Cụm đảo Vân Đồn được xác định là hạt nhân của vòng cung kinh tế vùng biển đảo Đông Bắc: Hạ Long - Vân Đồn - Hải Hà - Móng Cái, với định hướng phát triển là từng bước hình thành trung tâm du lịch sinh thái biển - đảo chất lượng cao, có giá trị quốc gia và quốc tế, nên công tác quy hoạch được các cấp, ngành và người dân đặc biệt quan tâm.
Mô hình quy hoạch xây dựng Khu kinh tế Vân Đồn.
Quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế Vân Đồn đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1296/QĐ-TTg ngày 19-8-2009 với phạm vi nghiên cứu gồm toàn bộ huyện Vân Đồn (diện tích 2.171km2, diện tích đất tự nhiên là 551km2). Các khu vực cần thiết lập quy hoạch phân khu trên cơ sở quy hoạch chung gồm 9 khu vực. Đến nay việc thẩm tra bản vẽ quy hoạch chung vẫn chưa thực hiện được do việc cập nhật quy hoạch tuyến đường 4B kéo dài thay đổi nên phải điều chỉnh, bổ sung vào hồ sơ. Hiện nay Ban Quản lý Khu kinh tế đã tập hợp trình UBND tỉnh đóng dấu để gửi Bộ Xây dựng thẩm định. Lộ trình đặt ra sẽ phải hoàn thành đóng dấu trong quý III, hoàn thành công bố quy hoạch (công bố, làm mô hình) trong quý IV-2010. Đồng thời, hết năm 2010, theo kế hoạch 4 khu vực quan trọng của Khu kinh tế này cần lập quy hoạch phân khu gồm: Khu đô thị Cái Rồng, khu đô thị Đoàn Kết, khu công viên phức hợp phía đông đảo Cái Bầu, khu đô thị và cảng phía Bắc đảo Cái Bầu đã được Ban triển khai.
Để khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú và đa dạng của vùng biển đảo Đông Bắc, trong Quyết định phê duyệt quy hoạch phát triển kinh tế đảo Việt Nam đến năm 2020 của Thủ tướng Chính phủ đã xác định: Khai thác tối đa các loại hình mặt nước biển ven đảo của các đảo có điều kiện thuận lợi ở khu vực Quảng Ninh vào nuôi trồng hải sản; tập trung phát triển nuôi hải sản vùng triều và nuôi biển, trong đó lấy nuôi biển làm mũi nhọn; ưu tiên phát triển các mô hình nuôi sinh thái, thân thiện với môi trường bảo đảm phát triển bền vững; xây dựng các vùng nuôi hải sản tập trung theo hướng hiện đại, năng suất cao, tạo khối lượng hàng hoá lớn phục vụ xuất khẩu và phục vụ du lịch như các nghề nuôi tôm hùm, nhuyễn thể hai mảnh, bào ngư, tu hài và các đặc sản khác thì quy hoạch mặt nước tự nhiên cần nhanh chóng được hoàn thiện. Được biết, hiện nay quy hoạch mặt nước tự nhiên mới được Ban Quản lý Khu kinh tế lập nhiệm vụ và xây dựng kế hoạch trình duyệt nhiệm vụ trong quý III-2010.
Với chủ trương xây dựng một số trung tâm du lịch lớn và hiện đại trên một số đảo lớn, có giá trị quốc gia và quốc tế ở Vân Đồn, ưu tiên phát triển các mô hình trang trại, vườn đồi, từng bước hình thành vườn cây ăn quả sinh thái, rau an toàn, hoa và cây cảnh có năng suất cao và cảnh quan đẹp, kết hợp tham quan du lịch ở Vân Đồn như Vân Hải, Quan Lạn, Ngọc Vừng... sẽ không là một đòn bẩy đủ mạnh để đưa ngành du lịch nơi đây cất cánh nếu như công tác quy hoạch không được triển khai nhanh, hợp lý. Do vậy, đối với các quy hoạch phân khu khu du lịch đảo Ngọc Vừng; khu du lịch đảo Quan Lạn - Minh Châu; khu du lịch đảo Bản Sen; khu dân cư, du lịch đảo Cống Đông - Cống Tây xã Thắng Lợi cần được các cơ quan chức năng sớm hoàn thành rà soát các dự án tại đây và lập quy hoạch phân khu các khu vực này để quản lý, thu hút đầu tư.