Bất chấp mọi nỗ lực của Chính phủ với những biện pháp tích cực, lạm phát trong tháng 3 vẫn tăng cao. Lạm phát trên 9% trong quý I là mức cao nhất trong 10 năm trở lại đây.
Trả lời phỏng vấn về nguyên nhân của tình trạng này, PGS- TS Trần Hoàng Ngân, thành viên Ban Tư vấn chính sách tiền tệ quốc gia, cho biết:
- Trước hết phải phân tích các nguyên nhân chính của nó. Một nguyên nhân quan trọng là chính sách tài khoá không hiệu quả.
Chính phủ đã liên tục bội chi ngân sách trên 5% GDP trong nhiều năm (riêng năm 2007 là 56.000 tỉ đồng). Nhưng đầu tư lại kém hiệu quả, hệ số ICOR là 4,7, rất cao so các nước trong khu vực. Chi tiêu của Chính phủ tăng nhanh, dẫn đến tổng cầu tăng nhưng tổng cung tăng không cao.
Chính sách tiền tệ cũng có vấn đề cần xem xét. Cung tiền tăng nhanh: Năm 2005 là 23,4%, năm 2006 là 33,6%, năm 2007 là 53,8%, trong khi GDP trong 3 năm chỉ tăng 25,09%.
Chênh lệch giữa cung tiền trong 3 năm (134,5%) và tăng trưởng GDP (25,09%) là rất lớn, đè nặng lên giá cả trong nước và đến cuối 2008 nó bộc phát mạnh do cộng hưởng bởi lạm phát quốc tế và yếu tố thiên tai.
Kinh tế VN đang có độ mở rất lớn: Tổng kim ngạch XNK lên đến 111,3 tỉ USD, tương đương với 156% GDP, trong đó NK trên 88% GDP. Khi USD suy yếu, giá cả thị trường thế giới tăng cao đã tác động xấu đến lạm phát ở VN.
Ông đánh giá thế nào về những giải pháp kiềm chế lạm phát?
Qua chỉ thị 319, Chính phủ đã có chính sách đồng bộ và chặt chẽ, nhưng lạm phát vẫn cao. Theo tôi là do chúng ta định bệnh chậm và đưa ra giải pháp điều trị cũng chậm.
Chẳng hạn như việc điều hành tỉ giá ngoại tệ. Từ tháng 9/2007, các nước trong khu vực đã chủ động điều chỉnh tỉ giá linh hoạt theo hướng giảm giá USD theo tín hiệu của thị trường quốc tế nhằm tránh ảnh hưởng lạm phát thế giới. Trong khi đó VN chủ động ổn định tỉ giá là để hỗ trợ XK.
Bài toán chống lạm phát không phải không có lời giải. Nhưng giải pháp của Chính phủ còn phải có độ trễ để tác động đến thị trường. Tôi tin rằng đến cuối tháng 4, đầu tháng 5 sẽ có kết quả tốt, nhưng với điều kiện các bộ, ngành, địa phương phải thực thi chỉ đạo của Chính phủ một cách chặt chẽ.
Việc cắt giảm chi tiêu ngân sách và xem xét lại lĩnh vực đầu tư công cũng cần thực triển khai cụ thể, nhanh chóng hơn.
Theo PGS- TS thì điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng và trượt giá trong năm nay bao nhiêu là phù hợp?
Cần điều chỉnh mục tiêu phát triển kinh tế trong ngắn hạn, dài hạn, đồng thời xác định kềm chế lạm phát là mục tiêu hàng đầu và có lộ trình: Thời gian "chặn sốt" trong 3- 6 tháng, "giảm sốt" trong 2- 3 năm. Theo tôi, năm 2008, chỉ số CPI ở mức 15- 16%, tăng trưởng GDP 7- 8% là phù hợp.
Ông cho rằng cần giảm giá USD, nhưng điều này sẽ ảnh hưởng đến XK và mất cân đối cán cân thanh toán?
Giảm giá USD theo tín hiệu của thị trường quốc tế và trong nước là cần thiết để hạn chế tác động của lạm phát quốc tế. Việc hỗ trợ XK không chỉ dựa vào tỉ giá mà còn có chính sách hỗ trợ về XTTM, hỗ trợ về tín dụng cho DN...Ngoài ra, các DN cần chủ động đa dạng hoá ngoại tệ để phòng ngừa rủi ro tỉ giá. Nếu không phá giá USD thì việc bao cấp của Chính phủ là vô cùng nặng nề. Bởi vì Chính phủ chủ trương không tăng giá các mặt hàng xăng dầu, điện, than...
Trong tương lai USD vẫn có khả năng tiếp tục suy thoái. Chủ trương không tăng giá các mặt hàng nói trên là rất cần thiết, nhưng không nên đưa ra thời hạn (vì sẽ gây tâm lý lo ngại trong dân) mà nên duy trì cho đến khi lạm phát hạ nhiệt.
Xin cảm ơn ông!
