Lễ hội văn hoá thể thao của dân tộc Sán Chỉ, huyện Tiên Yên

03/03/2007 15:34

Lễ hội văn hoá thể thao dân tộc Sán Chỉ ở xã Đại Dực (huyện Tiên Yên, Quảng Ninh) diễn ra vào ngày 2-3 (ngày 14 tháng giêng âm lịch) đã thu hút đông đảo người dân tộc Sán Chỉ ở các xã lân cận của huyện Tiên Yên và huyện Ba Chẽ tham gia.

Thi đánh gụ trong là một trong những môn thể thao đặc trưng của người Sán Chỉ

Để chuẩn bị cho lễ hội, trước đó hàng tháng đàn ông trong xã đã vào rừng chọn cho mình cây tre già nhất, rồi ngồi vót tên bên bếp lửa; phụ nữ cũng đi vào rừng rồi tìm những lá cây rừng như cây dứa, cây giá, cây sâu cước.v.v. là nguyên liệu để tạo ra mầu, vị của món xôi ngũ sắc rất độc đáo mà chỉ người Sán Chỉ mới có.

Nguyên liệu chính để làm ra món xôi ngũ sắc và những chiếc bánh cốc mồ, rất đặc trưng của người Sán Chỉ (bánh lá chuối hình dáng nom giống như chiếc bánh gio của người Kinh) là gạo nếp thơm. Đây là loại bánh không thể thiếu được trong những lễ hội cầu mùa. Gạo nếp được chọn là gạo nếp mới, có mùi thơm đặc trưng của gạo nếp nương, được nấu thành xôi và giã mịn, qua bàn tay khéo léo của các cô gái Sán Chỉ tạo ra những chiếc bánh có góc cạnh xinh xắn. Người Sán Chỉ đã biết sử dụng lá Cơm Nông để bánh được điểm mầu đỏ đặc trưng với quan niệm người ăn sẽ được may mắn, hạnh phúc suốt năm.

Không chỉ riêng những món ẩm thực, mà lễ hội Sán Chỉ còn có cái độc đáo riêng qua các làn điệu hát Soóng Cọ. Đó là những bài hát dân gian, có làn điệu quen thuộc, nội dung hát về mùa màng và lời tỏ tình của đôi lứa, có khi được các đôi trai gái ngồi bên nhau hát suốt đêm, bên bếp lửa, bên bờ suối, hay bên những sườn đồi. Nhiều đôi trai gái lên vợ lên chồng cũng từ những buổi hát Sóong cọ.

Đẩy gậy không chỉ thu hút nam giới tham gia mà còn thể hiện sức mạnh của phụ nữ Sán Chỉ

Trước đây, hát Sóong Cọ thương diễn ra lẻ tẻ, từng đôi hoặc từng nhóm. Từ năm 2006, được sự quan tâm của Sở văn hoá thông tin, Sở thể thao Quảng Ninh, Lễ hội văn hoá thể thao dân tộc Sán Chỉ ở xã Đại Dực, huyện Tiên Yên được tổ chức quy mô lớn hơn. Nó không chỉ thu hút riêng những người Sán Chỉ, mà cả người Kinh, người Dao, người Tày, Nùng.v.v. ở cả những huyện thị lân cận, như Đầm Hà, Ba Chẽ, Bình Liêu, Móng Cái đến đây để được xem, hoặc tham gia trực tiếp vào các môn thể thao không những chỉ thể hiện sức mạnh của người đàn ông, mà ngay cả phụ nữ cũng hăng hái tham gia và tỏ ra mạnh mẽ không kém, như: kéo co, đẩy gậy, bắn nỏ, đánh gụ.v.v.

Đến với lễ hội, người Sán Chỉ săn sàng mời bạn thưởng thức chiếc bánh cốc mồ, ăn xôi ngũ sắc, hay thổi cho bạn nghe 1 chút giai điệu từ chiếc khèn lá, hát cho bạn 1 bài hát theo làn điệu Sóong Cọ khiến cho bạn nhớ mãi.