Xa thành phố Kixênốp (tỉnh Kemerôvơ), đến nay đã được 14 năm, nhưng với anh Phạm Trọng Hải (khu 5, Cẩm Trung, TX Cẩm Phả) những dấu ấn, kỷ niệm về đất nước, con người ở đó vẫn như ngày hôm qua. Anh tâm sự: ''Tôi yêu nước Nga và mãi mãi không thể quên quãng thời gian sống ở đó. Người dân nước Nga đã cho tôi ký ức thật ngọt ngào''.
Năm 1981, anh Hải cùng một vài người nữa ở Cẩm Phả sang Liên Xô theo diện hợp tác xuất khẩu lao động giữa hai nước. Đây cũng là đợt xuất khẩu lao động đầu tiên của Việt Nam sang Nga. “Lúc bấy giờ do lần đầu tiên đi máy bay nên tôi bị say”- Anh Hải nhớ lại: “Vừa đặt chân xuống sân bay, đã có xe cứu thương chờ sẵn để chăm sóc sức khoẻ cho tôi và mọi người. Nhưng chúng tôi còn bất ngờ hơn khi đến KTX, nơi chúng tôi sinh sống, học tập và làm việc, rất đông người dân Nga đứng hai bên đường vẫy hoa, nhao đến ôm hôn, chào đón chúng tôi nồng nhiệt và chân thành”.
Năm 1982, phía Việt Nam tiếp tục đưa đợt xuất khẩu lao động thứ 2 sang nước bạn. Với vốn tiếng Nga khá nhất trong số những người đi lao động ở đây, anh Hải trở thành cầu nối giữa những người Việt Nam mới sang với người dân địa phương. Cũng nhờ đó mà anh gặp Anna - một cô gái Nga xinh đẹp có đôi mắt xanh, nước da trắng, mái tóc vàng. Theo lời anh Hải kể lại: Anna xuất thân trong gia đình công nhân thuần tuý. Bố mẹ Anna có 2 người con gái đều rất đẹp. Vì thế, khi thấy Anna đem lòng yêu chàng thanh niên người Việt, mẹ Anna đã kịch liệt phản đối. Thế nhưng rồi tình yêu giữa họ vẫn nảy nở, nồng nàn… và 2 người đi đến hôn nhân. Tình yêu của họ đơm hoa, kết trái với sự ra đời của một bé gái xinh xắn mang 2 dòng máu Nga - Việt. Năm 1987, hết hạn hợp đồng, anh Hải quyết định ở lại nước Nga cùng Anna gây dựng cuộc sống. Nhưng một tai nạn bất ngờ đã giáng xuống, trong lúc làm việc, chiếc bình khí ga phát nổ, anh Hải bị bỏng nặng và hỏng cả 2 chân. Mùa đông khắc nghiệt ở TP Kixênốp luôn làm vết thương của anh tái phát. Cả gia đình anh quyết định trở về Việt Nam.
Cuộc sống mới của vợ chồng anh đã gặp rất nhiều khó khăn, vất vả. Do đôi chân không lành lặn, anh Hải không thể lao động kiếm sống. Còn vợ anh vừa lạ nước, lạ cái lại bất đồng về ngôn ngữ, nên không thể tìm được một công việc thích hợp. “Cũng rất may, thời điểm đó, những khó khăn của gia đình tôi được bạn đọc của Báo An ninh Thế giới cùng chia sẻ”- Anh Hải nói: -“Từ số tiền ủng hộ của mọi người, tôi sắm được chiếc xe ba bánh để chở hàng thuê. Còn Anna mở cửa hàng bán nước giải khát. Cuộc sống cũng dần tạm ổn. Năm 2003, chúng tôi sinh thêm được một bé trai”. Kể đến đây giọng anh trầm hẳn xuống. Anh nói tiếp: -“Do không hợp về văn hoá rồi đôi khi có những bất đồng trong cuộc sống, Anna đã đưa cháu nhỏ về nước”... Qua lời tâm sự của anh, tôi biết anh đang rất buồn. Chỉ đến khi tôi hỏi anh về cô con gái đầu, giọng anh mới phấn chấn trở lại, anh tự hào khoe: “Năm ngoái, cháu đỗ khoa tiếng Nga Trường Đại học Ngoại ngữ thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội. Mấy tháng trước, cháu đoạt giải nhất Olympic tiếng Nga và được nhận một suất học bổng toàn phần. Hiện cháu đang du học tại Trường sư phạm Tula- Matxcơva”.
Mặc dù bây giờ không thể trở lại nước Nga vì lý do sức khoẻ, anh Hải bảo: Tình cảm của anh dành cho nước Nga vẫn không thay đổi. 1 tuần 1 lần anh vẫn liên lạc bằng điện thoại với con trai và thường xuyên lên mạng Internet trò chuyện cùng con gái.
