Sau khi báo chí đưa tin về việc các công ty sản xuất thức ăn chăn nuôi có hoócmon tăng trưởng và phát hiện nhiều mẫu thịt lợn còn tồn dư hoá chất, người tiêu dùng bắt đầu lo ngại với thịt lợn. Tuy nhiên, thật khó có thể tự bảo vệ mình khi không thể phân biệt thịt nhiễm hoá chất hay an toàn.
"Tứ chẩn": Nhìn, sờ, nếm, ngửi
Bà Hoàn, khách hàng mua thịt tại chợ Láng Thượng, cho biết dịch cúm đang ngày lan rộng nên gia đình bà chủ yếu là ăn thịt lợn. Mới đây lại nghe có dịch lở mồm long móng nên mọi người cũng sợ, khi mua thịt phải bà chọn lựa cẩn thận xem các vết tích trên da, trên thịt.
Thế nhưng mấy hôm nay bà Hoàn còn lo lắng hơn vì: “Hôm vừa rồi xem ti vi thấy nói người ta nuôi lợn bằng cám công nghiệp có hoá chất, tôi thấy rất lo vì chẳng biết rồi đây sẽ mua gì về ăn nữa”.
Thật khó phân biệt thịt sạch và thịt "bẩn".
Lật lật miếng thịt vài lần, chị Thu Lan vẫn không thể chọn thức ăn cho mình, bởi không thể phân biệt được thịt này có bị tồn dư hoócmon hay không.
“Nhà tôi toàn trẻ con với người già nên vấn đề an toàn thực phẩm được gia đình tôi rất coi trọng. Nhưng làm sao để phân biệt được thịt an toàn cơ chứ. Tôi cũng chỉ biết chọn thịt nào màu hồng tươi và còn độ mềm, dẻo” - chị Lan nói.
Tại chợ Thành Công, một khách hàng lại hỏi thẳng người bán xem nguồn thịt lấy ở đâu và chọn lựa thịt rất kỹ. Theo lời chị nói thì mẹ chị bị bệnh phải kiêng đồ tanh, thức ăn thường ngày chủ yếu là thịt lợn, nên chị phải chọn hàng rất kỹ.
| Ngày 17/1, Bộ NN&PTNN thông báo tên 6 đơn vị sản xuất qua kiểm tra có sản phẩm thức ăn chăn nuôi dương tính với hai chất cấm là clenbuterol và salbutamol - chất gây rối loạn tim phổi. Trước đó ít ngày, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Việt Nam cũng công bố qua kiểm tra có tới 75% số mẫu thịt và gần 70% số mẫu gan của gia súc, gia cầm có mức tồn dư các chất kích thích tăng trưởng và kháng sinh vượt ngưỡng cho phép. Các chất này tuy không gây ngộ độc cấp tính cho người sử dụng, nhưng về lâu dài sẽ gây ra ngộ độc mãn tính. |
Với vẻ đầy kinh nghiệm chị giải thích rằng: “Bây giờ ít người ăn mỡ nên người ta chỉ chọn thịt nhiều nạc. Do đó, người nuôi sẽ cho lợn ăn chất tăng trọng để lớn nhanh mà không bị mỡ. Tốt nhất là đừng mua loại thịt nào quá nạc, bì mỏng, cũng đừng mua miếng thịt nào quá nhão”.
Tâm lý e ngại này khiến lượng thịt tiêu thụ đã giảm đi phần nào. Chị Hương, chủ quầy hàng thịt lợn tại chợ Đồng Xa cho biết, trung bình mỗi ngày chị bán được 5 con lợn, nhưng khoảng 3 ngày nay, chỉ còn bán được 3,5 con. Và như mọi năm thì tầm này giá thịt lợn bắt đầu tăng lên, nhất là khi có dịch cúm như hiện nay, vậy mà giá thịt lợn vẫn đứng yên, thậm chí còn giảm nửa giá.
Một số quầy thịt tại chợ Thành Công, Láng Thượng, Láng Hạ, cho biết lượng hàng tiêu thụ mỗi ngày cũng đã giảm hơn.
Trong khi đó, trên địa bàn Hà Nội rất ít nơi có bán thịt sạch, thịt an toàn. Theo khảo sát của phóng viên thì hiện nay mới chỉ có một số điểm bán thịt lợn sạch của công ty Đức Việt. Những người tiêu dùng kỹ tính chủ yếu là mua thịt ở các cửa hàng quen, tin cậy hoặc vào siêu thị.
TS Trần Đáng, Cục trưởng Vệ sinh an toàn thực phẩm, khuyên người tiêu dùng nên mua thực phẩm ở những cửa hàng tin cậy và xem xét sản phẩm mình mua bằng cảm quan. Ví dụ: nhìn, sờ, nếm, ngửi, đó gọi là “tứ chẩn” để chọn thực phẩm an toàn.
Khi mua thịt lợn thì xem da còn hồng đều hay không và nếu về nấu mà thấy chảy quá nhiều nước thì chúng ta nên nghĩ tới chuyện lợn đó đã dùng thuốc tăng trọng, vì dùng hoocmon nên giữ nước và khi nấu nó chảy nước.
Chưa có chuẩn thịt sạch
Ở nhiều nước tiên tiến trên thế giới, việc sử dụng thức ăn kích thích tăng trọng và thuốc kháng sinh cho gia súc, gia cầm được kiểm soát một cách chặt chẽ. Trong đó, loại kháng sinh nào được phép lưu hành trên thị trường, liều lượng sử dụng ra sao, thời gian phải ngừng sử dụng trước khi giết mổ… được quy định hết sức cụ thể.
Trong khi đó, thị trường thuốc tăng trọng, kháng sinh ở nước ta gần như được thả nổi và người chăn nuôi, kể cả chăn nuôi công nghiệp, đều sử dụng hết sức tuỳ tiện.
Một số loại thuốc kháng sinh phòng, trị bệnh hoặc kích thích tăng trọng như: Tetracyline, Neomycine, Zine, Bactracin… được khuyến cáo ngừng sử dụng cho gia súc từ 14 - 42 ngày trước khi giết mổ; song thực tế thì hiếm người chăn nuôi tuân thủ điều này, thậm chí còn cho gia súc, gia cầm sử dụng đến tận giờ xuất chuồng.
Trường hợp gia súc bị bệnh, phần lớn đều sử dụng thuốc kháng sinh liều cao. Khi không thể cứu chữa được cho con vật, họ lại không mang đi chôn lấp, tiêu hủy mà bán rẻ cho các đầu mối thu gom trà trộn vào thịt gia súc, gia cầm khoẻ mạnh rồi đem ra lưu thông trên thị trường. Và hiện nay vẫn chưa có cơ chế giám sát thịt lợn an toàn từ khâu chăn nuôi, giết mổ đến lưu thông trên thị trường.
Tiến sỹ Trần Đáng cho biết: "Bộ NN&PTNT đã ban hành quy chuẩn về trồng rau sạch và chứng nhận trên rau sạch. Riêng về thịt, chúng ta chưa ban hành được quy chuẩn chung về chứng nhận thịt sạch. Trong thời gian ngắn tới, khi xây dựng xong khung quy chuẩn kiểm định thịt sạch, chúng ta có thể kiểm soát được chất lượng mặt hàng này".
