Mở rộng mạng lưới điều trị ARV

Chị N. ở phường Hồng Hải (TP Hạ Long) vẫn nhớ rõ ngày mình sinh con tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh, chị được các bác sĩ thông báo bị nhiễm HIV. Cơn sốc tâm lý đi qua khi chị được các bác sĩ  tư vấn tận tình, giới thiệu chị đến với phòng khám ngoại trú điều trị ARV của Bệnh viện Đa khoa tỉnh. Lúc bấy giờ đây là nơi duy nhất trên địa bàn có điều trị ARV(điều trị bằng những loại thuốc làm hạn chế sự nhân lên của vi rút HIV).

Tháng đầu tiên đến điều trị, mỗi tuần chị phải bắt xe khách từ nhà ở huyện miền Đông đến Bệnh viện khám, lấy thuốc. Để đảm bảo sức khoẻ và đảm bảo cho việc điều trị,  gia đình chị chuyển về Hạ Long sinh sống. Những trường hợp có điều kiện chuyển về Hạ Long như chị N. không nhiều. Trên địa bàn tỉnh hiện còn nhiều trường hợp nhiễm HIV có hoàn cảnh hết sức khó khăn. Để giúp người nhiễm HIV, bệnh nhân AIDS có điều kiện tiếp cận với các dịch vụ y tế, nhất là tiếp cận với các loại thuốc làm giảm sự nhân lên của vi rút HIV, Sở Y tế, Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS của tỉnh đã tranh thủ sự tài trợ, ủng hộ của các tổ chức trong nước và nước ngoài để mở rộng cơ sở điều trị ARV trên địa bàn tỉnh.

Người nhiễm HIV muốn được điều trị ARV phải tuân thủ quy trình hết sức nghiêm ngặt. Trước tiên phải đăng ký dịch vụ, sau khi được khám, nếu đủ điều kiện để điều trị sẽ được đưa vào danh sách chuẩn bị điều trị. Khi vào danh sách này, bệnh nhân trải qua 3 lần tư vấn để hiểu rõ về quy trình điều trị và những nguyên tắc bắt buộc phải tuân theo. Nếu bệnh nhân chấp nhận sẽ được điều trị nhiễm trùng cơ hội. Qua đây, các y, bác sĩ xem mức độ tuân thủ của bệnh nhân đến đâu, sau đó mới đưa vào danh sách chính thức. Danh sách đó chuyển đến Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS tỉnh để duyệt cấp thẻ điều trị. Sau khi có thẻ, bệnh nhân sẽ được phòng điều trị ARV cấp thuốc. Trong tháng đầu tiên điều trị, mỗi tuần bệnh nhân phải đến lấy thuốc 1 lần để các y, bác sĩ kiểm tra diễn biến tình trạng sức khoẻ của bệnh nhân và xem mức độ tuân thủ uống thuốc như thế nào. Nếu bệnh nhân chấp hành tốt, thì 1 tháng 2 lần cấp thuốc, sau đó chuyển dần cấp 1 tháng/lần. Sở dĩ phải tuân thủ nghiêm ngặt bởi lẽ người điều trị ARV phải điều trị suốt đời, uống thuốc phải vào đúng giờ cố định trong ngày, nếu không thuốc mất tác dụng, nếu bỏ thuốc sẽ dẫn đến tình trạng kháng thuốc, sau này điều trị lại rất khó và khi bị các bệnh nhiễm trùng, cũng rất khó khăn trong điều trị... Năm 2005, trong toàn tỉnh chỉ duy nhất có một cơ sở điều trị ARV đặt tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh do Dự án Life Gap tài trợ. Bởi vậy, nơi đây luôn trong tình trạng quá tải bởi lượng bệnh nhân tìm đến đăng ký được điều trị rất đông. Việc tuân thủ điều trị nghiêm ngặt như vậy, nên nhiều bệnh nhân cũng gặp khó khăn trong việc đi lại, theo dõi tình trạng sức khoẻ; cơ sở điều trị thì khó khăn trong việc giám sát bệnh nhân...

Trước nhu cầu của người bệnh, Sở Y tế; Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS đã kêu gọi các dự án tài trợ kinh phí điều trị ARV cho người nhiễm HIV, bệnh nhân AIDS trên địa bàn. Hiện tại đã có các Dự án Life Gap, FHI, AHF, Quỹ Toàn cầu tài trợ cho công tác điều trị ARV ở Quảng Ninh. Nhờ đó, cơ sở điều trị ARV cũng dần được mở rộng ra các huyện, thị của tỉnh. Đến nay, toàn tỉnh có 12 phòng điều trị ARV ở 9 huyện, thị xã, thành phố: Đông Triều, Uông Bí, Yên Hưng, Hoành Bồ, Hạ Long, Cẩm Phả, Vân Đồn, Tiên Yên, Móng Cái.  Đội ngũ y, bác sĩ làm công tác điều trị ARV được đào tạo bài bản về nghiệp vụ, kỹ năng tư vấn, giám sát... để tiếp cận và giúp bệnh nhân tuân thủ quy định điều trị một cách nghiêm ngặt nhất. Với việc đi lại thuận tiện, hạn chế được kinh phí tàu xe, ăn ở... số bệnh nhân tìm đến và được tiếp cận điều trị  ARV trên địa bàn cũng đã tăng lên. Tính đến hết năm 2008, toàn tỉnh có hơn 2.650 bệnh nhân điều trị ARV, trong đó có 2.461 bệnh nhân hiện còn sống. Trong 12 phòng điều trị ARV, có một phòng điều trị cho trẻ em nhiễm HIV được đặt tại Khoa Nhi Bệnh viện Đa khoa tỉnh với 105 trẻ được điều trị. Tất cả bệnh nhân điều trị ARV đều được miễn phí 100%. Việc mở rộng cơ sở điều trị ARV còn giúp cho chương trình phòng lây nhiễm mẹ con phát huy tốt hiệu quả, bởi sau khi sinh, người mẹ có HIV được giới thiệu về các cơ sở  ARV gần nơi cư trú để tiếp tục điều trị, thay vì hàng tháng phải đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh như những năm trước đây. 

Việc mở rộng các cơ sở điều trị ARV đã giúp người có HIV được tiếp cận tốt hơn với các dịch vụ y tế, góp phần mang lại niềm tin, niềm hy vọng cho họ.  Thông qua những cơ sở này, sau những đợt tư vấn, cũng giúp người nhà bệnh nhân và cộng đồng giảm dần sự kỳ thị, phân biệt đối xử với người có HIV, bệnh nhân AIDS.