Trong các buổi tiếp xúc với đại biểu HĐND các cấp, cử tri một số địa phương trong tỉnh tỏ ra khá bức xúc và nhiều lần kiến nghị tỉnh phải có giải pháp kiên quyết để xử lý các quy hoạch treo, dự án treo.
Bởi khi đó người dân coi như đã bị thu hồi đất, nhưng bồi thường thì chưa được nhận. Khi muốn làm gì trên mảnh đất đó, chẳng hạn như cải tạo, xây dựng nhà ở, hay chuyển nhượng cho người khác thì không được phép. Tình trạng trên còn gây ra sự lãng phí lớn nguồn tài nguyên đất đai, vì người dân không thể khai thác hết khả năng của tài nguyên đất, trong khi nhà đầu tư chưa thể vào để đầu tư sản xuất, kinh doanh...
Theo kết quả kiểm tra, rà soát của Sở Tài nguyên Môi trường cho thấy, tuy tỉnh ta không nằm trong tốp các địa phương dẫn đầu về các quy hoạch treo, dự án treo nhưng các số liệu thống kê cho thấy cũng rất đáng báo động. Tính đến 9-5-2007, toàn tỉnh có 8 quy hoạch treo, trong đó tỉnh vừa xử lý thu hồi 1 quy hoạch. 7 quy hoạch treo còn lại có tổng diện tích đất hàng trăm ha; trong đó quy hoạch vùng nuôi trồng thuỷ hải sản tập trung ở xã Đồng Rui (Tiên Yên) trên 137 ha, quy hoạch 2 khu dân cư đô thị Cạp Tiên I, Cạp Tiên II (Vân Đồn) 79 ha, quy hoạch khu dịch vụ tổng hợp phục vụ Khu công nghiệp Cái Lân (TP Hạ Long) 23,02 ha... Tuy diện tích đất của các dự án treo không nhiều như các quy hoạch treo, nhưng cũng gây lãng phí tài nguyên đất rất nhiều. Các dự án này hầu hết nằm ở các vị trí thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh, các khu vực có giá quyền sử dụng đất rất cao. Toàn tỉnh hiện có 26 dự án treo, tổng diện tích 84,86 ha đất. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng dự án treođược nhận định chủ yếu là do chủ đầu tư không đủ năng lực tài chính để triển khai thực hiện dự án. Như dự án xây dựng văn phòng và khách sạn của Công ty Du lịch và Xúc tiến đầu tư (Tổng cục Du lịch). Công ty này được UBND tỉnh cho thuê 1.500 m2 đất ở đường Hùng Vương (TX Móng Cái) từ năm 1997 với thời hạn 50 năm. Đây là khu đất có vị trí rất đẹp, thuận lợi cho việc kinh doanh. Đến tháng 8 năm 2006, dự án mới triển khai thi công được 1 nhà cấp 4 để làm văn phòng, 1 nhà kho nhỏ và mấy phòng bảo vệ (làm từ năm 1998). Từ đó đến nay, dự án vẫn dậm chân tại chỗ, chủ đầu tư thì dựng một số ki ốt thuê bán hàng, rửa xe. ở TX Cẩm Phả hiện có 3 dự án đầu tư kinh doanh hạ tầng khu đô thị ở các phường Cẩm Bình, Cẩm Sơn, Cẩm Trung được UBND tỉnh giao đất trong thời gian từ các năm 2003, 2004 với tổng diện tích 39,26 ha cũng “án binh bất động”. Khác với quy hoạch và dự án treo, các dự án giải toả treo hầu hết không phải bắt nguồn từ nguyên nhân năng lực tài chính của nhà đầu tư không đủ mạnh. Dự án giải toả treo là dự án đã có quyết định thu hồi đất của cấp có thẩm quyền giao cho nhà đầu tư, nhưng lại gặp vướng mắc trong khâu đền bù, giải phóng mặt bằng. Nguyên nhân giải phóng mặt bằng để triển khai các dự án trên địa bàn tỉnh thời gian qua chậm chủ yếu là do người dân trong vùng dự án chưa, hoặc không đồng ý với phương án, mức giá đền bù. Ngoài sự biến động của giá đất trên thị trường, thì cũng có phần do cơ chế chính sách. Việc bồi thường khi thu hồi đất nông nghiệp để làm đường 188 ở Mạo Khê (Đông Triều) là một ví dụ điển hình. Người dân bị thu hồi đất so sánh rằng một sào đất nông nghiệp (360 m2) ở Mạo Khê được đền bù theo khung giá UBND tỉnh quy định thời điểm thu hồi là 3 triệu đồng, trong khi cũng để phục vụ làm con đường đó, ở tỉnh Hải Dương người dân được bồi thường 6 triệu đồng. Trong khi đó, có những nhà đầu tư có tiềm lực tài chính mạnh, muốn tăng mức bồi thường cho người dân khi giải phóng mặt bằng để dự án được triển khai đúng tiến độ, nhưng không có cơ chế để thực hiện. Bởi nếu tăng đơn giá đền bù, sẽ không có cơ sở để quyết toán sẽ gây khó khăn cho các dự án khác. Chính vì thế nên việc giải phóng mặt bằng thường hay bị chậm tiến độ và số người dân viết đơn kiến nghị, khiếu tố ngày càng tăng. Ngoài nguyên nhân do cơ chế, chính sách, cũng phải kể đến việc một số người dân lách luật bằng nhiều cách để đòi đền bù nhiều hơn, dẫn đến khó khăn cho nhà đầu tư. Theo thống kê, trên địa bàn tỉnh hiện có tới 63 dự án giải toả treo với tổng diện tích đất trên 1.400 ha. Nhiều dự án thuộc diện này đã được UBND tỉnh cho gia hạn đến mấy lần, nhưng việc triển khai thực hiện vẫn chưa có gì tiến triển. Thực trạng quy hoạch treo, dự án treo và dự án giải toả treo là tình trạng chung trong toàn quốc. Trước thực trạng trên, ngày 6-4-2007, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị 09/2007/CT-TTg về “Tăng cường quản lý sử dụng đất của các quy hoạch và dự án đầu tư”. Trong đó, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo trước 30-6-2007, chính quyền các tỉnh cần rà soát, xử lý các quy hoạch để quyết định quy hoạch nào có thể thực hiện thì tập trung làm ngay, quy hoạch nào chưa có khả năng thực hiện thì điều chỉnh mốc thời gian thực hiện và những quy hoạch không hợp lý, không khả thi thì kiên quyết huỷ bỏ. Thực hiện Chỉ thị này, UBND tỉnh đã giao Sở Tài nguyên Môi trường kiểm tra, rà soát lại các quy hoạch, dự án treo để trình UBND tỉnh xem xét và có biện pháp xử lý. Với sự chỉ đạo kiên quyết của Thủ tướng Chính phủ và quyết tâm của tỉnh, chắc chắn tới đây các quy hoạch, dự án treo sẽ bị loại bỏ; quỹ đất không bị lãng phí, người dân không bị khổ sở vì những quy hoạch, dự án thiếu tính khả thi, không hợp lý. - 26 dự án treo, tổng diện tích 84,86 ha. Sở TNMT đề nghị tỉnh thu hồi 14 dự án (14,3 ha); gia hạn cho 12 dự án đến hết năm 2007 (70,56 ha). - 63 dự án giải toả treo tổng diện tích 1406,12 ha. Sở TNMT đề nghị tỉnh thu hồi 11 dự án (585,81 ha); gia hạn lần 1 và lần 2 cho 52 dự án (820,31 ha). (Nguồn: Báo cáo số 500/BC-TNMT ngày 9-5-2007 của Sở Tài nguyên Môi trường)
Sau hơn 3 năm khởi công, Dự án Trung tâm Thương mại và Khách sạn thanh niên vẫn chỉ là một bãi đất trống giữa trung tâm du lịch Bãi Cháy.
Tính đến 9-5-2007, trên địa bàn tỉnh có:
