Tổ chức Y tế thế giới mới đưa ra lời cảnh báo: "Tiêm đang bị lạm dụng quá mức, 70% số mũi tiêm có thể thay bằng đường uống". Tại hội thảo "Tiêm an toàn" do Vụ Điều trị - Bộ Y tế tổ chức mới đây cũng lên tiếng cảnh báo về tình trạng này tại VN.
Chuyện đau lòng từ mũi tiêm
Cách đây vài tháng, giới y học trong nước cũng như quốc tế xôn xao về chuyện có hơn 10 nghìn đứa trẻ trong lứa tuổi học đường bị phát hiện là mắc bệnh xơ hoá cơ delta.
Sau các nghiên cứu, điều tra được thực hiện, GS Nguyễn Thanh Liêm - Giám đốc Bệnh viện Nhi T.Ư - đã kết luận: Nguyên nhân gây ra tình trạng biến dạng ở những đứa trẻ đang tuổi lớn là do tiêm quá nhiều hoặc không đúng kỹ thuật vào cơ delta ở tay (!?). Ngành y tế đã đưa ra các phương án để "sửa chữa" khuyết tật cho những đứa trẻ, nhưng có một sự thật phải chấp nhận là hơn 10 nghìn con "chim xệ cánh" đó sẽ là những con người không hoàn thiện về hình dáng trong tương lai. Nỗi đau này chẳng có ai chịu trách nhiệm (!?).
Vụ một cháu bé tử vong tại TP.Hồ Chí Minh do tiêm phòng vaccine phòng bệnh rubbela sau một hồi tìm hiểu, điều tra cũng đã đưa ra một kết luận là do bàn tay của cán bộ y tế khi tiêm "rất bẩn". Đây là hai trong vô số những vụ việc đau lòng mà thủ phạm chính là mũi tiêm không an toàn.
Hàng giờ, hàng ngày tại các cơ sở y tế, tiêm đang được coi như là một "bảo bối" để chữa lành bệnh. Người bệnh ngoại trú thường có được may mắn là dùng thuốc uống, còn những bệnh nhân vào nằm viện từ đứa trẻ mới sinh đến người lớn hầu hết phải điều trị bằng cách tiêm, truyền. Theo đánh giá thực hiện tiêm an toàn tại 8 tỉnh do Vụ Điều trị - Bộ Y tế thực hiện đã chỉ ra rằng: Người bệnh được tiêm 2-3 mũi ngày chiếm tới 47%, 26% số người bệnh được tiêm 4-5 mũi/ngày và có 6,3% số người bệnh tiêm tới 5 mũi/ngày. Tính trung bình, người bệnh điều trị nội trú được tiêm 2,2 mũi/ngày và đặc biệt trẻ sơ sinh có số lượng mũi tiêm trung bình là 2,5 mũi/ngày, cao nhất so với các nhóm khác.
Lỗi chính từ thầy thuốc
Bộ Y tế đã đưa ra những con số cảnh báo rất đáng giật mình: Có tới 35-55% số nhân viên y tế không rửa tay, sát khuẩn tay trước khi chuẩn bị dụng cụ và trước khi đâm kim qua da. Tỉ lệ mũi tiêm đạt 100% tiêu chuẩn chỉ có 23%. Còn 3% số bơm kim tiêm nhiễm khuẩn chưa được cô lập ngay sau tiêm... Điểm rất đáng quan tâm nữa là vị trí được tiêm nhiều nhất là cơ delta (tay) và cơ mông...
Một điều tra khác của Viện Y học lao động và vệ sinh môi trường thực hiện tại 3 bệnh viện (BV) ở Hà Nội là: BV Thanh Nhàn, Trung tâm Y tế Đông Anh và BV Tràng An cho thấy, những sai phạm về các quy định trong tiêm, truyền đang là mối hiểm hoạ ngay chính người thầy thuốc.
Kết quả điều tra trên 642 nhân viên y tế cho thấy, 72% số nhân viên y tế đã bị tai nạn rủi ro nghề nghiệp do vật sắc nhọn trong khi làm việc. Bàn tay thường bị tổn thương nhiều nhất do kim đâm xuyên thấu da hoặc xước da. 42,9% số trường hợp rủi ro xảy ra khi tiến hành tiêm, phẫu thuật: 16,2%, truyền dịch: 10%... Đã có 3,9% số cán bộ y tế bị phơi nhiễm với bệnh nhân HIV, 11% với bệnh nhân viêm gan B,C... Nguy hiểm nhất là có đến 52% số nhân viên y tế bị tai nạn rủi ro mà không hề có thông tin gì về bệnh nhân mà họ đã từng tiếp xúc.
TS Lý Ngọc Kính - Vụ trưởng Vụ Điều trị, Bộ Y tế - cho rằng, việc thực hiện các mũi tiêm không an toàn là mối nguy hại cho cả người tiêm và người được tiêm. Thầy thuốc chữa bệnh cho bệnh nhân có thể lây bệnh và từ đó là nguồn lây bệnh cho những người bệnh khác. Vòng tròn luẩn quẩn này sẽ trở nên nguy hiểm, mà thủ phạm chính là những mũi tiêm.
