Lâu nay, việc vứt bừa bãi vỏ thuốc bảo vệ thực vật đã qua sử dụng ngay tại cánh đồng trên địa bàn huyện Tiên Yên dường như đã trở thành thói quen của nhiều người dân. Việc làm này khiến nguồn đất, nguồn nước bị ô nhiễm, sức khoẻ của người nông dân cũng bị ảnh hưởng không nhỏ. Để khắc phục tình trạng này, Tiên Yên đã đẩy mạnh việc xây dựng những bể thu gom rác thải tại đồng ruộng. Mô hình đang được thí điểm tại xã Đông Hải và bước đầu mang lại những hiệu quả thiết thực.
Tới thôn Làng Đài, xã Đông Hải, chúng tôi không khỏi ngạc nhiên khi thấy anh Lương Văn Ứng đang cặm cụi nhặt từng vỏ chai, túi đựng thuốc bảo vệ thực vật trên khu ruộng lúa của gia đình bỏ vào một bể đựng rác thải ngay cạnh khu ruộng. Anh Lương Văn Ứng chia sẻ: “Trung bình mỗi ngày tôi phải dùng từ 1 đến 2 loại thuốc bảo vệ thực vật cho khu ruộng lúa của gia đình. Vào những đợt cao điểm có sâu bệnh, số lượng thuốc phải sử dụng tăng lên nhiều lần. Những vỏ chai, lọ, túi đựng thuốc này sau khi đã sử dụng thường để lại ngay trên các cánh đồng. Tuy nhiên, từ khi có bể thu gom rác thải đặt ngay tại cách đồng, thói quen vứt vỏ thuốc bảo vệ thực vật bừa bãi của tôi không còn nữa”. Thấy chúng tôi trò chuyện về bể đựng rác thải, bà Lương Thị Hoa ở khu ruộng bên cạnh cũng hồ hởi: “Có bể xử lý rác rồi, tôi cũng cảm thấy yên tâm hơn rất nhiều, ra đồng sẽ không còn lo dẫm phải mảnh sành từ vỏ chai, lọ đựng thuốc bảo vệ thực vật, không lo ảnh hưởng đến sức khoẻ nữa. Từ nay, tôi và gia đình sẽ đến đúng nơi quy định để vứt vỏ thuốc sâu. Tôi sẽ kêu gọi, nhắc nhở mọi người không vứt vỏ thuốc bừa bãi trên đồng nữa mà phải mang đến các bể chứa rác để bảo vệ môi trường”.
Theo ông Nguyễn Văn Tuyết, Chủ tịch Hội Nông dân xã Đông Hải, trước đây bà con nông dân đi làm ruộng xong vứt rác, vỏ chai, lọ, bao bì thuốc trừ sâu, rồi việc thu gom, xử lý những rác thải đó vẫn được thực hiện theo kiểu “mạnh ai nấy làm”, chỗ nào có đất trống là người dân mang đến đổ, bờ kênh, ven ruộng, ao hồ, thậm chí đổ ra ven đường… gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ của mọi người và mất mỹ quan thôn, xóm. Thậm chí, nhiều người ra đồng ruộng làm, dẫm phải vỏ chai thuốc trừ sâu bị đứt chân phải nằm viện cả tháng trời. Nhưng nay, nhận thức của người dân trong việc thu gom, xử lý rác, nhất là bao nilon, hoá chất bảo vệ thực vật... đã ngày một nâng cao. Tình hình vệ sinh môi trường trên địa bàn xã Đông Hải cũng được cải thiện rõ rệt, bộ mặt nông thôn ngày càng sạch, đẹp.
Để có được hiệu quả tích cực đó, ngay từ đầu tháng 6-2013, Hội Nông dân xã đã triển khai xây dựng các bể thu gom rác thải tại đồng ruộng để hạn chế tối đa ô nhiễm môi trường. Mỗi thôn trong xã được hỗ trợ đầu tư xây dựng 4 đến 5 bể. Toàn xã sẽ có khoảng 50 bể, mỗi bể có chiều rộng 1m, dài 2,1m, cao 0,5m, trị giá khoảng 1,5 - 1,7 triệu đồng. Những bể này được đặt ở những vị trí thuận lợi, bên cạnh các trục đường chính dẫn ra đồng để tiện cho người dân bỏ những chai lọ, vỏ thuốc bảo vệ thực vật đã qua sử dụng. Ngoài nguồn vốn xây dựng nông thôn mới của xã Đông Hải, Hội Nông dân xã còn vận động nhân dân đóng góp 150 ngày công để xây dựng bể chứa rác thải ngoài cánh đồng. Đến nay, toàn xã đã xây dựng được 40 bể chứa rác thải tại cánh đồng. Không những vậy, xã Đông Hải cũng thành lập các tổ, đội thường xuyên đi thu gom rác, vỏ thuốc bảo vệ thực vật trên cánh đồng; tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, bỏ rác thải nông nghiệp vào đúng nơi quy định.
Như vậy, dù mới được triển khai trong một thời gian ngắn nhưng mô hình bể thu gom rác thải tại đồng ruộng ở Tiên Yên đã bước đầu phát huy hiệu quả. Tuy nhiên, bên cạnh đó một vấn đề đặt ra hiện nay là lượng rác thải sau khi được thu gom lại chưa được phân loại và xử lý theo quy trình mà mới chỉ dừng ở việc đốt thủ công. Thiết nghĩ, trong thời gian tới, ngành môi trường và chính quyền địa phương cần nghiên cứu và có biện pháp để xử lý các loại rác thải này theo đúng quy trình, đảm bảo vệ sinh môi trường.
Thu Nguyên
