Liên Hiệp Quốc và Ngân hàng Thế giới (WB) sẽ hợp tác để tìm cách trả lại cho các nước đang phát triển những tài sản bị các lãnh đạo tham nhũng đánh cắp.
Ròng rã 18 năm, Philippines mới thu hồi được 634 triệu USD trong tổng số 5-10 tỉ USD mà Ferdinand Marcos (giữa) cùng gia đình ăn cắp của đất nước này - Ảnh: the.honoluluadvertiser.com
Sẽ cứu được 40 tỉ USD!
Để dễ hình dung, chủ tịch WB Robert Zoellick đơn cử: cứ 100 triệu USD lấy lại được trong số này sẽ đủ tiền để tiêm chủng cho 4 triệu trẻ em, hoặc cấp nước sạch cho 250.000 hộ gia đình, hoặc giúp điều trị hơn 600.000 bệnh nhân HIV/AIDS trong một năm. "Không có thiên đường an toàn cho những kẻ ăn cắp của người nghèo", chủ tịch Zoellick tuyên bố như trên khi giới thiệu sáng kiến này cùng ông Ban Ki Moon.
Theo nhật báo International Herald Tribune, STAR sẽ được thực hiện trong khuôn khổ các nguyên tắc cơ bản của công ước LHQ về chống tham nhũng (có hiệu lực tháng 12-2005). Sáng kiến này bao gồm việc xây dựng một hệ thống giúp lần theo dấu vết các đồng tiền bị chuyển ra nước ngoài, giúp các trung tâm tài chính phát hiện và ngăn chặn rửa tiền.
Việc lần tìm các tài sản bị đánh cắp không chỉ là vấn đề của các nước nghèo, mà cũng là vấn đề cho các nước phát triển, theo Danny Leipziger, phó chủ tịch WB phụ trách vấn đề xóa nghèo. Lý do thật đơn giản: những đồng tiền ăn cắp này rõ ràng luôn "hạ cánh" ở những nước giàu. Ông khẳng định STAR sẽ giúp chặn dòng chảy của khoảng 40 tỉ USD tiền tham nhũng hằng năm khỏi các nước nghèo, đồng thời sẽ giúp các nước này sử dụng hiệu quả "những đồng tiền trở lại", không để chúng "ra đi" lần nữa. Chương trình sẽ được thực hiện với sự hợp tác của Văn phòng chống ma túy và tội ác LHQ.
Những ông vua tham nhũng
Theo WB, đến nay châu Phi là "điểm nóng" của nạn bòn rút tài sản nhà nước, nơi trung bình 25% GDP bị mất vào tay bọn tham nhũng. Tại Nigeria, sau cái chết của tướng độc tài Sani Abacha (lãnh đạo từ năm 1993-1998), người ta phát hiện các món tiền khổng lồ của ông ta trong các tài khoản bên Thụy Sĩ. Hơn 700 triệu USD đầu tiên được đóng băng, sau đó trả về cho Nigeria. Nhưng những món tài sản Abacha đánh cắp không chỉ có ở Thụy Sĩ. Người ta tính ra nhà độc tài này đã làm nghèo đất nước hàng tỉ USD. Chỉ ở Anh thôi, Abacha đã có tài khoản trong... 23 ngân hàng.
Nhưng kỷ lục ăn cắp ngân quĩ nhà nước thuộc về các "triều đại" Somoza của Nicaragua và Duvalier ở Haiti. Gia tộc Somoza trị vì Nicaragua (Trung Mỹ) từ năm 1936-1979, sở hữu 1/3 tài sản đất nước. Trong số này có thể kể sơ sơ như: toàn bộ đoàn tàu thương mại Nicaragua, công ty hàng không duy nhất của quốc gia, tờ báo lớn nhất đất nước, hầu như tất cả nhóm gia súc có sừng, 10% sản lượng mùa màng nông nghiệp, cổ phiếu gần như của tất cả các công ty hoạt động ở Nicaragua. Năm 1979, nhà độc tài cuối cùng Anastasio Somoza chất đầy tiền mặt và đá quí ước tính khoảng 400 triệu USD chạy khỏi Nicaragua sang Mỹ. Còn nhà độc tài cuối cùng của Haiti Jean-Claude Duvalier chạy sang Pháp năm 1986, cõng theo 800 triệu USD.
Hai ông "vua tham nhũng" ở châu Á, theo danh sách của LHQ, gồm có nhà độc tài Philippines Ferdinand Marcos. Trong thời gian điều hành Philippines từ năm 1968-1986, Marcos và gia đình đã thụt két nhà nước 5-10 tỉ USD. Một phần chảy vào các "quĩ từ thiện" do các thành viên gia đình điều hành, số còn lại chuyển sang các ngân hàng Thụy Sĩ. Người thứ hai là cựu lãnh đạo Indonesia M. Suharto, trong 30 năm cầm quyền bị nghi biển thủ 15-35 tỉ USD.
