Đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, tiêu dùng hàng ngày, hệ thống chợ trên địa bàn Hà Nội rất đa dạng. Nhưng rất nhiều chợ đang bị bỏ ngỏ về chất lượng. có những khu chợ đã và đang ở tình trạng nhếch nhác, mất vệ sinh nghiêm trọng.
Đi chợ trên rác
Theo con số thống kê, hiện có khoảng 133 chợ lớn, nhỏ trên địa bàn Hà Nội, chưa kể đến số chợ cóc, chợ tạm không chịu sự quản lý của bất kỳ cơ quan nào. Chỉ tính riêng trong 133 chợ đang được quản lý, những chợ đảm bảo về yếu tố vệ sinh chỉ đếm được trên đầu ngón tay. Còn lại, không ít chợ ở vào tình trạng nhếch nhác.
Không hệ thống thoát nước thải, không nơi xử lý rác, không có bất kỳ một sự quy hoạch hay yêu cầu nào để đảm bảo vệ sinh đối với người bán hàng. Các loại hàng hóa được bán hỗn độn, xen kẽ nhau. Thực phẩm tươi sống bày bán ngay cạnh thức ăn chín, thậm chí, cùng là một hàng nhưng một bên bàn bày bán thức ăn chín, bên kia bán thực phẩm tươi sống...
Chợ hay khu chứa rác?
Rác thải tại các chợ đang được coi là một trong những nguyên nhân gây mất vệ sinh nghiêm trọng. Người ta không biết thải rác đi đâu, thành thử chỉ còn biết... xả ngay tại chỗ, mỗi người một ít, “góp gió thành bão”, chỉ đến nửa buổi chợ là đã ngập rác. Theo thói quen buôn bán, hàng phần nhiều được bày bán ngay dưới nền, vì vậy, rác ngập lên ngang với hàng hóa.
Chợ Long Biên, một trong những chợ đầu mối lớn trên địa bàn, là một trong những chợ điển hình về sự nhếch nhác, rác thải ngập lên từ đầu cổng chợ. Hình ảnh bắt gặp ngay khi bước vào chợ là rác, không biết cơ man nào rác thải từ đủ loại hàng hóa, những người vào chợ không chỉ đi trên rác, hít thở mùi rác mà còn ngồi ăn trên đống rác.
Xắn quần đi chợ
Không chỉ có rác thải, mà nước thải cũng là vấn đề đáng bàn đến. Nước làm gà, nước làm cá, không có nơi đổ hoặc có nhưng người bán vì ngại nên cứ đổ tại chỗ. Người đi chợ chỉ còn biết xắn quần đi chợ. Chợ Vẽ huyện Từ Liêm là điển hình cho kiểu chợ này. Nắng cũng như mưa, quanh năm lầy lội, người dân đi chợ phải xắn quần là cảnh quá quen thuộc hàng ngày tại đây. Nước thải đọng thành vũng, ngày này qua ngày khác là nơi lý tưởng cho các loại vi khuẩn gây bệnh cư trú.
Phải tìm một lối đi khác để đỡ phải lội vào chợ
Không dừng lại ở đó, hầu hết các chợ đều ở tình trạng lụp xụp, nhếch nhác, nhìn từ ngoài vào, từ trên xuống không ai có thể hình dung đây là chợ. Chỗ thì che nilon, chỗ thì lợp lá...? Đã vậy, các yếu tố để đảm bảo chữa cháy và thoát nạn hay khi có hỏa hoạn xảy ra đều không có. Trong khi đó, chợ lúc nào cũng tiềm ẩn nguy cơ hỏa hoạn bởi những hoạt động: thắp hương, đốt lò nấu ăn trong chợ...
Mất vệ sinh nhất phải kể đến các chợ cóc, nhất là các chợ cóc xung quanh khu sinh sống của những người lao động thu nhập thấp. Chợ cóc hoạt động như một mớ hỗn tạp, từ thực phẩm tươi sống, thực phẩm chín, đến các loại rau, củ quả, hàng khô..., ở chợ cóc, gà, vịt được giết mổ ngay trên mặt đường. Hoa quả: mít, dứa... cũng được người bán hàng gọt vỏ ngay dưới nền đất chỉ qua một lần bao tải.
Nhìn lại bức tranh hệ thống chợ trên toàn địa bàn Hà Nội hiện nay mới giật mình nhận ra quá thiếu về cơ sở hạ tầng, lại yếu từ sự quản lý đến ý thức người dân. Nguồn lây lan những dịch bệnh nguy hiểm cũng đang là những mối nguy tồn tại trong chính những chợ không đảm bảo về vệ sinh này?
