Làm trắng mứt bằng thuốc tẩy!

Nhiều loại mứt, bánh tráng, bún, hủ tiếu, bánh phở... được cho thuốc tẩy như bột xà phòng để tẩy trắng. Theo các chuyên gia, những loại chất này rất nguy hiểm cho sức khỏe

Tại một điểm làm mứt ở quận 3, bà chủ nhà xúc một muỗng cà phê bột tẩy trắng tinh bỏ vào thau mứt bí đang sôi sùng sục. Chỉ 5 phút sau, màu vàng ngà của thau mứt bí chuyển sang màu trắng trông rất bắt mắt. Theo bà chủ, để làm trắng mứt không có một phương pháp nào thay được thuốc tẩy. Ngoài làm trắng các loại mứt, chất bột này còn được sử dụng làm trắng bún, bánh tráng, hủ tiếu...

Mua lẻ không bán, chỉ bán sỉ

Tại chợ Kim Biên hiện nay có hàng chục cửa hàng chuyên bán hóa chất, hương liệu với quy mô lớn với hàng trăm loại khác nhau gồm những hương liệu cho vào thực phẩm, nước giải khát, mỹ phẩm, hóa chất tẩy rửa... Những loại hóa chất dạng lỏng thì được đóng trong những bình nhựa lớn, còn dạng bột thì được đóng trong các bao. Khi chúng tôi dạo quanh các sạp hỏi mua chất tẩy trắng thực phẩm, ai cũng từ chối với lý do chỉ bán sỉ với số lượng lớn.

Làm trắng mứt bằng thuốc tẩy! ảnh 1
Bột tẩy trắng thực phẩm mua tại chợ Kim Biên, không bao bì, nhãn mác, không nơi sản xuất và hạn sử dụng. Ảnh: N. PHƯƠNG

Một chị bán hàng còn cho biết: “Chế biến trong nhà không ai bỏ phụ gia vì không tốt, bán lẻ thì biết bán cho ai”. Cuối cùng, cũng có một cửa hàng đồng ý bán lẻ bột tẩy trắng thức ăn nhưng phải mua ít nhất là 1 kg với giá 14.000 đồng. Bột được bỏ trong bịch ni lông, không có bao bì, nhãn mác và xuất xứ, nhìn thoáng bên ngoài như bột làm bánh nhưng khi mở ra ngửi chúng đều có mùi nồng làm cay mũi.

Khi tôi hỏi phụ gia này sản xuất ở đâu thì được biết chúng có nguồn gốc từ Trung Quốc nhưng người chủ không cho biết tên hóa học chất này là gì, chỉ gọi chung chung là bột tẩy trắng. Người phụ nữ bán hàng còn dặn thêm mỗi kg thực phẩm chỉ được bỏ 3 g bột tẩy nhưng khi tôi hỏi thêm 3 g là khoảng bao nhiêu thì chị không biết, lý do là “không ai bỏ bột tẩy vào 1 kg thực phẩm nên không biết nó khoảng bao nhiêu”.

Quản lý: Đổ qua đổ lại

Theo bác sĩ Nguyễn Đức An, Chánh Thanh tra Sở Y tế TPHCM, hiện nay các ngành chức năng chưa có cách quản lý những cơ sở bán phụ gia thực phẩm. Điều nguy hiểm của những chất phụ gia này là hậu quả phải sau vài năm mới thấy, chứ không gây chết tức thì, nên người tiêu dùng rất chủ quan. Mức độ sử dụng các loại hóa chất làm phụ gia trong thực phẩm hiện nay đang ở mức báo động. Từ năm 2003, UBND và Sở Y tế TPHCM đã có quy định tất cả các cơ sở buôn bán phụ gia phải có đăng ký kinh doanh có điều kiện, nhưng đến nay các cơ sở này vẫn được thả lỏng vì việc quản lý chợ hóa chất thuộc thẩm quyền của... Sở Thương mại. Bác sĩ An cho biết, ngay cả những chất phụ gia được cho phép cũng phải đạt mức độ “tinh chất” để hạn chế gây hại cho người tiêu dùng, tuy nhiên việc kiểm soát và đánh giá rất khó khăn nếu chợ hóa chất phụ gia vẫn cứ được buông lỏng.

Dùng thực phẩm có phụ gia sẽ bị ngộ độc mạn tính

Bác sĩ Nguyễn Xuân Mai, Viện Phó Viện Vệ sinh Y tế Công cộng TPHCM, cho biết trên thế giới có khoảng 2.000 loại hóa chất được sử dụng làm phụ gia trong chế biến thực phẩm, nhưng VN chỉ cho phép hơn 300 chất làm phụ gia. Liều an toàn đối với người chỉ tính bằng mg/kg trọng lượng cơ thể. Nếu không tuân thủ nghiêm ngặt quy định này sẽ rất nguy hiểm đối với sức khỏe con người, có thể gây ngộ độc cấp tính. Còn nếu dùng thường xuyên, liên tục thực phẩm có phụ gia dù với liều lượng nhỏ cũng có thể gây ngộ độc mạn tính hoặc có nguy cơ gây hình thành khối u, đột biến gien, quái thai, nhất là các chất phụ gia tổng hợp.