“Ôi! Tôi mệt quá”, đây không chỉ là câu nói cửa miệng của những người thấy cơ thể mình có vấn đề khi nói chuyện với người xung quanh, mà còn là lý do đầu tiên mà họ nói với bác sĩ khi đến khám bệnh.
Mệt thường do nhiều nguyên nhân, cũng có thể đó là nguyên nhân trong sinh hoạt hằng ngày, như làm việc quá sức, thói quen ăn uống hay bạn bị stress... trong cuộc sống ai cũng có lúc mệt, nhưng nếu chỉ là mệt ít và hết sau khi nghỉ ngơi thì không đáng lo, nếu mệt kéo dài, trầm trọng mặc dù đã được nghỉ thì bạn nên cảnh giác vì đó là dấu hiệu báo trước của bệnh lý tại một cơ quan nào đó trong cơ thể.
Nguyên nhân gây mệt
Trầm cảm: Mệt thường kèm theo cảm xúc buồn rầu, các dấu hiệu của bệnh trầm cảm là mất cảm giác ngon miệng, mất hứng thú trong mọi hoạt động hằng ngày, khó tập trung và ngủ hay bị thức giấc.
Khó thở khi ngủ: Bao gồm khi ngủ ngáy to, có những khoảng nghỉ giữa những lần hít thở và thường xuyên bị thức giấc giữa đêm do thiếu không khí, tình trạng này hay gặp ở những người béo phì.
Hội chứng chi dưới không yên: Khi đi ngủ bạn thấy xuất hiện cảm giác như kiến bò hay châm chích ở tay, chân hoặc bạn không thể giữ yên tay chân mình, các triệu chứng này làm bạn khó ngủ.
Bệnh đái tháo đường: Mệt nhiều có thể là dấu hiệu báo động của bệnh tiểu đường, ngoài mệt còn có các triệu chứng khác như ăn nhiều, uống nhiều, đái nhiều và gầy nhiều.
Bệnh tuyến giáp: Rối loạn chức năng tuyến giáp cũng gây ra mệt.
- Suy giáp: Tuyến giáp không tạo đủ hormon cần thiết cho cơ thể hoạt động sẽ gây ra một số triệu chứng như uể oải, lừ đừ, bàn tay bàn chân lạnh, táo bón, da khô và bị khàn giọng.
- Cường giáp: Ở đây ngược lại, tuyến giáp lại tạo ra quá nhiều hormon gây mệt, yếu cơ, giảm cân, tăng nhịp tim, căng thẳng, dễ bị kích thích.
Các bệnh gây thiếu máu: sẽ làm giảm khả năng chuyên chở oxygen gây nên mệt.
- Ung thư: Thỉnh thoảng mệt là triệu chứng bệnh ung thư, cần có sự thăm khám và làm các xét nghiệm toàn diện để loại trừ các bệnh lý ác tính gây ra mệt.
Hội chứng nhiễm khuẩn: Mệt kéo dài có thể là triệu chứng của bệnh nhiễm khuẩn như viêm gan, hay giai đoạn hồi phục sau bị cúm hay sau viêm phổi. Có một số trường hợp bị mệt mạn tính, không tìm ra được bệnh lý thực thể nào, ngoài mệt có thể thêm đau cơ, khó tập trung.
Một số bệnh lý tim mạch, phổi cũng làm bạn mất nhiều năng lượng, gây mệt mỏi và làm bạn hay thức giấc về đêm.
Các nguyên nhân ngoài bệnh lý:
Luôn căng thẳng và lo lắng trong gia đình và trong công việc đều làm bạn mệt mỏi, nó sẽ làm bạn không có thời gian nghỉ ngơi thư giãn.
Thiếu ngủ là một nguyên nhân chính gây mệt, kể cả những người lên giường nằm từ sớm nhưng cứ thao thức không thể chợp mắt được.
Một số em ở tuổi mới lớn thay đổi tâm sinh lý, có khi mất ngủ hoặc thiếu ngủ, nhất là nếu bị đánh thức dậy trước đó thì khó mà ngủ tiếp lại được.
Cơ thể ít vận động gây mệt, thường thấy ở người mới luyện tập thể lực quá mệt rồi không tập luyện nữa, do đó sự luyện tập hay hoạt động không thường xuyên thì dễ thấy mệt do bạn không thích nghi kịp. Chán nản cũng có thể làm bạn lờ đờ mệt mỏi, nhất là những người ngồi “nướng” hàng giờ trước máy thu hình.
Thói quen ăn uống: Nếu bạn ăn không đúng cách, ăn không đủ chất dinh dưỡng, uống không đủ nước thì cơ thể không đủ nguyên liệu để tạo ra năng lượng cần thiết. Khi bị mệt nếu cố gắng chữa trị bằng một cốc cà phê hay nước chè đặc thì có kết quả lại ngược lại, đặc biệt nếu uống lúc tối muộn thì bạn có thể bị mất ngủ, như vậy đã mệt càng mệt hơn.
Một số loại thuốc trị bệnh tim mạch, thuốc kháng histamin... khi uống vào có thể gây mệt.
Cách chống mệt mỏi
Uống không đủ nước cũng là một nguyên nhân gây nên sự mệt mỏi.
Tránh căng thẳng (stress), đừng tự gây mệt mỏi cho mình, đừng cố gắng làm mọi việc, sau một ngày làm việc cật lực hãy tự cho phép mình thư giãn như đi bộ, đi dạo, gặp bạn bè...
Cần dành một ít thời gian trong ngày khoảng 20-30 phút để rèn luyện thể thao như đi bộ, tập các môn thể thao phù hợp vừa có tác dụng thư giãn, vừa có tác dụng rèn luyện sức khỏe, tăng độ dẻo dai, sức chịu đựng cho cơ thể.
Hãy thay đổi cách ăn uống hợp lý, khoa học, ăn đầy đủ các thành phần gồm chất đạm, chất béo, bột đường, vitamin và muối khoáng. Buổi sáng nên ăn no, nhiều chất xơ, ít chất béo, nếu ăn nhiều chất béo và đường vào buổi sáng sẽ làm cơ thể mệt mỏi lờ đờ, mất tập trung làm việc. Đặc biệt, không được lúc thì nhịn đói, lúc lại ăn quá no.
Hãy nâng niu giấc ngủ của mình, ngủ đúng giờ nhất định, không thức quá khuya, không xem phim hay sách báo kích động trước khi đi ngủ, trước khi đi ngủ nên tập thể dục nhẹ rồi tắm nước ấm, phòng ngủ cần thoáng mát, không chói sáng và yên tĩnh.
Hãy tập cho mình thói quen tự hài lòng với bản thân, sống thân thiện chan hòa với mọi người, luôn nghĩ mọi việc theo chiều hướng tích cực, hãy nghỉ giải lao khi thấy cần.
Không nên tự ý sử dụng thuốc, hãy uống thuốc sau khi đã có lời khuyên của bác sĩ.
