Chi cục Dân số - KHHGĐ vừa triển khai mô hình "Kiểm tra sức khoẻ và tư vấn tiền hôn nhân năm 2010" tại một số huyện, thị, thành phố như Yên Hưng, Uông Bí, TP Hạ Long...
Đây là một trong những đề án do cơ quan Dân số -KHHGĐ thực hiện nhằm tập trung nâng cao đầu vào của quá trình dân số - chất lượng giống nòi của người Việt Nam.
Triển khai mô hình tại huyện Yên Hưng.
Mục tiêu của mô hình là nâng cao nhận thức, kỹ năng thực hành về chăm sóc SKSS/KHHGĐ cho những người từ 18 tuổi trở lên chuẩn bị kết hôn, tăng cường kiểm tra sức khoẻ, tư vấn tiền hôn nhân nhằm góp phần nâng cao chất lượng dân số. Theo đó, các cặp nam nữ dự định kết hôn sẽ được tư vấn, kiểm tra sức khoẻ để sớm phát hiện, phòng ngừa và điều trị (nếu như có thể) những bệnh nhiễm trùng, các bệnh về gen. Họ sẽ quyết định việc có nên lấy nhau hay không nếu khả năng lớn bị vô sinh hoặc sinh ra những đứa trẻ bị dị tật bẩm sinh. Quyền quyết định là của mỗi cá nhân, nhưng nếu được tư vấn kỹ lưỡng, các cặp nam nữ sẽ quyết định làm thế nào tốt nhất cho thế hệ tương lai về sức khoẻ, về di truyền. Những người có HIV cũng sẽ được tư vấn như nên áp dụng các biện pháp tránh thai nào, nếu muốn sinh con cần phải làm gì v.v... để tạo điều kiện tốt nhất, giảm thiểu tối đa những hậu quả có thể để lại cho thế hệ sau. Ví dụ, người phụ nữ nhiễm HIV sinh con thì tỉ lệ lây truyền từ mẹ sang con khoảng trên 30% (cứ 3 người mẹ nhiễm HIV sẽ có 1 trường hợp sinh con ra nhiễm căn bệnh này). Nếu được tư vấn, chăm sóc, điều trị tốt có thể giảm tỉ lệ này xuống dưới 10%, thậm chí có thể dưới 2%...
Năm 2010, Yên Hưng là huyện đầu tiên trong toàn tỉnh triển khai mô hình này trên diện rộng. Trước đó, năm 2009 mô hình đã được triển khai tại 5 xã là Minh Thành, Cộng Hoà, Phong Cốc, Hiệp Hoà, Sông Khoai. Đến nay, thêm 5 xã mới tiếp tục thực hiện là Đông Mai, Tiền An, Tân An, Hà An, Liên Vị. Tại hội nghị triển khai mô hình, Giám đốc Trung tâm Dân số - KHHGĐ Yên Hưng, chị Nguyễn Thị Hoài Hương, cho biết: "Yên Hưng hiện đang thực hiện các mô hình như: Chăm sóc SKSS vị thành niên; quản lý, kiểm soát dân cư biển đảo; tư vấn, chăm sóc sức khoẻ bà mẹ mang thai, hỗ trợ sinh và sau sinh; mô hình sàng lọc sơ sinh. Có thể nói, mô hình kiểm tra sức khoẻ và tư vấn tiền hôn nhân sẽ tiếp tục là một "cơ hội" để nâng cao nhận thức cho người dân, góp phần nâng cao chất lượng dân số. Năm 2009, sau khi triển khai điểm tại 5 xã, việc tuyên truyền, tư vấn SKSS/KHHGĐ cho các cặp vợ chồng được làm khá tốt. Tuy nhiên, tuyên truyền để các cặp vợ chồng tự nguyện đi khám sức khoẻ trước khi kết hôn vẫn gặp nhiều khó khăn. Vì nếu không tuyên truyền tốt thì hầu như các cặp vợ chồng vẫn chưa tự ý thức được việc đi khám sức khoẻ trước khi kết hôn...".
Về vấn đề này, ông Lưu Thế Hùng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Dân số - KHHGĐ tỉnh, chia sẻ: "Người Việt Nam vẫn chưa hình thành thói quen khám sức khoẻ trước khi kết hôn. Có người quan tâm nghiêm túc, muốn cùng người bạn đời tương lai đi khám nhưng lại e dè, sợ bị hiểu lầm. Ở các nước tiên tiến, khám sức khoẻ là điều bắt buộc trước khi tiến tới hôn nhân. Vì thế, các bạn trẻ nên cởi mở hơn về vấn đề này, coi khám sức khoẻ trước hôn nhân là điều bình thường, để biết rõ tình trạng sức khoẻ của nhau trước khi kết hôn. Điều này sẽ tránh tình trạng, nhiều người lấy nhau mà không biết mình bị bệnh đã vô tình lây bệnh cho nhau hoặc truyền cho chính con cái mình”.
Các bạn nam nữ đến với mô hình "Kiểm tra sức khoẻ và tư vấn tiền hôn nhân" được cung cấp những hiểu biết cơ bản về tình dục an toàn, phòng tránh thai ngoài ý muốn, tác hại của nạo phá thai, phòng các bệnh lây qua đường tình dục, HIV/AIDS v.v... Ngoài ra còn được trang bị các thông tin và kỹ năng chuẩn bị kết hôn như kỹ năng sống, kỹ năng giữ gìn hạnh phúc gia đình, chăm sóc sức khoẻ bà mẹ khi mang thai, chăm sóc trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, KHHGĐ... Đồng thời, còn được cung cấp các dịch vụ SKSS/KHHGĐ phù hợp và thuận lợi nếu có nhu cầu. Có thể nói, điều khó nhất khi thực hiện mô hình là việc tuyên truyền, vận động các cặp nam nữ tự nguyện đi khám sức khoẻ trước khi tiến tới hôn nhân. Do đó, công tác tuyên truyền, vận động được xác định là những hoạt động chính của mô hình. Hy vọng, mô hình này là một "kênh" tuyên truyền hữu ích đến với các bạn trẻ.