Trong những năm qua, Lương Mông luôn được biết đến là một điểm sáng trong phong trào phát triển kinh tế, xây dựng đời sống văn hóa ở các xã vùng cao của huyện Ba Chẽ. Không những thế, Lương Mông còn được biết đến là địa phương đi đầu trong công tác xóa đói giảm nghèo nhanh, hiệu quả ở các xã vùng cao của tỉnh.
Nếu cách đây khoảng 7,8 năm, ai có dịp lên xã vùng cao Lương Mông, chắc chắn không khỏi ái ngại. Bởi Lương Mông không chỉ là xã xa nhất của huyện Ba Chẽ, (tính từ trung tâm huyện lên đến xã khoảng 54km) mà còn là xã có đường giao thông đi lại khó khăn vào bậc nhất của huyện. Về mùa mưa, đường đất trơn trượt, lầy lội không thể có phương tiện nào qua được, ngoài đi bộ. Giao thông cách trở như vậy nên đời sống của bà con Lương Mông còn gặp nhiều khó khăn. Từ giữa năm 2008, khi con đường tỉnh lộ 330 với chiều dài trên 50km nối liền trung tâm thị trấn huyện Ba Chẽ đến tận Đèo Kiếm, xã Lương Mông (giáp huyện Sơn Động, Bắc Giang) được thông xe đã giúp người dân rất nhiều trong việc phát triển kinh tế, đời sống của người dân được nâng lên một bước. Giao thông thuận lợi, thông thương hàng hóa cũng là một trong những yếu tố chính giúp người dân thoát nghèo.
Những ngôi nhà cao tầng kiên cố ngày càng xuất hiện nhiều ở xã Lương Mông.
Là một xã vùng cao, với 88% là đồng bào dân tộc thiểu số Tày và Dao, đời sống bao đời nay của bà con Lương Mông dựa vào sản xuất nông nghiệp và lâm nghiệp. Tuy xã có diện tích đất tự nhiên rộng với tổng số gần 6.500 ha nhưng đất đai chủ yếu là đồi núi, cả xã chỉ có khoảng 130 ha là đất canh tác, trong đó chỉ có 70 ha là diện tích đất trồng lúa. Những năm gần đây, nhờ có sự chuyển dịch về cơ cấu cây trồng, vật nuôi, áp dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào chăn nuôi, trồng trọt mà Lương Mông đã tạo những bước chuyển mới trong đời sống nhân dân. Sản lượng lúa của bà con trong xã đạt khoảng 45 tạ/ha. Ngoài ra, các loại cây lương thực khác như: ngô, khoai, đỗ cũng được bà con trồng xen canh. Bên cạnh, việc phát triển cây nông nghiệp thì bao đời nay, rừng và đất rừng luôn gắn bó với đời sống bà con dân tộc vùng cao. Bằng các nguồn vốn XĐGN, Chương trình 135, dự án Pam, dự án 611... đã tạo điều kiện cho các hộ nghèo có vốn để đầu tư phát triển rừng và trồng những loại cây có hiệu quả như cây keo, quế. Hiện nay, mỗi hộ dân trong xã có trung bình từ 5-7 ha rừng chủ yếu trồng keo và quế. Ông Khúc Thanh Nghị, Chủ tịch xã Lương Mông, cho biết: Mỗi năm nguồn thu từ rừng cũng đem lại sự khởi sắc cho người dân nơi đây, nhiều hộ dân trong xã đã thoát nghèo từ nghề trồng rừng. Hiện cả xã có khoảng 400 ha rừng trồng, phần lớn là trồng cây keo và quế. Năm 2006, Lương Mông thoát khỏi danh sách các xã nằm trong diện đặc biệt khó khăn. Theo kết quả điều tra hộ nghèo (theo tiêu chí cũ) nếu tính từ năm 2006 đến nay, tỷ lệ hộ nghèo của Lương Mông giảm tương đối nhanh, từ con số 10,8% xuống còn 1,88%. Bộ mặt xã vùng cao Lương Mông bây giờ đã có nhiều thay đổi, những ngôi nhà kiên cố đã thay thế những ngôi nhà cũ nát trước đây. Đến nay, 85% số hộ trong xã được sử dụng điện lưới quốc gia, có nước sinh hoạt hợp vệ sinh và được xem truyền hình. Nhiều gia đình trong xã sắm sửa được những phương tiện sinh hoạt có giá trị kinh tế cao. Cụ thể, cả xã đã có 3 ô tô, 304 xe máy, hơn 100 chiếc máy xát, máy cày phục vụ sản xuất.
Kinh tế phát triển, đời sống văn hóa tinh thần của người dân càng được nâng cao. Năm 2005, toàn xã có 3 thôn được công nhận là thôn văn hoá. Đến năm 2010 có 6/8 thôn được công nhận thôn văn hóa; 70% hộ gia đình được công nhận là hộ gia đình văn hoá; 8/8 thôn có nhà sinh hoạt cộng đồng thôn. Khi nói về công tác giảm nghèo trong thời gian tới, Chủ tịch xã Khúc Thanh Nghị cho biết: Tuy Lương Mông không còn là xã nằm trong diện 135 của Chính phủ, nhưng hiện nay xã còn gặp không ít những trở ngại trong việc phát triển kinh tế - xã hội. Cả xã vẫn còn 3 thôn nằm trong diện khó khăn, trong đó đặc biệt là thôn Khe Nà, cách trung tâm xã 8km nhưng đến nay vẫn chưa có đường và điện đến thôn. Thêm nữa, tính theo tiêu chí mới, tỷ lệ hộ nghèo đã giảm mạnh nhưng còn khá cao, chiếm ở mức 11,5%, tỷ lệ hộ cận nghèo là 19,8%. Để đạt được mục tiêu giảm hộ nghèo nhanh và bền vững, trong thời gian tới, Đảng bộ và chính quyền xã tập trung chỉ đạo nhân dân trong xã hưởng ứng và thực hiện tốt các chương trình, đề án phát triển kinh tế trên địa bàn. Thực hiện chuyển đổi mạnh trong sản xuất, tập trung vào ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương. Thực hiện tốt công tác giáo dục, y tế, văn hoá đảm bảo mọi người dân được hưởng thụ các dịch vụ công cộng, góp phần thực hiện thắng lợi chương trình giảm nghèo giai đoạn 2011- 2015 và Nghị quyết đại hội Đảng bộ huyện Ba Chẽ khoá XXIII.
