Kỳ 1: Từ lá đơn kiến nghị

Gần đây, Báo Quảng Ninh nhận được lá đơn kiến nghị của chị Vũ Thị Lan (trú tại thôn 2B, xã Hà An, huyện Yên Hưng) tố cáo việc UBND xã Hà An đã cưỡng chế trái pháp luật về việc thu hồi đất của gia đình chị.

Người trong cuộc nói gì

Trong đơn, chị Vũ Thị Lan trình bày sự việc như sau: “Vào lúc 9h sáng ngày 14-3-2008, UBND xã Hà An tổ chức cưỡng chế trái pháp luật về việc thu hồi đất của gia đình tôi đang sử dụng từ năm 1991. Chính quyền xã huy động tới 35 người đủ thành phần. Lúc đó, chồng tôi là Lê Công Quyết đi vắng, tôi có trình bày về thửa đất có tranh chấp với ông Vũ Văn Tuyên (hộ gia đình có bất động sản liền kề) bằng thông báo số 01/TTr -TCD&XLDT ngày 10-3-2008 của Thanh tra tỉnh thì UBND xã gạt đi, không xem xét. Tôi đòi phải có quyết định thu hồi đất, quyết định cưỡng chế đúng pháp luật của cơ quan có thẩm quyền và lập biên bản làm việc nhưng UBND xã Hà An không đưa ra được văn bản gì. Khi tôi không đồng ý cho việc dùng cuốc xẻng, dao rựa chặt phá 3 cột gỗ táu đường kính 20cm cùng tài sản lán thuyền thì trưởng công an xã ra lệnh cho dân quân, công an viên còng tay tôi lại...”.

Chị Lan cho rằng, việc mình bị còng tay như thế là trái pháp luật, theo Bộ Luật Hình sự thì hành vi này bị quy vào tội “bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật”. Đồng thời, trong đơn kiến nghị, chị Lan cũng tố cáo việc UBND xã Hà An, UBND huyện Yên Hưng đã không công minh trong việc giải quyết tranh chấp 91m2 đất giữa gia đình chị và hộ ông Vũ Văn Tuyên. Từ năm 1991, gia đình chị đã sử dụng số diện tích này, nhưng khi quy hoạch Cụm công nghiệp làng nghề sửa chữa đóng mới tàu thuyền Hà An, phần đất này lại được giao cho hộ ông Vũ Văn Tuyên. Mặc dù chính quyền và hộ ông Tuyên chưa tiến hành đền bù, giải phóng mặt bằng nhưng đất đã được giao mà không tính đến quyền lợi của gia đình chị. Không đồng ý với việc làm trên, gia đình chị Lan đã khiếu nại lên tỉnh và UBND tỉnh cũng đã có quyết định giải quyết khiến nại, nhưng UBND huyện Yên Hưng, UBND xã Hà An đã không thực hiện theo đúng quyết định của tỉnh. Thay vào đó, huyện và xã đã căn cứ vào các văn bản không đủ giá trị pháp lý để giải quyết vụ việc. Và đỉnh điểm là ngày 14-3, UBND xã Hà An đã tổ chức cưỡng chế, lấy đất của gia đình chị giao cho gia đình ông Vũ Văn Tuyên.

Đi tìm sự thật

Nhận được đơn kiến nghị của chị Vũ Thị Lan, chúng tôi về xã Hà An để làm rõ sự thật. Bức xúc, chị Vũ Thị Lan kể lại sự việc: “Trước khi xã đến cưỡng chế, chúng tôi không nhận được bất cứ văn bản, giấy tờ gì cả. Thấy tôi ra bảo vệ tài sản của gia đình, công an xã liền còng tay tôi lại. Ngay sau đó, chính quyền xã cho xe đổ gạch, cát, xi-măng, vội vã xây tường rào cho ông Vũ Văn Tuyên, lấy 45,5m2 đất của gia đình tôi”. Nói rồi, chị chỉ cho chúng tôi xem những cột lán bị chặt ngổn ngang và bức tường mới xây cắt đôi phần đất đang tranh chấp.

Để làm rõ sự việc, chúng tôi đã làm việc với UBND xã Hà An, UBND huyện Yên Hưng và Công an huyện. Về sự việc xảy ra ngày 14-3, ông Vũ Đức Hoàn, Chủ tịch UBND xã Hà An, cho biết: “Chúng tôi không tổ chức cưỡng chế đất của gia đình chị Lan mà chỉ là thu hồi đất cho gia đình ông Vũ Văn Tuyên. Trước đó, ông Tuyên đã được giao 975m2 đất, trong đó có 91m2 mà gia đình chị Lan đang sử dụng. Để giải quyết tranh chấp, tránh khiếu kiện kéo dài, tỉnh có ý kiến chỉ đạo chia cho mỗi bên 45,5m2 và huyện đã chỉ đạo xã phải thu hồi lại 45,5m2 đất đã giao cho ông Tuyên. Thế nhưng chị Lan đã không hiểu, cho rằng xã đến “cướp đất” và ngăn cản những người thực hiện nhiệm vụ. Chị Lan đã chửi bới, xông vào giật, cắn đứt thước dây của đoàn công tác khi đang tiến hành đo đạc. Khi Công an xã lập lại trật tự thì chị đã tấn công và cắn 2 đồng chí công an viên. Vì thế, để đảm bảo trật tự, an toàn cho mọi người, Công an xã đã còng tay chị lại, nhưng chị đã vùng chạy, mang theo cả còng tay lên tỉnh, lên huyện khiếu kiện...”. Công an huyện Yên Hưng cũng khẳng định việc Công an xã còng tay chị Vũ Thị Lan là đủ căn cứ, cơ sở chứ không phải “trái pháp luật” như đơn kiến nghị. Trung tá Nguyễn Thọ Tới, cán bộ cơ quan điều tra Công an huyện Yên Hưng, khẳng định: “Công an xã có căn cứ cơ sở để khoá tay chị Lan vì trong khi chính quyền xã làm việc thì chị đã có lời lẽ xúc phạm và cản trở cán bộ làm nhiệm vụ, còn cắn làm bị thương hai đồng chí công an xã. Để ngăn chặn hành vi đó, Công an xã buộc phải còng tay chị Lan lại...”. Chị Lan cũng thừa nhận là có cắn hai đồng chí công an xã và cho rằng: “Tôi chỉ tự vệ. Xã đã làm sai lại còn kéo hàng chục người đến lấy đất của tôi cho anh Tuyên thì tôi phải ngăn cản, giữ lấy tài sản của gia đình. Thấy tôi ra thì họ giữ chặt tôi, tôi phải tự vệ...” Theo quan điểm của chúng tôi, việc chị Lan cản trở những người đang thực hiện nhiệm vụ là không đúng. Tuy nhiên, những bức xúc, những hành động quá khích của chị Lan và gia đình bắt nguồn từ sự trong việc giải quyết tranh chấp đất đai giữa gia đình chị và hộ ông Vũ Văn Tuyên của xã Hà An và huyện Yên Hưng.

------------------------
Kỳ II: Chính quền đã thực sự công minh?