Chứng kiến các tour “du lịch miệt vườn”, “du lịch cộng đồng” hay “du lịch nông dân) ngày càng hút khách, nhiều người phải công nhận ngành du lịch và người dân đồng bằng làm du lịch giỏi, họ biến vùng đất không mạnh về du lịch trở thành một trong những trung tâm du lịch hàng đầu của cả nước. Không những thế, việc làm du lịch ở đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) ngày càng chuyên nghiệp và có xu hướng mở.
Từ tự phát thành có quy hoạch
Trước đây, các công ty du lịch nhà nước được xem là độc quyền về các tour, đặc biệt là việc quyết định dẫn khách đến điểm nào. Thế nhưng với cơ chế mở, gánh nặng về du lịch độc quyền dần được xóa bỏ, tạo sự thông thoáng trong kinh doanh. Các cơ sở vườn bắt đầu được tự kinh doanh, khai thác khách của mình. Số lượng các công ty tư nhân mà chủ nhân là các anh “hai lúa” ở Vĩnh Long, Tiền Giang, Cần Thơ… lên đến hàng trăm. Để cạnh tranh, các đơn vị này luôn tự làm mới mình tạo ra nét riêng cho từng điểm du lịch.
Chị Phạm Thị Ngọc Trinh, Giám đốc Công ty Du lịch Cửu Long, một trong những công ty du lịch tư nhân mới được thành lập cho biết: “Việc có chính sách cởi mở đối với các công ty du lịch tư nhân khiến ngành du lịch phát triển hơn, các đơn vị du lịch cạnh tranh dẫn đến các dịch vụ du lịch phát triển hơn. Do vậy, việc hợp tác giữa đơn vị đưa khách và nhà vườn cũng dễ dàng hơn”.
Về phía các địa phương, cơ chế để đăng ký du lịch cũng rất thông thoáng, không còn độc quyền, chèn ép cơ sở tư nhân như trước đây. Theo ông Lâm Thanh Bình, Trưởng phòng kế hoạch Sở Du lịch TP. Cần Thơ, hiện nay việc mở các cơ sở kinh doanh du lịch về luật là không hạn chế, làm giấy phép đăng ký kinh doanh cũng gọn nhẹ hơn nhiều so với trước đây. Khi đăng ký, người kinh doanh chỉ cần đến cơ quan quản lý du lịch để xem xét cơ sở vật chất, điều kiện có phù hợp với ngành không, nếu đạt thì Sở Du lịch cho phép ngay”.
Thôn nghèo thành khu du lịch
Tiền Giang nổi tiếng với hàng loạt địa danh như chợ nổi, làng cốm kẹo và các khu di tích độc đáo có một không hai. Thế nhưng ít ai biết các khu du lịch danh tiếng bây giờ từng là những làng nghề đang chết. Điển hình là khu chợ nổi Cái Bè. Trước đây, khu chợ này chỉ là một địa điểm mà bà con nhà vườn không có điểm bán trên đất liền nên đành chèo ghe ra đây bán hàng. Cách đó vài trăm mét là mấy xóm làm cốm kẹo, bánh phồng sữa sống lay lắt bởi cơn lốc thị trường bánh kẹo ngoại nhập. Rồi làn sóng du lịch đến, khách Tây thích thú với các làng nghề truyền thống cũng như khu chợ nổi kỳ lạ. Để thích nghi với hoàn cảnh, bà con nơi đây đã chuyển hướng phát triển làng nghề phục vụ du lịch. Dịch vụ tự phát cũng nở rộ rồi cạnh tranh khiến môi trường du lịch ngày càng sôi động.
Ở nhiều địa phương, những vườn cây ăn trái, cồn nổi hoặc điểm di tích, tâm linh có khách lui tới đều được ngành du lịch và người dân biến thành những khu du lịch độc đáo. Yếu tố này làm chuyển biến tích cực bộ mặt kinh tế du lịch của tỉnh, hệ thống nhà hàng khách sạn cũng đua nhau mọc lên, phục vụ khách du lịch từ phương xa.
Đổ tiền làm du lịch
Theo thống kê, Cần Thơ vẫn là tỉnh dẫn đầu về làm du lịch ở ĐBSCL, năm 2006 thu hút được gần 1 triệu lượt khách, trong đó phần lớn là du lịch miệt vườn, đạt doanh thu trên 168 tỷ đồng, An Giang thu được trên dưới 50 tỷ đồng, giữ một khoảng cánh khá xa so với Cần Thơ.
Để rút ngắn khoảng cách, các tỉnh đều gấp rút đầu tư cơ sở vật chất. Theo thống kê, tổng số vốn đầu tư vào các khu du lịch ở ĐBSCL năm 2006 lên tới 98 tỷ đồng nhằm nâng cấp các thắng cảnh, thu hút khách du lịch. Đến nay đã có 50 thắng cảnh tiêu biểu trong vùng được nâng cấp. Bên cạnh đó, có nhiều tuyến, điểm du lịch mới trong vùng được đầu tư, đưa vào khai thác hiệu quả, trong đó tour du lịch trên sông Mê Kông được coi là một trong những tour du lịch hấp dẫn và độc đáo.
An Giang vốn mạnh về du lịch di sản, cũng có kế hoạch hướng sang phát triển du lịch vườn để hút khách, hình thức là du lịch cộng đồng ở hai xã Hòa Hưng (TP. Long Xuyên) và Châu Phong (huyện Tân Châu) với chi phí 360.000USD do Ngân hàng TMCP á Châu (ACB) tài trợ. Hình thức du lịch này là chọn một số nhà dân, trong đó phần lớn là người dân tộc để quy hoạch, tập huấn làm du lịch. Theo chị Nguyễn Thị Tuyết Trinh, Phó phòng Nghiên cứu phát triển du lịch tỉnh An Giang, với dự án du lịch mới lạ này, nhất định An Giang sẽ có thêm thế mạnh mới, thu hút thêm nhiều du khách.
Hiện tại, nhiều địa phương lân cận cũng triển khai các dự án du lịch với nhiều lời mời gọi đầu tư hấp dẫn khác. Ông Bình cho biết, Cần Thơ hiện còn thiếu khách sạn từ 4-5 sao nên đang kêu gọi đầu tư vào lĩnh vực này. Đồng thời chúng tôi cũng có kế hoạch xây dựng hệ thống cồn dọc sông Hậu thành những điểm du lịch lớn mang đặc trưng của du lịch miệt vườn”.
