Việc bóng đá bị thương mại hóa khiến Cúp C1 có nguy cơ phải đóng cửa. Điều đó buộc UEFA phải có những thay đổi nhằm làm tăng tính hấp dẫn cho giải đấu này. Champions League ra đời và nó không còn là giải đấu của những nhà VĐ thực sự nữa.
>>Kỳ 1: Cúp C1 ra đời nhằm... chống lại người Anh!
Sau gần 40 năm mang tên là Cup C1, đến những năm đầu của thập kỷ 1990, giải đấu đã liên tiếp có những sự thay đổi lớn về thể thức và số lượng.
Vấn đề thương mại, bản quyền truyền hình, quảng cáo, cùng sự lớn mạnh của các CLB đã dẫn tới sự thay đổi nhằm làm thỏa mãn nhu cầu tài chính cho các đội tham dự.
 |
| Champions League cũng không thoát khỏi quy luật của bóng đá thương mại |
Ở mùa giải 1991/92, Cup C1 vẫn mang tên là Euro Champions Clubs’ Cup như trước đây, nhưng UEFA đã thử nghiệm một thể thức thi đấu mới. 8 đội lọt vào tứ kết được chia làm 2 bảng thi đấu vòng tròn một lượt (vẫn gồm 2 lượt trận sân nhà sân khách cho mỗi cặp đấu), chọn ra 2 đội đầu bảng vào thi đấu trận chung kết.
Mùa giải 1992/93, giải bóng đá này chính thức được đổi tên thành UEFA Champions League. Lúc này, vòng tứ kết vẫn gồm 8 đội nhưng lại có thêm vòng bán kết. Trận bán kết diễn ra giữa đội nhất bảng này gặp nhì bảng kia, nhưng chỉ thi đấu một trận duy nhất trên sân của những đội nhất bảng.
Với sự đầu tư lớn, các đội bóng đã kiếm được những bản hợp đồng béo bở từ việc bán bản quyền truyền hình cũng như quảng cáo thương mại. Giải đấu Champions League cũng trở nên béo bở hơn theo từng mùa giải, các hãng truyền hình trả những khoản tiền khổng lồ để giành quyền được phát sóng các trận đấu có sức hút toàn cầu này.
Điều này tạo ra một sưc ép rất lớn, đặc biệt là từ các CLB, buộc UEFA phải tăng thêm số đội dự giải. Và dĩ nhiên, các trận đấu sẽ tăng lên, giá trị từ những hợp đồng quảng cáo cũng nhiều gấp bội, khi mà Champions League như một "bầu sữa" để các đội tranh giành...
Mùa giải 1993/94, giải đấu tăng lên 16 đội được chia làm 4 bảng, 2 đội đứng đầu mỗi bảng lọt vào vòng tứ kết và tiếp tục đấu loại trực tiếp. Chưa dừng ở đó, đến mùa giải 1997/98, Champions League có đến 24 đội tham dự và được chia làm 6 bảng. Lúc này, các đội á quân ở một số quốc gia mạnh (trên bảng xếp hạng 5 năm của UEFA) cũng được tham dự.
 |
| Sự bùng nổ của Champions League khiến những bất ngờ như Steaua Bucarest (1986) khó có thể lặp lại |
Nhưng chỉ 2 năm sau, nguồn lợi nhuận khổng lồ và sức ép từ các CLB khiến UEFA phải mở rộng số đội dự giải lên đến con số 32 (đấy là chưa kể vòng sơ loại). Lần này, những quốc gia đứng đầu bảng xếp hạng 5 năm của UEFA như Anh, Italia, Tây Ban Nha được cử thêm những đội xếp thứ 3 và thứ 4 giải VĐQG (các quốc gia phía sau được cử thêm đội thứ 3, á quân).
Giải đấu được chia làm 8 bảng (mỗi bảng gồm 4 đội), 2 đội nhất nhì mỗi bảng lọt vào vòng tiếp theo. 16 đội này tiếp tục được bốc thăm chia làm 4 bảng để chọn tiếp 2 đội nhất nhì vào đấu loại trực tiếp ở tứ kết, bán kết và sau đó là trận chung kết ở một sân trung lập.
Nhưng với thể thức thi đấu như trên, để đi tới trận chung kết, mỗi CLB sẽ phải thi đấu tổng cộng 17 trận. Nếu đội nào phải đấu sơ loại, con số này có thể lên đến 19, thậm chí là 23 nếu phải tham dự từ vòng sơ loại đầu tiên (nhưng những đội nhỏ này rất khó đi sâu, khi sự phân hóa ngày càng sâu).
Tất nhiên, với mật độ thi đấu dày dặc này sẽ khiến các cầu thủ bị vắt kiệt sức nên UEFA đã phải điều chỉnh thể thức một lần nữa. Bắt đầu từ mùa giải 2003/04, Champions League chỉ có một vòng đấu bảng, 32 đội được chia làm 4 bảng đấu vòng tròn theo 2 lượt đi và về để chọn ra 2 đội đầu mỗi bảng.
Sau đó, thay vì phân bảng lần thứ 2 như trước đây, 16 đội vượt qua vòng bảng sẽ chia thành 8 cặp đấu loại trực tiếp nhằm rút ngắn số trận, tránh cho các cầu thủ bị quá tải. Sự thay đổi này cũng giúp cho Champions League hấp dẫn hơn nữa bởi tính cạnh tranh cao.
Ngoài nguyên nhân từ quảng cáo và truyền hình, việc Champions League được thay đổi một cách chóng mặt trong thập kỷ 1990 là nhằm chống lại sự ra đời của Supper League, một giải đấu được sự hậu thuẫn của nhóm G14 (ban đầu chỉ có 14 CLB, nay tăng lên 18 thành viên, vốn luôn chống đối UEFA và FIFA) mà nếu ra đời nó có thể sẽ giết chết giải đấu mà UEFA đang tổ chức.
 |
| Cả Milan và Liverpool đều không phải những nhà VĐ trong nước nhưng vẫn có thể VĐ Champions League |
Qua hơn 50 năm, Champions League ngày càng trở nên hấp dẫn và chắc chắn trong tương lai đây vẫn là giải đấu cấp CLB hay nhất hành tinh. Mặc dù vậy, vì những giá trị thương mại, Champions League đã không còn là một giải đấu dành cho những nhà VĐ thực sự, như "cha đẻ" của nó mong muốn.
Giờ đây, nhà VĐ của Champions League có thể chỉ là những đội thứ 3 hoặc 4 ở các giải VĐQG châu Âu. Điển hình nhất là trong trận CK của mùa giải 2006/07 sắp diễn ra, một sự lặp lại của trận CK hai năm trước, cả Milan lẫn Liverpool đều không phải những nhà VĐ ở Serie A và Premier League.
Mới đây, sau khi lên nhập chức chủ tịch UEFA, huyền thoại bóng đá Pháp Michel Platini đã khẳng định sẽ có sự đổi mới ở Champions League nhằm tạo cơ hội nhiều hơn cho những đội bóng nhỏ. Điều đó có nghĩa là Champions League đang đứng trước một sự thay đổi lớn, mà có thể sự thay đổi này sẽ dẫn đến cuộc chiến căng thẳng giữa UEFA và G14.
