Từ ngày 1/10/2009, học viên thi sát hạch lấy giấy phép lái xe (GPLX) sẽ phải thi theo nội dung bộ câu hỏi mới với 405 câu, tăng tới 105 câu so với quy định cũ trước đây.
So với Luật Giao thông đường bộ (GTĐB) trước đây, Luật GTĐB sửa đổi, vừa được Quốc hội ban hành có một số thay đổi, ảnh hưởng đến nội dung của bộ câu hỏi thi lý thuyết GPLX ô tô, mô tô. Trao đổi với chúng tôi về nội dung này, ông Nguyễn Văn Quyền (ảnh), Cục phó Cục Đường bộ VN cho biết:
- Tất cả những nội dung chỉnh sửa, bổ sung của Luật GTĐB sẽ được cập nhật vào ngân hàng câu hỏi thi lý thuyết lái xe. Vì thế, nội dung của bộ câu hỏi mới tăng so với trước 105 câu, từ 300 câu lên 405 câu. Từ ngày 1.10.2009, các học viên thi sát hạch lấy GPLX sẽ phải thi theo nội dung bộ câu hỏi mới.
Hiện tại, Cục Đường bộ đã chuyển cho các địa phương bộ câu hỏi này và phần mềm thi lý thuyết. Cùng với việc bổ sung nội dung câu hỏi thi, Cục Đường bộ còn điều chỉnh rút ngắn thời gian thi lý thuyết GPLX ô tô từ 25 phút xuống còn 20 phút. Một đề thi vẫn có 30 câu như trước đây, thí sinh thi GPLX ô tô hạng bằng B1, B2 phải trả lời đúng đáp án trắc nghiệm 26/30 câu hỏi và hạng bằng C, D, E là 28/30 câu hỏi.
* Những câu hỏi bổ sung tập trung vào nội dung gì, thưa ông?
“Bộ câu hỏi thi lý thuyết đối với GPLX mô tô sẽ tăng thêm 20 câu, từ 100 câu lên 120. Thi GPLX mô tô hạng A1 vẫn giữ nguyên, người thi hạng A1 phải trả lời đúng đáp án 12/15 câu hỏi và hạng A2 phải trả lời đúng đáp án 14/15 câu hỏi”.
- Nội dung bổ sung tập trung vào quản lý vận tải, nâng cao chất lượng dịch vụ vận tải, đạo đức người lái xe, có thêm một số câu hỏi về tình huống trên đường, một số câu hỏi được chỉnh sửa cho phù hợp với quy định của luật mới như nồng độ cồn trong máu/hơi thở.
Một số câu hỏi trước đây chỉ có hai phương án trả lời, bộ câu hỏi mới sẽ tăng thêm. Riêng về đạo đức người lái xe có 10/405 câu hỏi. Đây là những câu hỏi đơn giản, dễ học và dễ nhớ. Chúng tôi biên soạn mỗi một bộ đề thi GPLX ô tô mới gồm 30 câu hỏi, trong đó chỉ có một câu hỏi về đạo đức người lái xe nên cũng không gây khó lắm với người thi GPLX.
* Như vậy so với trước kia, từ ngày 1.10.2009, thí sinh thi lấy GPLX sẽ gặp khó khăn hơn?
- Không có khó gì cả, chỉ mở rộng nội dung ra thôi. Tất cả những câu hỏi mang tính chất đánh đố trước đây sẽ được loại bỏ trong bộ câu hỏi mới. Nội dung đề thi chỉ nằm trong chương trình đào tạo.
* Trước đây, khi học lý thuyết để thi GPLX, thí sinh thường học mẹo và truyền nhau những bài vè để đối phó với câu hỏi thi. Bộ câu hỏi mới, Cục Đường bộ có khắc phục được tình trạng này?
- Khi soạn bộ câu hỏi mới, chúng tôi có nghiên cứu tới vấn đề này. Chúng tôi đã rà soát lại tất cả những câu hỏi mà thí sinh đã tìm ra quy luật để trả lời. Bộ câu hỏi mới sẽ phá bỏ những gì mang tính quy luật để thí sinh không thể học mẹo mang tính đối phó. Những bài vè liên quan đến cách trả lời câu hỏi thi như trước đây cũng sẽ không còn đúng với bộ câu hỏi thi mới.
* Cục Đường bộ có thay đổi nội dung thi hay tăng thêm thời gian học thực hành cho thí sinh?
- Phần thi thực hành vẫn được giữ như hiện nay, gồm hai bài thi: điều khiển xe trong hình và điều khiển xe trên đường. Về thời gian thực hành, tôi nghĩ không cần thiết phải tăng thêm thời gian học. Nội dung học thực hành là phù hợp với mặt bằng chung cho tất cả mọi người, những ai khả năng tiếp thu chậm thì phải tự học thêm.
* Học phí học thi GPLX có tăng?
- Nếu có điều chỉnh thì cũng chỉ là để bù đắp thêm phần chi phí tăng lên do giá nhiên liệu biến động. Chủ trương lâu dài là chúng tôi sẽ bàn với Bộ Tài chính, tách học phí làm hai phần: chi phí cố định và chi phí biến đổi. Phần cố định sẽ giữ ổn định nhưng chi phí biển đổi thì có thể điều chỉnh vì giá nhiên liệu lên, xuống.
Mục 3, điều 54 Luật GTĐB mới quy định: Người khuyết tật điều khiển xe mô tô ba bánh dùng cho người khuyết tật được cấp GPLX hạng A1; GPLX hạng FB2, FD, FE cấp cho người lái xe đã có GPLX hạng B2, D, E để lái các loại xe quy định cho các GPLX hạng này khi kéo rơ-moóc hoặc xe ô tô chở khách nối toa; hạng FC cấp cho người lái xe đã có GPLX hạng C để lái các loại xe quy định cho hạng C khi kéo rơ-moóc, đầu kéo kéo sơ mi rơ-moóc.
Mục 5, điều 54 quy định GPLX có giá trị sử dụng trong phạm vi lãnh thổ VN và lãnh thổ của nước hoặc vùng lãnh thổ mà VN ký cam kết công nhận GPLX của nhau.
Điều 55 quy định: Người trên 21 tuổi được phép lái xe hạng B2 kéo rơ-moóc; Người đủ 24 tuổi trở lên được lái xe ô tô chở người từ 10 đến 30 chỗ ngồi; lái xe hạng C kéo rơ-moóc, sơ mi rơ-moóc (FC). Người đủ 27 tuổi trở lên được lái xe ô tô chở người trên 30 chỗ ngồi; lái xe hạng D kéo rơ-moóc (FD)...
Đỏ mắt chờ thi
Tại TP.HCM, hiện nhu cầu học và thi lấy bằng lái ô tô của người dân đang rất cao. Tuy nhiên để có thể thi lấy bằng, người học hiện phải chờ từ 10 tháng đến trên một năm kể từ ngày nộp hồ sơ.
Theo một cán bộ trường Dạy nghề tư thục Bách Khoa, hai loại bằng “hot” nhất và phải chờ đợi lâu nhất hiện nay là bằng B và C. Cụ thể là để có được tấm bằng B2 (cấp cho người hành nghề lái xe điều khiển xe ô tô chở người đến 9 chỗ ngồi; xe ô tô tải, máy kéo có trọng tải dưới 3.500 kg), người học phải chờ ít nhất 10 tháng kể từ ngày nộp hồ sơ đến ngày thi, chưa kể là nếu học viên thi rớt thì thời gian lấy bằng càng kéo dài. “Bây giờ dù sao cũng đỡ chứ nếu anh nộp hồ sơ hồi đầu năm là phải đợi tới 12 tháng đấy”, vị này nói. Còn đối với bằng C (cấp cho người lái xe ô tô tải, máy kéo có trọng tải từ 3.500 kg trở lên và các loại xe quy định cho các GPLX hạng B1, B2) thì thời gian càng kéo dài hơn. Tại trường dạy lái xe Bách Khoa, từ ngày nộp hồ sơ đến ngày thi người học phải chờ trên 12 tháng.
Ở nhiều trường dạy lái xe khác, tình hình cũng tương tự. Chỉ có các loại bằng D (lái xe từ 10-30 chỗ) và E (trên 30 chỗ) thì thời gian chờ có đỡ hơn do nhu cầu không nhiều, đồng thời do quy định người có bằng B trên 5 năm và trình độ lớp 9 trở lên mới được thi.
Vì sao người học thi bằng lái phải chờ lâu như thế? Đại diện các trường cho rằng do nhu cầu học thi bằng lái ô tô tăng quá cao trong khi năng lực của các trường đào tạo lại có hạn so với quy định của Bộ GTVT.
Cụ thể, nếu trường có một chiếc xe (để dạy thực hành) thì chỉ được đào tạo 10 học viên trong một khóa học trên 3 tháng. Với trường có 30 xe thì con số đó là 300 học viên. Các trường không dám “xé rào”, phải đào tạo hết khóa này rồi mới được đào tạo khóa khác. Trong khi học viên thì liên tục đăng ký và nộp hồ sơ mà các trường thì không thể từ chối.
Hậu quả là các trường dạy lái xe ở TP.HCM đang tồn hàng nghìn hồ sơ. Để cải thiện tình trạng này, các trường có thể mua thêm xe. Tuy nhiên, vấn đề khó khăn nhất là giáo viên dạy lái xe phải đạt yêu cầu có bằng tốt nghiệp THPT, 3-5 năm tuổi bằng, có chứng chỉ đào tạo sư phạm do trường đại học cấp, chứng chỉ dạy lái… Thời gian đào tạo một khóa giáo viên dạy lái ô tô mất ít nhất 7-8 tháng. “Trường nào cũng vậy, đây là tình hình chung”, hiệu phó một trường dạy lái xe tại một quận trung tâm TP.HCM phân trần.
Ông Lâm Thành Trung - Phó phòng Quản lý sát hạch và cấp GPLX (Sở GTVT TP.HCM) - cho biết để giải quyết phần nào nhu cầu học lái xe của người dân, TP đã thành lập thêm 4 trường đào tạo và cấp GPLX, gồm: Trung tâm đào tạo và sát hạch lái xe Q.12, Trung tâm dạy nghề lái xe Trường An (H.Hóc Môn), Trung tâm dạy nghề tư thục Quý Đức (H.Bình Chánh), Trung tâm dạy nghề - đào tạo lái xe thuộc trường Đại học An ninh nhân dân (Q.Thủ Đức). Tuy nhiên, vẫn chưa đủ để đáp ứng nhu cầu của người dân do hồ sơ tồn trong thời gian dài.
