(Anh Nguyễn Trọng Thái, tổ trưởng tổ sản xuất Công ty Than Hà Lầm, trò chuyện với PV Báo Quảng Ninh)
Tôi hẹn gặp anh Nguyễn Trọng Thái ngay khi anh trở về từ Đại hội thi đua yêu nước của Tổng LĐLĐ Việt Nam vừa được tổ chức tại Hà Nội. Tại đại hội lần này, anh là 1 trong 2 gương mặt tiêu biểu của Quảng Ninh được tuyên dương. Nếu không được nghe mô tả qua điện thoại có lẽ tôi không thể nhận. Bởi anh quá khác so với hình dung của tôi về một người thợ lò. Bề ngoài, trông anh trẻ hơn so với cái tuổi 36. Nhìn anh, người ta dễ nhầm tưởng là một cán bộ bàn giấy với vẻ thư sinh, chứ ít ai nghĩ rằng đó lại là một người thợ ngày đêm gắn bó với đường lò. Nói đến anh, phải nói đến sự say mê tìm tòi, sáng tạo. Gần 20 năm công tác tại Công ty Than Hà Lầm, anh Nguyễn Trọng Thái đã có rất nhiều sáng kiến cải tiến kỹ thuật, cải tiến quy trình sản xuất, góp phần tăng năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất, không chỉ làm lợi cho đơn vị mà còn góp phần nâng cao thu nhập cho người lao động. Nhiều năm liền anh luôn đạt danh hiệu là chiến sĩ thi đua, được UBND tỉnh, Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam tặng bằng khen. Kể về công việc của mình, anh Thái chia sẻ:
Nguyễn Trọng Thái.
+ Tôi đã có thâm niên "chui" lò gần 20 năm nay. Ban đầu, tôi đi làm thuê cho than thổ phỉ. Nhận thức được đó là công việc trái pháp luật, tôi quyết định nghỉ và xin đi học khai thác lò ở trường Việt Xô. Sau khi tốt nghiệp, tôi xin về làm công nhân tại Công ty CP Than Hà Lầm. Lần đầu tiên được đi vào lò của Công ty, tôi đã choáng ngợp với quy mô của các đường lò. Vốn chỉ quen với những lò than thổ phỉ chật hẹp nên khi thấy các giếng lò rộng rãi, khoa học và chắc chắn tôi đã "mê tít" và gắn bó tới tận bây giờ. Nghề thợ lò không phải là một nghề được xã hội đánh giá cao, thậm chí nhiều thợ lò chỉ chọn việc này khi không thể tìm được việc khác nhưng tôi thì không thế. Tôi yêu công việc của mình, yêu những đường lò, yêu cái môi trường làm việc mà nhiều người vẫn gọi là "nơi địa phủ" ấy.
- Có phải chính tình yêu nghề đã giúp anh trưởng thành rất nhanh trong công việc?
+ Đúng thế! Phải yêu công việc của mình thì người ta mới cố gắng hết sức, mới phấn đấu vì nó. Mặc dù nhiều khi tôi cũng không lý giải được tại sao mình lại thích công việc khó khăn này. Tôi may mắn hơn các đồng nghiệp khi bắt đầu đi làm mà đã có kinh nghiệm qua thời gian làm than thổ phỉ nhưng để trưởng thành ở môi trường làm việc hầm lò thì không chỉ cần có kinh nghiệm, sự cần cù mà phải có cả lòng đam mê. Chính vì yêu thích công việc này nên tôi đã mày mò tìm hiểu, tập trung cao độ khi vào lò. Chỉ 2 năm sau khi đi làm tôi đã đạt thợ giỏi cấp Tổng Công ty và sau đó được anh em bầu làm tổ trưởng tổ sản xuất. Đến nay, tôi là công nhân bậc 6/6 và liên tục được anh em tín nhiệm bầu làm tổ trưởng tổ sản xuất.
- Nói đến anh, người ta nhắc nhiều đến sáng kiến "nối dài máng rót của máy xúc đá PY" - sáng kiến đã làm lợi cho đơn vị 65 triệu đồng/tháng. Anh có thể nói rõ hơn về sáng kiến này?
+ Ý tưởng này của tôi bắt nguồn từ việc Phân xưởng kiến thiết 1 hưởng ứng phong trào thi đua lao động sản xuất của Công ty và Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam nên đã giao khoán công việc cho từng tổ sản xuất và từng cá nhân. Tổ của tôi được đơn vị tín nhiệm giao cho công trình đào mở vỉa, hạ tầng -150. Đây là một công trình hết sức quan trọng để mở diện khai thác mới cho Công ty xuống mức -150. Để tăng năng suất và giảm sức lao động, tổ đã sử dụng máy xúc đá PY trong lò để thi công và vận chuyển đất đá từ -150 lên -50. Theo đặc tính kỹ thuật, máy xúc đá PY chỉ xúc có hiệu quả ở các đường lò bằng, còn khi thực hiện bốc xúc ở lò ngầm 25 độ thì góc dỡ tải bị thu hẹp và năng suất xúc đá chỉ còn 60%. Trước bất cập này, tôi nghĩ đến việc nối dài máng rót để tăng khả năng hoạt động của máy xúc đá trong điều kiện của lò ngầm. Ý kiến này của tôi đã nhận được sự ủng hộ của các đồng chí lãnh đạo và anh em cơ điện. Chúng tôi bắt tay vào thử nghiệm và đã thành công, đưa năng suất bốc xúc của máy tăng thêm 40% so với trước, làm lợi cho đơn vị 65 triệu đồng/tháng. Đến nay, ở các đơn vị khác trong toàn Công ty cũng đã áp dụng sáng kiến này trong sản xuất.
Hồi đó, tôi không nghĩ đó là sáng kiến hay gì hết mà chỉ nghĩ đó là một cách có thể tăng năng suất lao động, hưởng ứng phong trào thi đua đang hừng hực ở từng phân xưởng, từng tổ sản xuất. Không ngờ, ý tưởng đã mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt như vậy. Đến giờ, anh em trong ngành nhiều người chẳng biết tôi là ai nhưng lại biết đến sáng kiến đấy. Đó cũng là điều tự hào của một người thợ lò như tôi.
- Được biết, anh đã nhiều lần được tuyên dương trong các phong trào thi đua của ngành than nói riêng và của công nhân lao động Quảng Ninh nói chung. Vậy anh có "bí quyết" gì để có những thành công ấy?
+ Là người thợ, tôi luôn ghi nhớ lời dạy của Bác "Thi đua là yêu nước, yêu nước phải thi đua". Vì thế, mỗi phong trào thi đua được triển khai xuống tổ, tôi đều động viên anh em cố gắng phấn đấu, coi đó là động lực để lao động, sản xuất. Là tổ trưởng của gần 50 anh em nên trong bất cứ phong trào nào, tôi cũng xác định mình phải đi đầu, phải gương mẫu. Tôi quan niệm rằng, các phong trào thi đua không chỉ là động lực mà còn là cơ hội để mỗi công nhân, mỗi lao động khẳng định sự nỗ lực, cố gắng của mình. Có lẽ, tôi được anh em tín nhiệm, bầu đi dự các hội nghị, đại hội cũng chính vì lòng nhiệt tình, vì sự cố gắng ấy chứ không hẳn vì những thành tích đạt được. Bởi lẽ, nhiều anh em còn có những thành tích đáng ghi nhận hơn tôi rất nhiều.
- Xin cảm ơn anh!