Tình trạng lấn chiếm vỉa hè làm nơi buôn bán, đậu xe trái phép có thể nói đã trở thành căn bệnh mãn tính. Mặc dù các ngành chức năng cũng đã tốn rất nhiều công sức, thế nhưng mọi nỗ lực này chưa đem lại kết quả như mong muốn...
Có kiểm tra, xử phạt nhưng... Không thể phủ nhận những nỗ lực của TP Hạ Long trong công tác đảm bảo trật tự, an toàn giao thông trong thời gian qua, đặc biệt là dịp chuẩn bị cho Lễ hội Du lịch Hạ Long 2010. Các lực lượng chức năng cùng chính quyền đã đồng loạt ra quân "đòi" lại sự thông thoáng vỉa hè cho người đi bộ, vẻ mỹ quan của thành phố du lịch. Hàng loạt những điểm "nóng" bị dẹp bỏ, gồm các khu chợ cóc, chợ tạm trên vỉa hè; công trình xây dựng lấn chiếm vỉa hè, hành lang an toàn giao thông; tháo dỡ hàng trăm mái che, mái vẩy, biển quảng cáo... Ông Nguyễn Mạnh Tuyên, Phó Chủ tịch UBND TP Hạ Long, cho biết: Chỉ trong vòng 1 tháng ra quân lập lại trật tự đô thị, đẩy mạnh thực hiện phong trào "5 không" (nhất là "không lấn chiếm lòng đường, vỉa hè"), đến nay, tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường để bán hàng, đỗ xe không đúng nơi quy định tại các đường phố trên địa bàn đã được hạn chế tới mức tối đa. Mặc dầu chính quyền và các ban, ngành hữu quan của thành phố đã "ra tay" quyết liệt như vậy, nhưng trên thực tế, việc quản lý vỉa hè không đơn giản chút nào. "- Những gánh hàng rong, những bàn vé số, quán cóc, chợ tạm... đã bảo đảm đời sống cho không ít người dân nghèo. Vì thế, khi phải dẹp bỏ, nhiều người cũng… "xót" lắm!" - Một chủ tịch UBND ở một phường nội thị nói với chúng tôi. "Căn bệnh" lấn chiếm vỉa hè sau thời gian "đại phẫu" đã có phần thuyên giảm. Thế nhưng, nhiều dấu hiệu cho thấy, cũng như những lần "đại phẫu" trước, vỉa hè ở TP Hạ Long có thể lại trở về với hình ảnh quen thuộc. Tình trạng tận dụng triệt để vỉa hè để mở quán nước, bán hàng ăn đêm, ăn sáng, tập kết vật liệu xây dựng, trông rửa xe... đang tái diễn như một căn bệnh đã nhờn thuốc! "Điểm nóng" vẫn... "nóng" 6 giờ chiều, chợ Cột 5 cũ (phường Hồng Hà) - khu vực được xem là "điểm nóng" chiếm dụng vỉa hè làm nơi buôn bán. Lúc này trời đã tối, nhưng các hộ buôn bán hàng rau, thịt, cá… đều lấn chiếm vỉa hè, lề đường. Người mua, bán giao dịch ngay bên lề giữa lòng đường; xe máy, xe đạp của người mua bạ đâu dựng đó. Chỉ đến khoảng 19h, tất cả các hộ kinh doanh mới ra về, lúc này trên các tuyến đường chỉ còn lại rác và rác… Người đi bộ qua khu vực này chỉ còn cách bước xuống lòng đường để đi và vô tình lấn chiếm đường của các phương tiện tham gia giao thông. Đã có không ít trường hợp khách bộ hành bị va quệt, mà nguyên nhân là do họ đi dưới lòng đường, không thể đi trên vỉa hè. Một trong những nguyên nhân chính gây ùn tắc giao thông ở tuyến đường Cao Xanh (phường Cao Xanh), là các "chợ trời" hai bên đường. Không đếm xuể bao nhiêu hàng quán, cửa tiệm, tủ bán hàng, xe cộ... chen nhau bày la liệt chật kín vỉa hè. Con đường vốn đã nhỏ hẹp, vỉa hè cũng chỉ rộng khoảng 1-2m, nay càng trở nên chật chội hơn vì hàng quán, chỉ cần 2 chiếc xe tải tránh nhau cũng đủ gây ra ùn tắc, đặc biệt nghiêm trọng vào giờ tan tầm. Trước tình hình trên, lực lượng công an và dân phòng địa phương đã nhiều lần "hạ quyết tâm" làm cho đường thông hè thoáng, thế nhưng khi lực lượng này vừa đi khỏi thì đâu lại vào đấy! Tại khu vực gần Cột Đồng Hồ (phường Bạch Đằng), từ lâu người dân rất bức xúc trước việc chủ một số gara sửa chữa ô tô ngang nhiên chiếm dụng cả vỉa hè và lề đường như sân nhà mình làm chỗ sửa ô tô. Các hộ dân ở đây cho rằng, nếu không được "bật đèn xanh"(?), chắc chắn những hộ kinh doanh trên đã không dám hoạt động ngang nhiên như vậy. Trao đổi với chúng tôi, nhiều cán bộ ở các phường trên địa bàn thành phố thừa nhận, hiện nay nhiều tuyến đường vẫn còn tình trạng buôn bán, để xe lấn chiếm vỉa hè và lòng đường. "Nóng" nhất là 3 tuyến đường Cao Xanh, Lê Thánh Tông và Nguyễn Văn Cừ " - Chúng tôi đã triển khai các biện pháp tuyên truyền xuống từng khu phố, tổ dân để vận động bà con nâng cao ý thức chấp hành các quy định về sử dụng vỉa hè, lòng đường của thành phố. Bên cạnh đó, phường cũng thường xuyên bố trí lực lượng kiểm tra và xử phạt nghiêm các trường hợp vi phạm" - Ông Phan Như Quỳnh, Phó Chủ tịch UBND phường Hà Tu, cho biết.
Hy vọng, sau Lễ hội Du lịch Hạ Long 2010, Hạ Long đường vẫn thông, hè vẫn thoáng!
Vòng luẩn quẩn này đã được chính quyền sở tại của nhiều phường, không ít lần ra sức xử lý mạnh tay, nhưng sau một thời gian, đâu lại vào đó, chẳng khác nào bắt cóc bỏ đĩa… Dọc khu phố Giếng Đồn (phường Trần Hưng Đạo), vỉa hè gần như không còn là chỗ dành cho người đi bộ. Hàng loạt nhà hàng, quán cà phê mọc lên san sát, kéo theo đó là việc chiếm dụng luôn vỉa hè làm nơi kê bàn ghế, chỗ để xe...
Rõ ràng tình trạng lấn chiếm vỉa hè lòng đường không chỉ phá vỡ quy hoạch đô thị hiện đại, mà còn làm mất mỹ quan đường phố, ảnh hưởng đến trật tự an toàn giao thông. Trước đây, đặc biệt là vào các dịp chuẩn bị cho lễ hội, các lực lượng của thành phố Hạ Long lại ra quân rầm rộ, giải tỏa hàng loại mái che, lều bạt lấn chiếm vỉa hè, góp phần trả lại đường thông hè thoáng cho người và xe. Nhưng chỉ sau đó một thời gian, sự tùy tiện ở nhiều tuyến phố, vỉa hè lại trở thành nỗi nhức nhối của các cấp chính quyền và người dân.