Món ăn chưa chín - Nguy cơ gây bệnh

Trong ẩm thực, có rất nhiều món ăn sống hoặc không nấu chín, như: Tiết canh, gỏi, cua nướng, bò tái... luôn hấp dẫn thực khách, nhưng nguy cơ tiềm ẩn mất ATVSTP từ những món ăn này khá cao.

Ăn tiết canh rất nguy hiểm, bởi vì ta không thể biết tiết được lấy từ động vật khoẻ hay bị bệnh, trong khi có rất nhiều bệnh của gia súc, gia cầm có thể truyền sang người. Như lợn bị bệnh gạo thì trong tiết canh có ấu trùng sán, khi vào cơ thể người sẽ phát triển thành sán trưởng thành và ký sinh ở đường tiêu hoá, gây rối loạn tiêu hoá, nhiễm độc, dị ứng, sốt cao, liệt cơ hô hấp, có thể dẫn đến tử vong. Ngoài ra, tiết canh là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, thường bị ô nhiễm trong quá trình lấy và bảo quản tiết. Mặt khác trong máu súc vật bị bệnh có vi khuẩn, vi rút hoặc ấu trùng của ký sinh trùng, nên khi ăn tiết canh, bạn có thể nhiễm các tác nhân gây bệnh nói trên.

Ăn gỏi cá cũng nguy hiểm không kém, vì trong nước ao sông ngòi thường có các loại vi khuẩn, như trực khuẩn thương hàn, trực khuẩn lỵ, xoắn khuẩn, trực khuẩn Ecoli, khuẩn tả, liên cầu. Khi cá tôm đánh bắt từ nguồn nước ô nhiễm này sẽ mang trên mình hoặc trong ruột những vi khuẩn nói trên. Người ăn gỏi dễ bị ngộ độc thực phẩm. Ăn gỏi tôm, cá có ấu trùng sán lá gan nhỏ thì nang trùng chuyển qua ống mật, lên gan và phát triển thành sán trưởng thành, gây tổn thương gan mật. Ăn gỏi tôm mang trùng sán lá phổi, chúng sẽ xuyên qua thành ruột, qua cơ hoành lên phổi, phát triển thành sán trưởng thành gây viêm phế quản, đau ngực, ho khạc ra máu rất nguy hiểm.

Ăn cua, ốc nướng chưa kỹ có thể mắc bệnh sán lá phổi; bởi trong cua, ốc có nang trùng của sán lá phổi sẽ theo máu vào xoang bụng, ở lại đó 30 ngày, sau đó xuyên qua màng phổi từng đôi một, lớn lên thành sán trưởng thành, gây ra bệnh sán lá phổi.

Món tái cũng là một nguy cơ gây nhiễm sán dây bò. Trong các loại thịt động vật, thịt bò là loại thực phẩm được dùng ăn tái nhiều nhất. Về thành phần hoá học, trong 100g thịt bò loại một có 70,5g nước, 18g prôtid, 10,5g lipid, 10mg can xi, 194mg photpho, 2,7mg sắt, 0,10mg vitamin B1, 0,17g vitamin B2, 4,2 vitamin PP, 1mg vitamin C... cung cấp 171 calo. Các món ăn chế biến từ thịt bò thường ngon và bổ, hợp với khẩu vị nhiều người. Vì vậy mà bệnh sán dây bò rất phổ biến trong nhân dân ta, có những con “sán sơ mít” dài đến hàng chục mét nằm trong ruột người. “Sán sơ mít” y học gọi là sán dây, dài hàng chục mét, mình có tới 1.000-2.000 đốt là sán dây bò. Sán này sống ký sinh trong ruột người. Những đốt sán già có trứng sẽ rụng ra, thường theo phân ra ngoài khi ta đại tiện, cũng có khi tự chui khỏi hậu môn. Nguyên nhân mắc bệnh là do chúng ta đã ăn thịt bò tái hay thịt bò chưa được nấu chín có ấu trùng sán. Ấu trùng sán bò nằm ký sinh trong thịt bò, chưa bị chết vì sức nóng, sẽ vào cơ thể con người, ký sinh ở ruột, trở thành con sán dài hàng chục mét. Thời gian để ấu trùng sán phát triển thành sán trưởng thành chỉ khoảng 3 tháng. Tuổi thọ của sán trong ruột người có thể kéo dài nhiều năm.

Muốn đề phòng các bệnh giun sán, tốt nhất chúng ta chỉ ăn các loại thức ăn đã nấu chín; không để lợn ăn phân người, không thả rông lợn; thịt trâu, bò, lợn phải được kiểm tra ATVSTP, nếu phát hiện có ấu trùng phải loại bỏ, tiêu huỷ. Đồng thời người dân nên đi khám sức khoẻ định kỳ để phát hiện các bệnh do nhiễm giun sán.