Chuyện Á Hậu Thiên Lý bỏ đoàn làm phim giữa chừng, theo như những gì cô nói là vì những cảnh nhạy cảm không muốn thực hiện vì sợ mất hình tượng. Vậy thì ở đây, nói theo một cách không quán tính là hình tượng đó là hình tượng của con người công chúng hay đó là hình tượng của một “nghệ sĩ nửa mùa”? Còn nói theo quán tính thì chắc là vì Á Hậu “an toàn” quá và chọn cho mình một cái “cớ” có vẻ nhạy cảm che giấu đi những điều “không an toàn”?
Đã là nhân vật lịch sử thì "cấm" không được hở!!!
Linh Từ Quốc Mẫu Trần Thị Dung xét cho cùng cũng là con người, mà đã phàm là con người thì việc “hở” hay không cũng chẳng phải là điều gì quá to tát. Riêng với lịch sử ghi chép lại thì, Trần Thị Dung là một người phụ nữ có cuộc đời đầy biến động, trải qua rất nhiều cuộc tình bên cạnh những tham vọng chính trị. Người viết không phải là một lịch sử gia để bàn về nhân cách cũng như cách hành xử của một nhân vật sống cách đây cả nghìn năm nhưng, nếu tư duy đơn thuần tại thời điểm hiện tại thì mọi chuyện đều có thể, cho dù đó là nhân vật lịch sử được đưa lên phim.
Đâu nhất thiết phải xây dựng một Linh Từ Quốc Mẫu Trần Thị Dung gợi cảm, với những cảnh hở hang trên phim. Thế hệ trẻ sẽ nghĩ gì, những bậc cao niên sẽ nghĩ gì khi thấy một Trần Thị Dung lồ lộ da thịt được khai thác triệt để trong phim? (Thiên Lý trả lời phỏng vấn báo Thanh niên 22/7/2009). Nói như thế có quá không? Thiên Lý đã tự làm khó mình khi chọn cách lí giải này, như một sự “lên gân” và “nói hộ” suy nghĩ (suy diễn) của khán giả ngay cả khi phim chưa chiếu?
Nói như cách Thành Lộc trả lời phỏng vấn về vở Ngàn năm tình sử là muốn xây dựng hình ảnh một Lý Thường Kiệt đời thường, con người của một cuộc tình lớn và không thần thánh hóa, không “đóng khung” họ ở những module như lịch sử và hậu thế vẫn “mặc định”.
Thực tế ra, chuyện một diễn viên bị thay thế (hoặc như cách nói ở chiều được phát ngôn là “bỏ vai diễn”) là điều không quá hiếm xưa nay. Đạo diễn Tống Thành Vinh tâm sự anh đã 3 lần thay diễn viên cho Có lẽ nào ta yêu nhau nhưng rồi mọi chuyện cũng chẳng rùm beng lên như thế. Có nhiều lí do để câu chuyện này được “ầm ĩ” và nếu xét nét thì lí do nào cũng đáng “trân trọng” hết.
Thứ nhất đây là phim chào mừng 1.000 năm Thăng Long, kinh phí lớn, mục tiêu lớn, ý nghĩa lớn nên bị “soi” cũng lớn. Thứ hai: Cảnh hở hang của nhân vật lịch sử là điều “tò mò” vì chúng ta là con người hiện đại, thêm nữa truyền hình Việt Nam chưa có nhiều phim lịch sử để dân ta được “so sánh”. Thứ ba: Thiên Lý là Á Hậu và Á Hậu (dù là nghiệp dư) đóng phim cũng đáng để quan tâm rồi bởi như thế là “đa tài”. Nhiều và nhiều lý do nữa để thấy rằng, vụ Thiên Lý bỏ vai “đáng” được quan tâm, đáng được cảm thông, đáng được “thương hại” và đáng được “tuyên dương” vì đã dũng cảm nói “không” với cảnh nóng (!?).
(Ảnh: Dương Quốc Định)
Lại là câu chuyện "Tâm" hay "Tài"
Nếu lấy câu hỏi đầy tính “bi lụy” kiểu như Mình vì nghệ thuật mà nghệ thuật có vì mình đâu đem ra để nói về việc Thiên Lý bỏ vai xem chừng hơi…vô lý. Thôi thì cứ dùng chiếc mũ “nghệ thuật” để quy chụp cho những hoạt động mang tính biểu diễn cộng đồng và những người tham gia vào những hoạt động đó là “nghệ sĩ”, xét thế để thấy “rộng lượng” với Thiên Lý trong câu chuyện “vì nghệ thuật” và cũng để câu chuyện bớt…khập khiễng.
Nếu nói về cảnh nóng hiện nay trong những bộ phim mà diễn viên “dễ dàng” trút đồ để “nhân danh vì nghệ thuật” thì cũng chẳng có gì là quá lạ cả, thậm chí lỗi đâu thuộc về họ, mà bộ phim và đạo diễn yêu cầu như thế. Tất nhiên, nếu đã “rộng lượng” với Thiên Lý thì cũng nên “rộng lượng” với những diễn viên “dễ dãi” - tạm gọi thế.
Nhưng, dù sao, họ cũng đã ít nhiều dám cởi để vào phim, để búa rìu dư luận mổ xẻ, cho dù cơ thể họ không phải Á Hậu và tài năng của họ không ở ngang mức Á Hậu, nhưng dù sao họ cũng đã “dũng cảm”. Còn nếu nói về tính mục đích khi tham gia vào “nghệ thuật” thì thật chẳng có ai dám mạnh miệng tuyên bố rằng họ đến không vì danh tiếng. Nếu có danh tiếng thì mọi thứ “cần” và “muốn” sẽ đến ngay tắp lự sau đó.
Danh tiếng là điều mà ai cũng muốn giữ nhưng cách giữ lại là mỗi người một khác. Nếu mọi chuyện chỉ dừng ở mức không thể thỏa thuận về lịch diễn thì có lẽ là ổn thỏa nhất. Thế nhưng khi những lời “buộc tội” về chuyện hở hang của nhân vật lịch sử và không nằm trong thỏa thuận (!?) thì mọi chuyện bắt đầu…tung tóe! Đến lúc này những nhân vật “lão làng” của giới “nghệ thuật xịn” là Lan Hương, Hoàng Dũng cũng phải lên tiếng.
Và câu chuyện về cảnh quay nhiều đúp, về những lời khen “động viên” được nhắc tới thì phần nào sự trái chiều của thông tin cũng hé lộ lí do cốt cán nhất của việc bỏ vai. Và đó là cách mà Á Hậu giữ “danh tiếng” của mình, bằng cách “đổ tội” cho vai diễn hở hang. Cũng thử suy diễn một chút, nếu như Thiên Lý “chịu cởi” và chẳng may vai diễn của cô đoạt một giải gì đó thì lúc đó cũng vẫn sẽ là đã hết mình vì nghệ thuật và nghệ thuật đã không phụ bằng giải thưởng, chẳng hạn thế! Cùng một câu nói nhưng nếu xét ở những hoàn cảnh khác nhau xem ra mục đích cũng khác nhau nhiều! Thành ra, chuyện “hoàn toàn sụp đổ” đâu phải chỉ ở một chiều Thiên Lý.
Xin lấy ý kiến của NSND Hoàng Dũng, một thành viên trong đoàn làm phim đã trả lời phỏng vấn Dân Trí ngày 23/7 đề thay cho lời kết: “Trước khi nhận lời đóng phim, Thiên Lý đã đọc kịch bản, trong đó có những cảnh nào, Thiên Lý cũng đã biết. Phim truyền hình, lại là phim chào mừng 1.000 năm Thăng Long, như tôi đã nói rất nhiều lần, không ai bắt cô ấy phải đóng cảnh khỏa thân cả! Mặc một cái áo yếm, hay ôm hôn một chút cũng đâu có sao? Thiên Lý đã mang tư cách của một Á hậu đi đóng phim. Cô ấy không đóng phim với tư cách một diễn viên thực thụ. Cô ấy diễn như thế nào, cả đoàn làm phim biết. NSND Lan Hương đã khen, có thể khen một phân đoạn nào đó. Nếu Lý diễn hay như mong đợi, việc gì đoàn làm phim phải tự làm khó cho mình? Thiên Lý phải hiểu rằng, nghề diễn không đơn giản như cô ấy nghĩ, không phải ai muốn cũng đóng được phim cả. Việc thay một diễn viên nghiệp dư trong phim là chuyện bình thường. Việc thay một NSND cũng là chuyện bình thường, khi anh không hợp vai. Người chuyên nghiệp sẽ biết rút lui một cách chuyên nghiệp”.
Vậy thì, mình vì nghệ thuật đã hết lòng chưa?
