Công ty Everbest Việt Nam Limited có trụ sở tại tổ 110, phường Cẩm Sơn, Cẩm Phả. Công ty chuyên sản xuất giầy da, vải xuất khẩu từ nguồn nguyên liệu là da, vải, cao su...
Trong quá trình sản xuất, các chất thải công nghiệp và sinh hoạt của nhà máy đã gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân xung quanh, làm phát sinh khiếu kiện của người dân. Tuy nhiên, vấn đề bảo vệ môi trường vẫn chưa được Công ty coi trọng...
Nước suối Cầu 4 bên cạnh Nhà máy giầy Everbest đen sì, đục ngầu vì ô nhiễm.
Người dân kêu trời
Đưa chúng tôi đi một vòng quanh nhà máy của Công ty Everbest Việt Nam LTD, ông Phan Văn Tài, Khu phó khu Thuỷ Sơn (phường Cẩm Sơn, Cẩm Phả) không giấu nổi bức xúc: “Khu chúng tôi có cái suối, gọi là suối Cầu 4, giờ không còn là suối nữa mà trở thành cái cống. Nước thải của nhà máy giầy chảy thẳng ra suối, làm nước suối đen sì như nước cống. Thời gian trước, nước thải của nhà máy chảy ra đủ màu đen, trắng, đỏ, xanh... Độ một tháng nay, nước thải chỉ còn màu trắng đục, sủi đầy bọt như là nước xà phòng... Chúng tôi chẳng biết nước này có những chất gì, nhưng chắc chắn là có hại rồi, mà nước này lại chảy thẳng ra biển. Trước kia, dân chúng tôi hay ra bãi biển tắm rồi bắt con tôm, con cá. Giờ thì cá tôm cũng chẳng sống được, mà nước biển cũng ô nhiễm, nên chẳng ai dám tắm cả...”.
Nói rồi, ông chỉ cho chúng tôi những luồng khí màu trắng đục từ nhà máy bay ra và bảo: “Nhà tôi ở xa nhà máy, nên không ảnh hưởng nhiều, nhưng người dân sống sát nhà máy khổ lắm. Cả ngày cả đêm đều phải hít mùi cao su, khó chịu vô cùng. Nhiều nhà xây dựng to, đẹp nhưng đóng cửa suốt vì mở ra là không chịu nổi...”. Chỉ đứng khoảng 15 phút ở bên cạnh nhà máy phía tổ 103, khu Cẩm Sơn 3, chúng tôi cũng cảm thấy khó chịu, váng vất bởi không khí hăng hăng, nồng nồng của cao su, của những nguyên liệu sản xuất giầy. Đặc biệt, mỗi khi không có gió, không khí quanh nhà máy như đặc quánh lại, mùi trở nên khó chịu hơn. Chị Nguyễn Thị Ánh có nhà ở cạnh nhà máy nói: “Đấy, nhà báo đứng ở đây thì biết. Người dân chúng tôi chẳng nói gì sai cả. Cả ngày sống trong cái không khí này thì làm sao mà chịu nổi. Cả dãy nhà gần nhà máy đều phải đóng cửa im ỉm cả ngày lẫn đêm vì không khí bị ô nhiễm không thể chịu được. Tôi cũng không dám để con ở nhà mà phải đưa đi gửi, vì sợ cháu hít không khí này vào bị bệnh. Chúng tôi cũng đã làm nhiều đơn kiến nghị, phản ánh về tình trạng ô nhiễm môi trường trong khu vực gửi các cấp, các ngành, nhưng chưa thấy nhà máy khắc phục. Dân chúng tôi bức xúc lắm...”.
Cả buổi chiều tìm hiểu quanh nhà máy giầy của Công ty Everbest, chúng tôi đã gặp nhiều người dân quanh đây và hầu hết đều phản ánh hoặc bày tỏ sự bức xúc về vấn đề ô nhiễm môi trường của nhà máy. Người dân dẫn chúng tôi đến tận nơi để nhìn rõ những luồng hơi mang mùi khó chịu từ nhà máy bốc ra, chỉ cho chúng tôi rõ từng ống cống xả nước thải. Chị Ánh bảo nếu mà có tiền, người dân quanh đây đã chuyển đi hết vì ô nhiễm quá, chỉ vì điều kiện khó khăn, nên mọi người đành phải trụ lại, sống chung với ô nhiễm, mà không biết nó ảnh hưởng thế nào đến sức khoẻ, đến tương lai...
Doanh nghiệp dửng dưng
Hoạt động sản xuất gây ô nhiễm môi trường của Công ty Everbest đã tồn tại trong một thời gian dài. Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết trung bình một tháng Công ty Everbest sử dụng 300m3 nước cho sản xuất và sinh hoạt, nhưng Công ty không có hệ thống thu gom, xử lý nước thải công nghiệp riêng, mà xử lý chung vào cống thoát nước thải sinh hoạt ra môi trường. Khí thải phát sinh từ quá trình luyện kín cao su trung bình 2 lần/ngày, lò đốt, lò hấp để sấy giầy cũng xả thẳng ra môi trường qua hệ thống thông gió. Công ty cũng gây ô nhiễm tiếng ồn trong quá trình các máy ép, quạt thông gió, lấy khuôn, gia công may. Đặc biệt, các loại chất thải nguy hại phát sinh gồm: Chổi quét dính sơn, hộp đựng sơn, giẻ lau dính dầu, pin, ắc quy chì thải, nhưng Công ty không phân loại riêng mà đưa vào kho chứa chung với chất thải rắn.
Những vi phạm của Công ty Everbest không chỉ riêng người dân phản ánh, mà các cơ quan có thẩm quyền của Quảng Ninh đã kiểm tra, kết luận và yêu cầu Công ty khắc phục hậu quả. Tuy nhiên, trên thực tế Công ty đã không tuân thủ những yêu cầu của các đơn vị có thẩm quyền. Cụ thể, ngày 21-8-2009, Đoàn kiểm tra do Phòng Cảnh sát Môi trường, Công an tỉnh phối hợp với Chi cục Bảo vệ môi trường (Sở Tài nguyên - Môi trường), Phòng Tài nguyên - Môi trường TX Cẩm Phả đã tiến hành kiểm tra về vấn đề bảo vệ môi trường của Công ty Everbest và phát hiện: Mặc dù đã cam kết bảo vệ môi trường, nhưng Công ty chưa có hệ thống xử lý nước thải công nghiệp. Các chất thải nguy hại, chất thải công nghiệp chưa được phân loại cụ thể để xử lý riêng. Công ty có sử dụng hoá chất Axetol, cao su non, CaCO3 và các dung môi, keo dán nhưng lại không đăng ký với cơ quan có thẩm quyền. Công ty cũng chưa tiến hành quan trắc định kỳ theo quy định. Từ thực trạng này, Đoàn kiểm tra đã yêu cầu Công ty thực hiện ngay một số nội dung gồm: Lập đề án bảo vệ môi trường trình Sở Tài nguyên - Môi trường phê duyệt trước ngày 31-12-2009; xây dựng hệ thống xử lý nước thải và xử lý nước thải công nghiệp trước khi xả thải vào môi trường, đăng ký việc xả nước thải ra môi trường với cơ quan nhà nước có thẩm quyền; tiến hành quan trắc môi trường định kỳ theo quy định; nộp phí bảo vệ môi trường đối với nước thải công nghiệp quý I, II-2009.
Tiếp đó, ngày 29-11-2009, Đoàn công tác do Phòng Tài nguyên - Môi trường TX Cẩm Phả chủ trì tiến hành làm việc với Công ty và kiến nghị Công ty thực hiện các nội dung trên. Tuy nhiên, đến 31-12-2009, Công ty Everbest vẫn chưa thực hiện các yêu cầu này. Ngày 12-1-2010, Đoàn công tác do Phòng Cảnh sát Môi trường, Công an tỉnh tiếp tục kiểm tra và kết luận Công ty đã vi phạm nhiều quy định về bảo vệ môi trường. Ngày 9-3-2010, UBND tỉnh đã ra quyết định xử lý vi phạm hành chính đối với Công ty Everbest với số tiền 32 triệu đồng vì đã vi phạm xả nước thải vượt tiêu chuẩn cho phép; đồng thời yêu cầu Công ty phải có các biện pháp khắc phục hậu quả, phải lập đề án bảo vệ môi trường cho nhà máy sản xuất giầy dép, trình cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền phê duyệt trước ngày 31-5-2010.
Mặc dù vậy, những yêu cầu của các cấp, các ngành chức năng trong tỉnh đã không được Công ty Everbest thực hiện. Đến tận ngày 26-7-2010, Công ty mới có văn bản gửi Sở Tài nguyên - Môi trường đề nghị xác nhận đề án bảo vệ môi trường. Còn các biện pháp khắc phục khác vẫn chưa được Công ty thực hiện. Để tìm hiểu về vấn đề này, chúng tôi đã gửi văn bản cho Công ty Everbest đề nghị cung cấp tài liệu và bố trí cán bộ làm việc với phóng viên, nhưng Công ty đã gửi văn bản từ chối. Tìm hiểu qua Chi cục Bảo vệ môi trường, chúng tôi được đồng chí Phạm Quang Vinh, Chi cục phó, cho biết: “Đến thời điểm này, Công ty Everbest vẫn chưa hoàn thành các kiến nghị mà các đoàn công tác đã yêu cầu. Sắp tới, chúng tôi sẽ tiến hành kiểm tra tiến độ thực hiện các giải pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường trong sản xuất của Công ty. Nếu Công ty chưa thực hiện, chúng tôi sẽ báo cáo Sở, báo cáo UBND tỉnh để xử lý nghiêm”.
Theo yêu cầu của các cơ quan thẩm quyền, của UBND tỉnh, hạn cuối để Công ty Everbest khắc phục hậu quả của những hoạt động gây ô nhiễm môi trường đã qua hơn 3 tháng. Tuy nhiên, đến nay Công ty vẫn chưa báo cáo kết quả hoặc giải trình, xin gia hạn. Trước sự chây ì, cố tình vi phạm của Công ty Everbest, dư luận đang yêu cầu các cơ quan chức năng phải xử lý nghiêm những sai phạm của Công ty Everbest.
