Để kinh tế hợp tác, HTX hội nhập thành công, yêu cầu đặt ra là phải có sự hỗ trợ và các giải pháp đồng bộ từ phía Nhà nước, tổ chức đại diện và hỗ trợ, các cơ sở kinh tế hợp tác, HTX và liên hiệp HTX.
Những giải pháp nhằm nâng cao khả năng hội nhập
Để kinh tế hợp tác, HTX hội nhập thành công, yêu cầu đặt ra là phải có sự hỗ trợ và các giải pháp đồng bộ từ phía Nhà nước, tổ chức đại diện và hỗ trợ, các cơ sở kinh tế hợp tác, HTX và liên hiệp HTX. Các cơ sở kinh tế nói trên là tổ chức kinh tế tập thể, đồng thời là tổ chức xã hội của những người lao động, các hộ gia đình, cơ sở sản xuất nhỏ. Đây là lực lượng lao động chiếm tỷ lệ khá lớn trong xã hội nhưng phần lớn lại là những người khó khăn về kinh tế, hạn chế về kỹ thuật và công nghệ; luôn ở thế yếu trong điều kiện của cơ chế thị trường và càng khó khăn hơn khi Việt Nam gia nhập WTO. Vì vậy, để khắc phục những khó khăn trên, theo Liên minh HTX Việt Nam, trước hết, các cơ sở kinh tế hợp tác, HTX phải tập hợp lại, liên kết chặt chẽ với nhau để cùng giải quyết những vấn đề đời sống, văn hóa xã hội của cộng đồng và thúc đẩy phát triển kinh tế. Các chính sách của Nhà nước ở đây phải mang tính chất hỗ trợ nhằm tạo tính năng động, sáng tạo, tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho các HTX.
Hỗ trợ đào tạo phát triển nguồn nhân lực là vấn đề then chốt quyết định sự thành công của HTX. Song, đối với khu vực kinh tế tập thể đây lại là khâu yếu kém nhất, đặc biệt là ở các khía cạnh có liên quan đến hội nhập kinh tế quốc tế như kỹ năng xuất khẩu, kinh nghiệm hội nhập, công nghệ mới, kỹ thuật tiên tiến...
Mặc dù trong thời gian qua, Nhà nước đã ban hành một số chủ trương, chính sách khuyến khích phát triển kinh tế tập thể như chính sách về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ HTX, cung cấp thông tin về hội nhập và xuất khẩu khu vực HTX; đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác xúc tiến thương mại, tạo điều kiện cho các HTX nâng cao sức cạnh tranh; hỗ trợ triển khai một số dự án ở khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc ít người, hỗ trợ tìm kiếm thị trường... nhưng do phần lớn các HTX có quy mô nhỏ, nội lực hạn chế nên hiệu quả kinh doanh thấp, sức cạnh tranh của sản phẩm chưa cao. Chẳng hạn, trong lĩnh vực nông nghiệp có 25% số HTX có quy mô thôn, ấp vốn kinh doanh bình quân một HTX chỉ khoảng 585 triệu đồng, lại phân tán, chất lượng không đồng đều. Vì vậy chưa đủ điều kiện để ứng dụng kỹ thuật công nghệ hiện đại trong hoạt động sản xuất. ở lĩnh vực phi nông nghiệp cũng trong tình trạng như vậy.
Sau khi Việt Nam gia nhập WTO, trước mắt Liên minh HTX Việt Nam yêu cầu các HTX, liên hiệp HTX phải tích cực, chủ động trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, mở rộng thị trường; đẩy mạnh hợp tác và liên kết giữa các HTX với nhau, với các thành phần kinh tế khác để hình thành các liên hiệp ngành đủ mạnh, có năng lực hỗ trợ các thành viên nâng cao năng lực cạnh tranh; tập trung nghiên cứu phát triển sản phẩm, dịch vụ theo yêu cầu của thị trường với chất lượng và giá thành phù hợp.
Trong chương trình hành động tham gia hội nhập kinh tế quốc tế của Liên minh HTX Việt Nam, sẽ phát triển kinh tế hợp tác, HTX dựa trên cơ sở tập hợp và liên kết rộng rãi mọi tầng lớp xã hội, mọi loại hình tổ chức kinh tế và bảo đảm theo đúng nguyên tắc của Luật HTX 2003, đồng thời phát triển HTX trên cơ sở đặc trưng của nền kinh tế thị trường. Đẩy mạnh liên doanh, liên kết, hợp tác đầu tư; phát huy nội lực, nỗ lực khắc phục khó khăn, không ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước.
Hiện nay, Liên minh HTX Việt Nam đang tập trung chỉ đạo củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của các HTX qua vận động phát triển các loại hình kinh tế tập thể với các hình thức tổ chức và phương thức hoạt động đa dạng trong các ngành, lĩnh vực kinh tế. Đồng thời, tham gia xây dựng chính sách, hoàn thiện thể chế và khung pháp lý về kinh tế tập thể nhằm bảo đảm quyền lợi cho doanh nghiệp và người lao động trong khu vực này; xây dựng kế hoạch chiến lược 2010-2020. Tổ chức các hoạt động hỗ trợ, tư vấn dịch vụ; đổi mới chương trình giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng, bảo đảm thiết thực và sát với yêu cầu thực tế; chủ động quan hệ hợp tác với các tổ chức quốc tế, tranh thủ sự hỗ trợ của Liên minh HTX quốc tế, tổ chức HTX các nước trong việc xây dựng và triển khai thực hiện các dự án, chương trình củng cố, đổi mới và phát triển các loại hình HTX.
Khi tham gia hội nhập kinh tế quốc tế, bất cứ tổ chức kinh tế hay bất cứ nền kinh tế nào cũng gặp những thách thức nhất định. Song, đối với khu vực kinh tế tập thể, việc Việt Nam gia nhập WTO sẽ mở ra cơ hội mở rộng thị trường với các mặt hàng có thế mạnh như mỹ nghệ, nông sản, thủy sản... Đồng thời cũng là cơ hội để chuyển giao, ứng dụng thành tựu khoa học kỹ thuật, tạo thuận lợi cho quá trình thực hiện công nghiệp hóa cũng như bước chuyển sang nền kinh tế tri thức.
