Chi cục Kiểm tra sau thông quan (KTSTQ), Cục Hải quan tỉnh có chức năng, nhiệm vụ tham mưu, giúp lãnh đạo Cục quản lý, chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện công tác phúc tập hồ sơ hải quan và KTSTQ; trực tiếp thực hiện KTSTQ theo quy định của pháp luật đối với hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu.
Những năm qua, bình quân mỗi năm có trên 1.300 doanh nghiệp tham gia hoạt động XNK tại Quảng Ninh, với gần 50.000 bộ hồ sơ XNK các loại; trong số này có 2/3 doanh nghiệp có trụ sở nằm ở tỉnh ngoài. Số lượng hàng hoá XNK lớn, loại hình đa dạng về chủng loại, mẫu mã... đòi hỏi CBCC của đơn vị không ngừng nâng cao trình độ năng lực để hoàn thành tốt nhiệm vụ.
KTSTQ nhằm kiểm tra, thẩm định lại những hồ sơ hàng hoá XNK đã được thông quan tại các cửa khẩu; hỗ trợ đắc lực cho khâu thông quan, hạn chế tối đa những lỗi trong quá trình thông quan hàng hoá... Nếu làm không tốt rất dễ dẫn đến doanh nghiệp khiếu nại, khiếu kiện. Chi cục phó Chi cục KTSTQ Phùng Thị Nguyên Hạnh kể: Cuối năm 2008, đơn vị phát hiện trong quá trình xuất khẩu than, do khai thiếu một số khoản phí trong trị giá tính thuế, một doanh nghiệp phải truy thu trên 55 tỷ đồng. Lúc đầu, doanh nghiệp cho rằng mình không sai và kiên quyết không nộp số tiền trên. CBCC đơn vị tập trung kiểm tra, rà soát lại hơn 9.000 bộ hồ sơ, đồng thời kiên trì giải thích, phân tích rõ quy định của pháp luật để doanh nghiệp hiểu, chấp hành nộp đủ số tiền truy thu thuế xuất khẩu than. “Điều mừng nhất với chúng tôi là hầu như các vụ việc phát hiện đều được doanh nghiệp chấp thuận, chấp hành tốt, không có doanh nghiệp nào khiếu kiện; CBCC đơn vị thêm trưởng thành, nghiệp vụ nâng cao, bản lĩnh được rèn luyện...
Thực hiện Luật Hải quan, ngành Hải quan tỉnh đã đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển kiểm tra thủ công truyền thống ở khâu thông quan (tiền kiểm) sang kiểm tra ở khâu sau thông quan (hậu kiểm) nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động XNK. Để hoàn thành tốt nhiệm vụ, bên cạnh việc bám sát chỉ đạo chương trình công tác của ngành, của tỉnh để xây dựng kế hoạch, chương trình công tác của đơn vị, Chi cục đã phân công nhiệm vụ, bố trí công việc cụ thể đến từng cá nhân, tổ công tác theo chuyên đề và từng lĩnh vực chuyên sâu, tạo điều kiện cho CBCC tham gia các lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ, bố trí cán bộ có kinh nghiệm, kèm cặp giúp đỡ cán bộ trẻ; phát động phong trào CBCC thi đua học tập, nghiên cứu và áp dụng công nghệ khoa học vào thực tiễn công việc... Thông qua phong trào thi đua đã khích lệ CBCC tự học, tự nghiên cứu nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, nắm vững các quy định của pháp luật; thực hiện hiệu quả các phương tiện thiết bị hiện đại hoá hải quan. Trong công tác nghiệp vụ, đơn vị coi trọng phân loại doanh nghiệp (doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật, doanh nghiệp chưa chấp hành tốt pháp luật, doanh nghiệp đã từng vi phạm pháp luật) làm cơ sở để phục vụ công tác KTSTQ; xác định loại hình trọng điểm thường xảy ra vi phạm và hay bị lợi dụng (nhập kinh doanh, nhập đầu tư liên doanh, sản xuất xuất khẩu...); xác định mặt hàng trọng điểm, hàng có thuế xuất cao, giá trị kim ngạch lớn (hàng tiêu dùng nhập khẩu, than, quặng xuất khẩu); xác định nhóm mặt hàng được hưởng ưu đãi về thuế (hàng nhập đầu tư liên doanh, sản xuất xuất khẩu...) để chủ động các biện pháp nghiệp vụ quản lý, kiểm tra hiệu quả. Đơn vị đẩy mạnh công tác trao đổi thông tin với các cơ quan chức năng trong và ngoài ngành; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan Thuế, Kho bạc, Ngân hàng... trong việc xác minh thông tin các doanh nghiệp vi phạm pháp luật, có dấu hiệu gian lận thương mại đang tiến hành KTSTQ để thực hiện tốt nhiệm vụ.
Với cách làm này, từ khi thành lập (năm 2006) đến nay, đơn vị đã tiến hành kiểm tra được trên 100.000 bộ hồ sơ, qua đó phát hiện được gần 5.000 bộ hồ sơ vi phạm hoặc có dấu hiệu vi phạm, truy thu hơn 60 tỷ đồng nộp vào ngân sách Nhà nước.
