Trong quá trình xây dựng và phát triển tỉnh Quảng Ninh, việc mở rộng địa giới hành chính, không gian phát triển của thành phố thủ phủ Hạ Long đã được các thế hệ lãnh đạo đặc biệt quan tâm. Khi Trung ương ban hành các nghị quyết về sắp xếp các đơn vị hành chính, tỉnh Quảng Ninh đã quyết liệt chỉ đạo, tập trung các phần việc để thực hiện sáp nhập Hoành Bồ vào Hạ Long, tiến tới xây dựng Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc trung ương.
Giải "bài toán" không gian đô thị Hạ Long
Hạ Long là đô thị loại I, trung tâm hành chính, kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật, giáo dục của tỉnh Quảng Ninh, có vai trò thúc đẩy kinh tế - xã hội vùng Đông Bắc, vành đai kinh tế ven biển Bắc Bộ, đô thị dịch vụ - du lịch quốc gia, tầm cỡ quốc tế… Cũng bởi Hạ Long có nhiều lợi thế, và vai trò quan trọng trong phát triển vùng, nên thời gian qua đã thu hút nhiều nhà đầu tư chiến lược với các dự án lớn...
Nhìn từ thực tế Hạ Long có thể thấy, không gian phát triển của thành phố được trải dài từ Tây sang Đông, đến giai đoạn này có nhiều nhà đầu tư chiến lược với hàng trăm dự án lớn, nhỏ. Nổi bật khu vực phía Tây của thành phố có các dự án: Đô thị Hạ Long xanh với hơn 7.000ha của Tập đoàn Vingroup; chuỗi dự án dịch vụ du lịch của Tập đoàn Tuần Châu; khu Bãi Cháy có tổ hợp các dự án đô thị, khách sạn, công viên, khu vui chơi của Tập đoàn Sun Group, Tập đoàn Geleximco. Sang phía Đông là trung tâm hành chính, chính trị, các trụ sở làm việc của tỉnh; chuỗi các dự án đầu tư kết hợp của Sun Group, FLC và các trung tâm thương mại, khu đô thị… Trong khi, diện tích tự nhiên của thành phố chỉ hơn 275km2, với gần 250.000 người dân sinh sống.
Đứng trước yêu cầu phát triển, thành phố phải đối mặt với những thách thức, áp lực về quỹ đất, nhất là quỹ đất để xây dựng các dự án tầm cỡ quốc gia và khu vực; không gian phát triển hẹp... Vì vậy, việc tiếp tục thu hút các nhà đầu tư và triển khai các kế hoạch phát triển mới sẽ khó có đột phá bởi Hạ Long được xác định không còn dư địa về không gian cho phát triển. Vì vậy, để phát triển, xây dựng Hạ Long trở thành đô thị hạt nhân vùng, trung tâm du lịch đẳng cấp quốc tế… thì việc mở rộng không gian phát triển là nhiệm vụ rất cần thiết.
Xác lập vị thế mới
Đề án sáp nhập TP Hạ Long và huyện Hoành Bồ được UBND tỉnh báo cáo Thường trực Tỉnh ủy vào ngày 1/10/2019 trên quan điểm thận trọng, chắc chắn, công phu và có lộ trình cụ thể. Đây là hai địa phương có mối liên hệ gắn bó đặc biệt trên hầu hết phương diện, có nhiều điểm tương đồng, gắn kết khách quan với nhau từ lịch sử, văn hóa, địa giới, kết nối kinh tế - xã hội. Những điểm khác biệt của hai địa phương sẽ bổ khuyết, tương hỗ cho nhau theo cả hai chiều tạo thuận lợi khi sáp nhập tổng thể.
Đây chính là cơ hội không chỉ giải quyết "điểm nghẽn" về không gian phát triển cho Hạ Long, là động lực quan trọng để xây dựng Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, là một trong những đầu tàu kinh tế của miền Bắc và cả nước… Trước thời cơ đó, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 18-NQ/TU ngày 2/10/2019 về việc mở rộng địa giới hành chính, không gian phát triển của TP Hạ Long và huyện Hoành Bồ. Đồng thời, triển khai các bước tiếp theo chuẩn bị cho công tác sáp nhập theo đúng quy định của pháp luật, như: Lấy ý kiến cử tri, thông qua HĐND cấp xã, huyện, tỉnh và đã được ủng hộ rất cao.
Đồng chí Trần Đức Lâm, Bí thư Thành ủy Hạ Long, cho biết: Việc mở rộng địa giới hành chính TP Hạ Long được đánh giá là giải pháp đột phá có ý nghĩa chiến lược; xuất phát từ đòi hỏi thực tiễn khách quan, phù hợp với các quy hoạch tổng thể, chiến lược của tỉnh, của vùng. Từ đây, sẽ tạo ra những lợi ích to lớn, hiệu quả bằng việc hình thành đô thị loại I thuộc tỉnh lớn nhất cả nước về diện tích tự nhiên, đơn vị hành chính cùng với sự đa dạng độc đáo về cảnh quan, địa hình, tài nguyên du lịch...
Bên cạnh đó, thực hiện chủ trương sáp nhập huyện Hoành Bồ vào TP Hạ Long sẽ mở ra không gian phát triển mới với tầm nhìn dài hạn trong một đơn vị hành chính thống nhất, nhân lên sức mạnh về tiềm năng, lợi thế, tối ưu hóa công tác quản lý, khai thác có hiệu quả các nguồn lực về đất đai, tài nguyên thiên nhiên, văn hóa bản địa... Đồng thời, còn tạo thuận lợi cho quy hoạch phát triển đô thị tầm cỡ quốc tế, phù hợp tăng trưởng xanh và tăng cường khả năng liên kết vùng, góp phần quan trọng trong đảm bảo vững chắc quốc phòng, an ninh.
Việc mở rộng địa giới hành chính TP Hạ Long sẽ góp phần giảm áp lực quỹ đất phát triển của thành phố, bảo vệ cảnh quan vùng di sản, tăng cường quản lý thống nhất về môi trường ven biển theo đúng quan điểm quản lý hệ thống, thúc đẩy nhanh quá trình giải quyết cơ sở công nghiệp gây ô nhiễm; kết nối đa dạng hóa sản phẩm du lịch, dịch vụ... tạo ra các sản phẩm du lịch độc đáo, khác biệt có tính cạnh tranh cao…
Từ sự ủng hộ cao của Trung ương, sự quyết tâm, đồng lòng của tỉnh Quảng Ninh và nhân dân các địa phương trong tỉnh về việc sáp nhập địa giới hành chính, tin tưởng Quảng Ninh sẽ tiếp tục bứt phá đi lên, sớm trở thành thành phố trực thuôc Trung ương trong thời gian không xa.
Đỗ Phương
