Cuối tháng 10-1998, UBND tỉnh có quyết định số 2663 phê duyệt Quy hoạch bảo tồn, tôn tạo Cụm di tích lịch sử Chiến thắng Bạch Đằng (do huyện Yên Hưng cùng Trung tâm thiết kế tu bổ di tích, thuộc Bộ Văn hoá - Thể thao và Du lịch nghiên cứu lập quy hoạch tổng thể).
Quy hoạch gồm các hạng mục: Làm đường vào và đường đê nâng cấp vào bãi cọc Yên Giang; tôn tạo đền Trần Hưng Đạo, miếu Vua Bà, phục hồi và mở rộng bến đò cổ; xây dựng cụm tượng đài chiến thắng Bạch Đằng, tranh hoành tráng, vườn hoa, đường, sân, vườn bao quanh tượng đài, công trình dịch vụ và cấp điện nước, chiếu sáng, vệ sinh môi trường tại khu trung tâm di tích; tôn tạo các di tích: Cây lim Giếng Rừng, đình Trung Bản, đền Trung Cốc, đình Yên Giang, đình Đền Công, bãi cọc Vạn Muối. Ngoài ra còn một số công trình đi kèm khác như nhà khách phục vụ lễ hội, công viên doi đất cổ, chỉnh trang khu dân cư xung quanh bãi cọc Bạch Đằng và đền Trần Hưng Đạo, miếu Vua Bà... Tổng kinh phí dự kiến dành cho các hạng mục trong quy hoạch khoảng 60 tỷ đồng.
Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Gia Khiêm nghe thuyết trình về Cụm di tích lịch sử Chiến thắng Bạch Đằng.
Ảnh: Ánh Ngọc
Ngay sau khi có quyết định phê duyệt, một số hạng mục trong quy hoạch đã được triển khai. Di tích đền Trần Hưng Đạo, miếu Vua Bà đã hoàn thành việc bảo tồn, tôn tạo và đưa vào sử dụng từ năm 2001, thu hút đông đảo khách tham quan, tín ngưỡng trong và ngoài nước. Con đường vào bãi cọc Bạch Đằng, dài 300m với tổng kinh phí trên 4,5 tỷ đồng, được trích từ nguồn chương trình du lịch của Chính phủ đã hoàn thành và bàn giao cho địa phương sử dụng từ tháng 7-2005.
Ngày 14-3-2006, Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm đã có buổi làm việc với UBND tỉnh và huyện Yên Hưng về Quy hoạch tôn tạo Cụm di tích lịch sử chiến thắng Bạch Đằng. Theo đó, Phó Thủ tướng yêu cầu nâng cấp quy hoạch về cụm di tích đã được duyệt năm 1998 thành dự án cấp quốc gia. Sau cuộc họp, được sự đồng ý của UBND tỉnh, Ban Quản lý các di tích trọng điểm đã mời đơn vị tư vấn là Công ty cổ phần Tư vấn đầu tư xây dựng CCIC Hà Nội nghiên cứu, lập quy hoạch tổng thể. Để đảm bảo yêu cầu của dự án, Công ty CCIC đã mời tư vấn Nhật Bản tham gia cùng lập quy hoạch. Cuối tháng 10-2008, bản quy hoạch Cụm di tích lịch sử Chiến thắng Bạch Đằng đã được báo cáo tại Hội đồng khoa học của Bộ Văn hoá - Thể thao và Du lịch. Trong đó chủ yếu đề cập đến hạng mục khu trung tâm di tích...
Đáng ra trong khi lập quy hoạch mới Dự án bảo tồn, tôn tạo Cụm di tích lịch sử Chiến thắng Bạch Đằng, các hạng mục thành phần không nằm trong phần nâng cấp dự án vẫn được tiếp tục triển khai. Tuy nhiên, kể từ đó đến nay, việc thi công diễn ra rất chậm chạp (nếu không muốn nói là đang dẫm chân tại chỗ...). Thậm chí hạng mục tu bổ, tôn tạo bến đò cổ được thi công từ cuối năm 2007, song đến nay mới chỉ hoàn thành một phần nhỏ. Nguyên nhân do thiếu vốn, dự án với tổng kinh phí 21 tỷ đồng, nhưng đến thời điểm này tỉnh mới cấp được 5,7 tỷ đồng. Theo Phòng Văn hoá - Thông tin huyện Yên Hưng, từ đầu năm 2009 đến nay, ngoài dự án thành phần trùng tu, tôn tạo đình Trung Bản mới được khởi công, tổng dự án tôn tạo, bảo tồn Cụm di tích lịch sử Chiến thắng Bạch Đằng gần như dừng lại, hầu hết các hạng mục thi công trong dự án đều ''không có chuyển động gì''. Mặc dù được huyện Yên Hưng quan tâm, gìn giữ, bảo vệ, song các di tích do không được tôn tạo một cách tổng thể, bài bản, dưới tác động của thời tiết, đã xuống cấp, hư hại nghiêm trọng. Hai cây lim Giếng Rừng đang có hiện tượng bị chết khô, mối mục nhiều phần. Nhiều đình, đền trong cụm di tích bị hư hại các cấu kiện gỗ cổ, gãy vỡ mái ngói, hệ thống xà, cột yếu, một số cọc gỗ trong bãi cọc Vạn Muối bị đổ gãy...
Ai cũng biết cụm di tích lịch sử Chiến thắng Bạch Đằng ghi dấu nhiều sự kiện hào hùng của dân tộc ta. Năm 938 trên dòng sông Bạch Đằng, Ngô Quyền đã đánh tan quân Nam Hán; năm 981, cũng trên dòng sông Bạch Đằng, Lê Hoàn đã làm nên chiến thắng chống quân Tống. Và đặc biệt, năm 1288, quân dân nhà Trần đã có trận chiến thắng lợi vĩ đại, đập tan âm mưu xâm lược nước ta của đế quốc Nguyên Mông, khiến Bạch Đằng trở thành vùng đất tiêu biểu về truyền thống chống giặc ngoại xâm của dân tộc. Trải qua thời gian các di tích liên quan đến 2 trận chiến trước nay đã không còn. Và vì thế, những di tích của chiến thắng Bạch Đằng 1288 càng trở nên có ý nghĩa to lớn hơn. Bởi vậy, thiết nghĩ Dự án bảo tồn, tôn tạo tổng thể Cụm di tích lịch sử Chiến thắng Bạch Đằng không thể để ''đứt gánh giữa đường'' mà cần được tiếp tục triển khai. Trước mắt cần đẩy nhanh tiến độ, sớm hoàn thành việc tôn tạo bến đò cổ, tránh tình trạng thất thoát hư hại những phần đã làm trước đó; đồng thời kịp thời đáp ứng nhu cầu du khách về tham quan di tích bằng đường thuỷ, phục vụ các dịp lễ hội hàng năm. Ngoài ra, cần ưu tiên thi công dự án thành phần tôn tạo bãi cọc Bạch Đằng nhằm khắc phục tình trạng xuống cấp của các cây cọc gỗ tại đây. Có như vậy mới đảm bảo các di tích quý báu không bị mai một, hư hỏng.
