàn toàn thiết kế mặt bằng của hội chợ và các gian hàng mà các doanh nghiệp đã đăng ký tham gia. Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, lãnh đạo Công ty Liên doanh Hồng Vận là uỷ viên Tiểu ban triển khai công tác chuẩn bị cho việc tổ chức hội chợ. Tiểu ban này do UBND TP Móng Cái ra quyết định thành lập. Khi tiểu ban này họp, đại diện Công ty Liên doanh Hồng Vận cũng có mặt. Bên cạnh đó, phía Sở Công thương và đơn vị tổ chức hội chợ cho biết, cũng đã có trao đổi thông tin về việc tổ chức hội chợ tại khuôn viên Trung tâm Thương mại Hồng Vận. Song, việc trao đổi thông tin như thế nào, đã có sự cam kết đến đâu, theo hình thức nào là điều cần phải xem xét. Bởi nếu có sự ký kết một cách cụ thể thì chắc chắn Công ty Liên doanh Hồng Vận không thể “phá ngang”.
Để đảm bảo yêu cầu mặt bằng cho hội chợ, ngày 5-11, UBND TP Móng Cái đã có văn bản gửi Công ty Liên doanh Hồng Vận, yêu cầu Công ty tạo điều kiện giữ nguyên mặt bằng tầng 1 để đảm bảo đáp ứng các gian hàng cho doanh nghiệp nước ngoài tham gia hội chợ. Song cho đến thời điểm này, sự việc vẫn chưa có lời giải thoả đáng.
Trong bối cảnh tỉnh cũng như TP Móng Cái chưa có địa điểm chuyên dụng cho công tác tổ chức hội chợ thì việc đơn vị có mặt bằng được trưng dụng gây khó dễ là điều khó chấp nhận. Song, cũng từ sự việc này cho thấy, công tác khảo sát, thống nhất về mặt địa điểm tổ chức phải được chuẩn bị chu đáo hơn nữa. Qua đây càng thấy, tỉnh cũng như TP Móng Cái không thể chậm trễ hơn trong việc xây dựng Trung tâm tổ chức triển lãm hội chợ để xứng tầm thành phố cửa khẩu theo Quyết định 99 của Thủ tướng Chính phủ.
