Bồn inox có hàm lượng mangan (Mn) vượt mức cho phép là kết quả kiểm định của Trung tâm Kỹ thuật 1. Liệu lượng Mn này có “phóng” ra nước gây hại cho người tiêu dùng hay không?
>>Bồn nước inox cũng gây ung thư?
Chúng tôi đã trao đổi với một số nhà khoa học về vấn đề này và lấy một số mẫu nước từ bồn inox đem xét nghiệm.
Mn khó tách ra khỏi bồn inox
Trong khi đó, ông Bùi Thanh Giang, trưởng phòng kỹ thuật Tổng công ty Cấp nước Sài Gòn (Sawaco), khẳng định độ pH của nước máy mà người dân đang sử dụng hiện nay khoảng 7.5 nằm trong giới hạn cho phép của Bộ Y tế (độ pH dưới 6.0 là môi trường axit, lớn hơn 8.5 là môi trường kiềm).
Lượng Mn trong nước từ bồn inox?
| Kết quả kiểm định của Trung tâm Kỹ thuật 1 (thuộc Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng) cho thấy hàm lượng Mn có trong vật liệu sản xuất bồn chứa inox của Toàn Mỹ là 7,7% ở phần chỏm cầu và 7,49% ở phần thân bồn - vượt gần bốn lần so với tiêu chuẩn mà Công ty TNHH TM và SX Toàn Mỹ công bố. Nhiều người lo ngại Mn tách ra khỏi vật liệu cộng với hàm lượng Mn có sẵn trong nước sẽ gây ảnh hưởng đến sức khỏe người sử dụng. |
Theo Sawaco, mặc dù Bộ Y tế qui định hàm lượng Mn cấp nước sinh hoạt tối đa là 0,5mg/l nhưng các nhà máy xử lý nước của Sawaco đều sản xuất nước máy có hàm lượng Mn rất thấp. Sawaco cũng đã yêu cầu các đơn vị xử lý nước trực thuộc không để hàm lượng Mn vượt quá 0,1mg/l trước khi hòa vào mạng lưới cấp nước.
Ngày 3-7, chúng tôi đã lấy ba mẫu nước máy (dùng chai nước suối hứng nước xả ra từ van xả cặn dưới đáy bồn) chứa trong các bồn inox loại 1.000 lít của Công ty Toàn Mỹ và một công ty khác đem xét nghiệm tại Trung tâm Đào tạo và phát triển sắc ký TP.HCM. Kết quả cho thấy cả ba mẫu nước đều có hàm lượng Mn trong nước thấp hơn 0,01mg/lít (nằm trong giới hạn cho phép của Bộ Y tế).
Còn theo ông Nguyễn Thế Hoán, tổng giám đốc Công ty Toàn Mỹ: “Công ty từng cho lấy mẫu nước chứa trong bồn làm bằng inox 202 để đi xét nghiệm tại Viện Pasteur TP.HCM. Kết quả cho thấy tỉ lệ Mn trong mẫu nước chứa bằng loại bồn inox này vẫn nằm trong giới hạn tiêu chuẩn cho phép (dưới 0,5mg/l)”.
Thạc sĩ Hồ Long Phi, giảng viên bộ môn kỹ thuật tài nguyên nước Đại học Bách khoa TP.HCM cũng cho rằng phải xét nghiệm để xác định Mn có tách ra khỏi vật liệu làm bồn inox hay không với hàm lượng cụ thể ra sao. Từ đó, so sánh đối chiếu với những qui định hiện hành mới đủ cơ sở khẳng định có ảnh hưởng đến sức khỏe hay không.
Mn ảnh hưởng sức khỏe thế nào?
Bác sĩ Nguyễn Xuân Mai - viện phó Viện Vệ sinh y tế công cộng TP.HCM - cho biết: Mn được hấp thụ qua đường tiêu hóa theo thức ăn (chủ yếu có trong thức ăn từ thực vật như lúa mì, lúa mạch, bắp, gạo, đậu nành, hạt có dầu, chè...) và nước uống. Chỉ khoảng 3% Mn ăn vào được hấp thụ. Lượng cung cấp Mn thích hợp mỗi ngày cho cơ thể là 8mg. Tuy nhiên, cho dù lượng Mn đưa vào qua đường thực phẩm có vượt quá lượng hấp thụ bình thường mỗi ngày 25-50 lần thì cũng chưa phát hiện thấy có bất cứ độc tính nào và ảnh hưởng xấu nào đối với sự sinh trưởng.
Tuy nhiên, những công nhân có tiếp xúc nhiều với hơi khói, bụi Mn với nồng độ cao (như xử lý nghiền và sản xuất Mn, nhà máy pin khô và sản xuất que hàn...) sẽ có nguy cơ nhiễm độc Mn. Nếu tiếp xúc quá liều sẽ ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương, bị bệnh Parkinson; ảnh hưởng đến phổi, hen suyễn, mất ngủ, lẫn lộn, cảm thấy bị viêm họng, ran ngực, đau thắt ngực, rối loạn tiêu hóa, buồn nôn, có triệu chứng như cúm.
Hiện nay không có thông tin nào về đột biến gen hay biến đổi thể nhiễm sắc ở người do tiếp xúc với Mn. Nhưng qua thực nghiệm trên súc vật, có những số liệu về tỉ lệ sai lạc thể nhiễm sắc tăng lên ở tế bào tủy xương, sau khi cho tác dụng chlorur mangan....
Theo bác sĩ Mai, nếu đã sản xuất bồn inox để chứa nước, làm nồi, chảo inox để nấu ăn thì nhà sản xuất phải giảm tối đa tỉ lệ Mn trong thép trắng và tuân thủ đúng hàm lượng Mn theo tiêu chuẩn cho phép. Thế nhưng, ở VN hiện chưa có ai kiểm nghiệm những sản phẩm này, nhất là nồi, chảo, bình lọc nước trong gia đình bằng inox.
| Nhà sản xuất: mong có kiểm nghiệm chính thức Ông Nguyễn Thế Hoán, tổng giám đốc Công ty cổ phần sản xuất kinh doanh Toàn Mỹ (gọi tắt là CT Toàn Mỹ), thừa nhận gần đây công ty có sử dụng hai loại nguyên liệu là inox 304 và inox 202 (giá thành thấp hơn) để sản xuất bồn nước nhằm đa dạng hóa sự lựa chọn của khách hàng. Đúng là tỉ lệ Mn của inox 202 (3-5%) cao hơn tỉ lệ Mn trong inox 304 (0,2%) nhưng chưa có một kết luận khoa học nào xác định rằng tỉ lệ Mn trong bồn inox cao bao nhiêu thì có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe của người sử dụng. Tuy vậy, phía công ty đã ngưng việc sản xuất bồn bằng loại inox 202 để chờ kết quả kiểm nghiệm chính thức. Theo bà Lê Thị Phương Thủy, phó chủ tịch HĐQT CT Toàn Mỹ: “Rất cần có kiểm định, kết luận chính thức của cơ quan chức năng về tỉ lệ Mn trong inox cao bao nhiêu thì có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của người tiêu dùng”. “Nếu nói dùng inox 202 để làm sản phẩm chứa nước sạch và thực phẩm là có hại cho sức khỏe thì các cơ quan chức năng phải kiểm tra hết tất cả sản phẩm inox dùng để sản xuất các sản phẩm khác như nồi, chảo, ấm, dao nĩa... Hiện nay trên thị trường các ngành hàng này cũng có sử dụng inox 202 làm nguyên liệu chứ không riêng lĩnh vực sản xuất bồn chứa nước”, bà Thủy nói. |
