Lệ phí công chứng sau một tuần “leo” giá: Người dân bị “sốc”

Theo Thông tư Liên tịch 91 và 92 của liên Bộ Tài chính và Tư pháp, từ ngày 20/11, nhiều loại lệ phí công chứng áp dụng mức thu phí mới.

Công chứng các giao dịch chuyển nhượng nhà, đất, hợp đồng thế chấp tài sản, khai nhận di sản thừa kế, văn bằng, chứng chỉ... mức giá mới tăng đến “chóng mặt”.

Tăng “chóng mặt”

Chị Trần Thị Lệ Thu, đang chuyển nhượng một căn nhà trên đường Tuệ Tĩnh (Hoàn Kiếm, Hà Nội) cho biết: “Tôi đi công chứng giao dịch mua bán nhà, đất thấy biểu phí áp dụng mới có mức thu cao. Giật mình tưởng họ ghi nhầm, tôi hỏi lại thì họ bảo vừa áp dụng lệ phí công chứng mới. Theo tôi, mức lệ phí mới là quá cao so với thu nhập của người dân”.

Căn nhà của chị Thu có trị giá 14 tỷ đồng, như vậy với mức lệ phí mới, áp dụng đối với nhà đất có giá trị trên 5 tỷ đồng (mức thang 4), mức lệ phí giao dịch công chứng là 3,8 triệu đồng, cộng 0,05% giá trị tài sản hoặc giá trị hợp đồng, nên chị phải chịu mức phí gần 10 triệu đồng. Nếu theo mức lệ phí trước đây, chị Thu chỉ phải trả khoảng 2 triệu đồng.

Theo quy định cũ, mức thu lệ phí công chứng các loại hợp đồng, giao dịch có giá ngạch được phân theo 9 bậc. Mức thu phí sẽ từ 10.000 đồng đến tối đa 2 triệu đồng/trường hợp. Theo quy định mới tại Thông tư 91, các loại hợp đồng, giao dịch liên quan đến chuyển nhượng nhà đất, hợp đồng thế chấp tài sản... giờ được chia theo 4 bậc. Nếu giá trị tài sản theo hợp đồng dưới 100 triệu đồng, mức lệ phí là 100.000 đồng/trường hợp; Nếu tài sản trên 5 tỉ đồng thì mức thu tối đa là 10 triệu đồng. Như vậy nếu căn cứ trên mức tối đa, cách thu phí mới đã tăng gấp 5 lần.

Theo Thông tư Liên tịch 92 của liên Bộ Tài chính và Tư pháp quy định mức lệ phí chứng thực bản sao mới sẽ tăng từ gấp rưỡi đến gấp đôi so với mức thu cũ. Chị Nguyễn Thị Dung ( phường Long Biên – quận Long Biên) một sinh viên mới tốt nghiệp đến công chứng sao y hồ sơ cho biết: “Khi nộp hồ sơ xin việc làm tôi phải công chứng bằng tốt nghiệp đại học, chứng minh nhân dân, chứng chỉ ngoại ngữ, tin học, sổ hộ khẩu...  Sáng nay đi làm lại một số giấy tờ, cán bộ chứng thực thu phí tăng gấp đôi. Tôi thắc mắc thì họ giải thích đã tăng phí từ mấy hôm nay rồi! Tôi phải trả một khoản tiền gần 200.000 đồng, không hề nhỏ đối với sinh viên làm hồ sơ”.

Phí lạc hậu nên tăng?

Ngoài ra, hầu hết các phòng công chứng nhà nước là đơn vị sự nghiệp có thu, nên việc thu lệ phí công chứng còn chi tiêu cho các hoạt động của phòng. Trước đây, mức thu chuyển nhượng nhà, đất cũ chỉ thu 100.000 đồng/trường hợp, hợp đồng thế chấp chỉ 80.000 đồng/trường hợp, uỷ quyền chỉ có 30.000 đồng/trường hợp... Như vậy phí thu rất thấp so với công sức của các công chứng viên bỏ ra, thêm vào đó việc kinh phí ít, các phòng công chứng hoạt động rất khó khăn.

Vì vậy việc ban hành Thông tư mới nhằm tăng nguồn thu cho ngân sách và tính chủ động cho các phòng công chứng là hợp lý. Ông Tiến cũng kiến nghị, đối với các văn phòng công chứng tư phải có lộ trình phát triển, chứ không thể mở ồ ạt như hiện nay, khiến chất lượng công chứng thấp, lại thu phí dịch vụ cao, nhiều nơi làm ăn kiểu “chộp giật”...