- Xin đồng chí cho biết, Tháng chiến dịch Quốc gia phòng, chống HIV/AIDS năm 2008 có gì khác so với mọi năm. Thực tế vào cuộc của các cấp, ngành trên địa bàn tỉnh trong thời gian qua? (Bác sĩ Nguyễn Văn Huân, Giám đốc Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS tỉnh trao đổi với PV Báo Quảng Ninh về công tác phòng, chống AIDS trên địa bàn tỉnh nhân Ngày Thế giới phòng chống HIV/AIDS)
Màn chào hỏi của Trường THPT Chuyên Hạ Long tại Hội thi tuyên truyền phòng chống HIV/AIDS cụm các trường THPT TP Hạ Long.
+ Hàng năm vào dịp Ngày thế giới phòng chống HIV/AIDS (1-12), các cơ quan Liên Hợp Quốc lại phối hợp với các chính phủ, các tổ chức xã hội phát động chiến dịch phòng, chống AIDS. “Giữ vững cam kết, quyết tâm ngăn chặn AIDS” là chủ đề xuyên suốt của các chiến dịch phòng, chống AIDS toàn cầu nhân ngày phòng, chống AIDS hàng năm giai đoạn 2006-2010; song năm 2008, Uỷ ban Quốc gia phòng, chống AIDS phát động trong cả nước Tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS tập trung vào khẩu hiệu “Tăng cường lãnh đạo, trao quyền và thực hiện phòng, chống HIV/AIDS”. Điều đó khẳng định vai trò của các nhà lãnh đạo hết sức quan trọng trong công tác phòng, chống HIV/AIDS. Tuy nhiên, chúng ta phải hiểu rộng hơn về cụm từ “lãnh đạo”. Đây không có nghĩa là các nhà lãnh đạo cần phải thực hiện trách nhiệm, cam kết của mình, mà phải hiểu là mỗi người dân phải là người “lãnh đạo” của chính mình, của gia đình mình, của từng cụm dân cư và là người đi tiên phong trong công tác phòng chống HIV/AIDS. Còn vấn đề “trao quyền” cần được hiểu là phải nâng cao năng lực cho mỗi cá nhân, mỗi người dân, mỗi cộng đồng để họ có đủ kiến thức, khả năng bảo vệ chính bản thân, bảo vệ gia đình, cộng đồng tránh khỏi những nguy cơ lây nhiễm HIV.
Với Quảng Ninh, thời gian qua, công tác phòng chống AIDS đã có sự quan tâm, vào cuộc tích cực của các cấp uỷ đảng, chính quyền, các ngành, đoàn thể, tổ chức xã hội... Tỉnh ta đã có chiến lược quốc gia phòng, chống HIV/AIDS đến năm 2010 và tầm nhìn đến năm 2020. Nhờ vậy, công tác phòng, chống HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh đã có những kết quả rõ nét. 100% các huyện, thị, thành phố, xã, phường kiện toàn BCĐ phòng, chống HIV/AIDS. Đây là một yếu tố quan trọng thể hiện vai trò lãnh đạo của các cấp chính quyền trong việc tổ chức triển khai hoạt động phòng, chống HIV/AIDS. Nhận thức và hiểu biết những kiến thức cơ bản về HIV/AIDS của nhân dân có nhiều tiến bộ, đặc biệt là việc chống kỳ thị và phân biệt đối xử đối với người nhiễm HIV. Chính vì vậy, số người bị nhiễm HIV tự giác công khai danh tính ngày càng nhiều, người nhiễm HIV/AIDS tham gia các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS ngày càng đông. Người nhiễm HIV/AIDS và đối tượng nguy cơ cao đã tự giác tìm đến các dịch vụ chăm sóc hỗ trợ ngày càng nhiều hơn. Đến thời điểm này, tỉnh ta đã tổ chức được 9 phòng tư vấn xét nghiệm tự nguyện và 12 phòng điều trị ngoại trú thuốc kháng Retrovirus (ARV), trong đó có một phòng khám điều trị ngoại trú ARV cho trẻ em. Số người được quản lý chăm sóc điều trị, nhận thuốc uống (ARV) hơn 2.500 người. Số người phát hiện nhiễm HIV mới năm 2008 thấp hơn năm 2007. Tỷ lệ nhiễm HIV của đối tượng nguy cơ cao (nghiện chích ma tuý, có hoạt động mại dâm) thấp hơn các năm trước. Số tờ rơi, các tài liệu tuyên truyền và chuyển tải các thông điệp về hiểu và phòng, chống HIV/AIDS đến người dân được nhiều hơn. Trung tâm đã phối hợp với Đài PT-TH tỉnh tổ chức phát sóng chương trình “60 phút bạn và tôi” để lứa tuổi thanh thiếu niên được cung cấp kiến thức hiểu biết về phòng, chống HIV/AIDS v.v.
Tuy nhiên, hiện nay việc kỳ thị, phân biệt đối xử vẫn còn gây khó khăn cho công tác phòng chống HIV/AIDS.
- Vậy Trung tâm đã có những kế hoạch gì để xoá bỏ rào cản kỳ thị, phân biệt đối xử này?
+ Kỳ thị và phân biệt đối xử với người bị nhiễm HIV/AIDS chính là sự không hiểu biết, không có kiến thức về phòng, chống HIV/AIDS của mọi người. Chúng ta phải khẳng định rằng HIV/AIDS là một bệnh lây truyền do virut bằng 3 đường: Qua truyền máu và sản phẩm của máu, qua đường tình dục và qua mẹ truyền sang con. Nhiễm HIV không phải là một tệ nạn xã hội như ma tuý, mại dâm… Vì vậy chúng ta cần tập trung và quan tâm nhiều đến triển khai hoạt động truyền thông, đưa kiến thức về phòng, chống HIV/AIDS đến cộng đồng, đến mỗi người dân, qua đó tạo sự tham gia, hưởng ứng của người dân trong các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS. Đồng thời, chúng ta phải tạo điều kiện giúp đỡ cho người nhiễm HIV tham gia vào các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS có hiệu quả; tổ chức nhiều cơ sở dịch vụ hỗ trợ chăm sóc người nhiễm HIV/AIDS tại các huyện, thị; mở rộng các phòng tư vấn xét nghiệm tự nguyện, phòng điều trị ngoại trú ARV cho bệnh nhân AIDS, để họ có điều kiện tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ chăm sóc một cách đầy đủ hơn... Các cấp chính quyền, ban, ngành, đoàn thể, doanh nghiệp, tổ chức xã hội cần tạo điều kiện giúp đỡ cho người nhiễm HIV/AIDS được hoà nhập với cộng đồng thuận lợi nhất và giúp đỡ họ được làm việc bình đẳng, tạo mọi điều kiện để trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV và bị nhiễm HIV được đến lớp đến trường như các trẻ em khác.
- Với vai trò là Thường trực BCĐ phòng chống AIDS của tỉnh, Trung tâm có đề xuất những chủ trương giải pháp cụ thể nào để ngăn chặn sự phát triển lây nhiễm HIV/AIDS?
+ Theo tôi, trong thời gian tới, chúng ta cần tiếp tục chỉ đạo quán triệt và tổ chức thực hiện thật tốt các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; chính sách, chiến lược của tỉnh về công tác phòng, chống HIV/AIDS. Bên cạnh đó, tỉnh nên sớm tổ chức ký kết trách nhiệm kế hoạch liên tịch “Toàn dân tham gia phòng, chống HIV/AIDS tại cộng đồng dân cư” của MTTQ tỉnh. Các ngành Y tế, Văn hoá - Thể thao và Du lịch đã được BCĐ phòng, chống HIV/AIDS T.Ư hướng dẫn để từ đó huy động các tổ chức xã hội, tổ chức tôn giáo từ thiện, tổ chức phi chính phủ, các doanh nghiệp nhà nước và tư nhân, các nhóm cộng đồng người nhiễm HIV cùng gia đình có trách nhiệm, tích cực tham gia phòng, chống HIV/AIDS. Đồng thời, chúng ta cần tổ chức triển khai toàn diện các quy định, hướng dẫn của BCĐ phòng, chống HIV/AIDS của T.Ư, của tỉnh; thực hiện đầy đủ các chế độ chính sách có liên quan đến công tác phòng, chống HIV/AIDS; tăng cường công tác giám sát, kiểm tra thực hiện các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS ở tất cả các tuyến (tỉnh, huyện, xã, phường, ban, ngành, đoàn thể, đơn vị) về thực hiện các quy định của Luật Phòng, chống HIV/AIDS; tăng cường nhân lực chuyên trách phòng, chống HIV/AIDS tuyến tỉnh, huyện, xã, phường, nâng cao năng lực quản lý điều hành tổ chức triển khai thực hiện phòng, chống HIV/AIDS trong tỉnh.
- Xin cảm ơn đồng chí!
