Lễ hội Văn hoá - Thể thao dân tộc Tày huyện Tiên Yên

Theo thống kê, người Tày ở Tiên Yên có khoảng 6.500 người, cư trú chủ yếu ở các xã: Hà Lâu, Điền Xá, Phong Dụ, Hải Lạng, Đông Ngũ. Trước thực trạng văn hoá của người Tày có nguy cơ mai một, những người có tâm huyết và các cơ quan chức năng của huyện đã dày công khôi phục và đề ra nhiều giải pháp nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá đặc sắc của đồng bào. Lễ hội văn hoá - thể thao dân tộc Tày huyện Tiên Yên lần thứ nhất được tổ chức tại xã Phong Dụ vừa qua chính là cụ thể hoá mục tiêu đó.

Sau 4 lần tổ chức thành công lễ hội thể thao - văn hoá dân tộc Sán Chỉ, huyện Tiên Yên đã đúc kết nhiều kinh nghiệm trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hoá của đồng dân tộc trên địa bàn huyện. Từ đó giúp cho huyện tiếp tục tổ chức thành công lễ hội văn hoá - thể thao của dân tộc Tày. Mặc dù lễ hội tổ chức vào đúng thời điểm nhân dân đang tập trung làm cây vụ đông nhưng đồng bào Tày tại các xã vẫn hào hứng kéo về Phong Dụ để tham dự lễ hội. Một trong những nội dung quan trọng của lễ hội là Lễ hội Xuống đồng với các nghi thức tế lễ cầu trời ban cho mưa thuận, gió hoà, cây cối tươi tốt, mùa màng bội thu. Phần hội khá sôi động với nhiều cuộc thi thể thao, văn nghệ, ẩm thực. Trong phần thi ẩm thực, nhiều món ăn đặc trưng của người Tày có dịp được các mế, các chị khéo tay thể hiện như: bánh cốc mò, bánh dày,  xôi ngũ sắc... Nguyên liệu làm bánh dày chính là gạo nếp nương đảm bảo yêu cầu dẻo, thơm, không pha tạp. Gạo nếp được nấu chín sau đó cho vào giã nhuyễn. Trong lúc những thanh niên khoẻ mạnh được chọn giã bánh dày, thì phụ nữ chuẩn bị lá gói. Lá gói bánh phải là những tàu lá dong rừng xanh đậm, khi cơm đã được giã kỹ, tạo thành bột trắng mịn dính quyện lấy nhau, sau đó dưới bàn tay của các chị, chiếc bánh đã hình thành, xếp vào lá dong. Phần thi gói bánh cốc mò cũng diễn ra sôi nổi, khẩn trương. Chiếc bánh với 4 góc xinh xắn, phải là người phụ nữ khéo léo mới có thể tạo ra những góc cạnh cân xứng. Lá và gạo nếp dùng để gói bánh cũng được lựa chọn kỹ càng, sau khi luộc chín, bánh có mùi đặc trưng của nếp nương mới.

Tuy nhiên, thu hút được nhiều người xem nhất phải kể tới các trò chơi dân gian như: Đẩy gậy, đánh quay, đánh đu, kéo co, đi cà kheo và bắn cung... Đi cà kheo là một trò chơi rất thú vị, đòi hỏi người chơi phải lấy được thế cân bằng, có bước đi chính xác, kết hợp nhịp nhàng cả chân lẫn tay. Tuỳ theo độ cao của cà kheo để phân người thi. Đẩy gậy là môn thi cần đến sức khoẻ và sự khéo léo của vận động viên. Đây là môn thi có số lượng vận động viên tham gia nhiều nhất. Sau khi trọng tài giữ thăng bằng cho gậy, hai vận động viên trong tư thế sẵn sàng. Tiếng còi của trọng tài vang lên, các vận động viên vào cuộc trong tiếng reo hò của khán giả. Trong môn đẩy gậy, hiệp đấu được diễn ra nhanh hay chậm tuỳ theo sự cân bằng về trình độ, sức lực của 2 vận động viên. Thi đấu trong một vòng tròn cố định do ban tổ chức quy định, vận động viên nào bị đối thủ đẩy bật ra khỏi xới là thua. Ngoài các hoạt động trên thì lễ hội còn có thêm nội dung rất phong phú đó là trưng bày nhà sàn và các dụng cụ lao động, sản xuất của dân tộc Tày...

Đồng chí Hoàng Mạnh Hưng, Phó Chủ tịch UBND huyện Tiên Yên cho biết: Trong những năm tới, huyện tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và nhân dân đối với công tác bảo tồn các lễ hội truyền thống. Đồng thời tổ chức các hội thảo chuyên đề về bảo tồn, phát huy các lễ hội truyền thống của các dân tộc huyện Tiên Yên. Lễ  hội văn hoá - thể thao dân tộc Tày của huyện sẽ được tổ chức mỗi năm một lần nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hoá truyền thống của đồng bào. Qua đó góp phần tạo nên một khí thế mới cho người dân hăng say lao động sản xuất, chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, xây dựng cuộc sống mới, nếp sống văn hoá mới.