Cũng như bất cứ hoạt động đầu tư kinh doanh nào – cơ hội luôn song hành với rủi ro. Lợi nhuận càng cao, rủi ro càng lớn, mặc dù vậy, thị trường chứng khoán ngày càng thu hút các nhà đầu tư.
Bất chấp sự “trái gió trở trời” của một thị trưòng chứng khoán sơ khai, bất chấp sự thiếu hụt cả kinh nghiệm và thông tin, các nhà đầu tư (NĐT) từ “đại gia” đến “tiểu gia” chạy đua giành lấy “chiếc bánh thị phần” chứng khoán. Bằng chứng là qua các đợt đấu giá cổ phần của một số công ty có uy tín trên thị trường số lượng cổ phần bán ra thị trường chỉ như “muối bỏ biển” so với mong đợi của các nhà đầu tư.
Chứng khoán không phải là “đánh bạc”
Hình ảnh các NĐT chứng khoán trúng đậm, trở thành tỉ phú trong một thời gian ngắn rồi sau đó lại thua lỗ cũng nhanh chóng không kém khiến không ít người hình dung, thị trường chứng khoán (TTCK) như một canh bạc may rủi.
Quan điểm này là hoàn toàn sai lầm. Một trong những nguyên nhân đặc biệt quan trọng khiến NĐT thua lỗ trên TTCK chính là sự thiếu hụt kiến thức về lĩnh vực này. Không phải ngẫu nhiên mà các nhà kinh tế xem TTCK là “thị trường cao cấp nhất trong các thị trường”, ở các nước phát triển, TTCK chính là “hàn thử biểu” đo lường “sức khoẻ” của nền kinh tế. Đó là nơi đầu tư, kinh doanh đòi hỏi sự hiểu biết, tính toán của các NĐT chứ hoàn toàn không có chỗ cho những ai nghĩ rằng đầu tư chứng khoán cũng giống như “đánh bạc”. Chính tâm lý này đã tạo nên hiệu ứng “ăn theo” của đa số những NĐT non trẻ.
Chị N.Hà, nhân viên một cơ quan nhà nước, được người chị họ dìu dắt vào sàn chứng khoán. Kiến thức không, kinh nghiệm không và cả thông tin cũng không nốt. Tất cả những gì N.Hà có thể làm là đắt lệnh mua và bán theo chân người chị họ, với niềm tin rất ngây thơ “chị ấy tốt số, chơi gì chả trúng”.
Quả thực, thời gian đầu N.Hà gặp may mắn liên tục, thực ra là rất nhiều người cũng “may” như vậy vì khoảng thời gian cuối năm 2006 là thời kỳ “hoàng kim” của chứng khoán. Nhưng chỉ được một thời gian ngắn, sau vài phiên CP rớt giá thê thảm, tất cả lợi nhuận trứoc đó bỗng chốc bay vèo theo những CP chị đã “ôm”.
Trường hợp của anh Q.Việt cũng không kém phần “bi đát”. Nghe theo lời khuyên của mọt người bạn, anh quyết định “ôm” CP OTC của Vincom với giá 190, hy vọng sẽ “thắng đậm” vì nghe đâu CP này sắp lên sàn, nếu lên sàn giá sẽ tăng mạnh, biết đâu lại như FPT (!).Chẳng ngờ, một tháng sau, Vincom rùm beng với vụ bê bối trong thông tin, số CP trong tay anh bỗng chốc hao hụt mất 1/3 giá trị. “Của đau con xót”, bán không bán được, bất đắc dĩ phải giữ lại “chờ thời”.
Chị L.Hương, một NĐT chuyên nghiệp kết luận: ”Đầu tư chứng khoán chính là đầu tư chất xám rõ ràng nhất. NĐT không có kiến thức, không biết cách sàng lọc thông tin, không nắm rõ quy luật thị trường thì “khó có thể kiếm được tiền” ở thị trường này”.
Để thành công, cần hiểu biết
Đã qua rồi những cơ hội ngắn ngủi và các ảo tưởng về kinh doanh chứng khoán đơn giản chỉ là mua chứng khoán vào “đợi giá lên một chiều và khi cần tiền thì bán ra”. Một chuyên gia chứng khoán đã khẳng định, chỉ những NĐT có hiểu biết về TTCK mới có thể thành công, những NĐT không biết hoặc chưa học về TTCK thì khả năng thua lỗ rất lớn, vì đây không phải là ngành dễ đầu tư. Có kiến thức và hiểu biết, NĐT sẽ biết đánh giá thị trường, phân tích CP và nhờ thế sẽ hạn chế được rủi ro.
Bên cạnh đó, còn có thể tránh những CP không tốt, nhận diện những mánh khoé có tính lừa gạt trên thị trường. Và trong số họ, ai nắm được thông tin tốt hơn cả thì sẽ dễ dàng chiến thắng và giảm thiểu được nhiều rủi ro. Nói cách khác, rủi ro trong kinh doanh chứng khoán có nguồn gốc rất sâu đậm từ số lượng và chất lượng thông tin mà NĐT cần để làm cơ sở đưa ra các quyết định đầu tư.
Rủi ro luôn rình rập ở mọi nơi và nhà đầu tư sẽ phải trả giá sớm hay muộn, đắt hay rẻ, khi không nắm được các thông tin chính xác nhất, đầy đủ và kịp thời nhất liên quan đến môi trường đầu tư, chất lượng chứng khoán và tình hình thị trường. “Kẻ nắm thông tin sẽ là người chiến thắng trên thương trường” là câu nói mà hầu hết những nhà kinh doanh đều thuộc, nhưng đối với người “chơi chứng khoán” đó không những là một sự bức thiết, mà còn cần một cái gì đó hơn thế: linh cảm và...!
Chứng khoán vẫn luôn là một sân chơi đầy cơ hội cho tất cả mọi người, cho dù thị trường nhạy cảm này luôn biến động. Không có cơ hội mãi mãi và cũng không có rủi ro mãi mãi, quan trọng là thời cơ và sự tỉnh táo để nắm bắt lấy cơ hội.
