Móng Cái - Thành phố anh hùng trong chiến đấu, anh hùng trong lao động

Cách đây 55 năm, thực hiện Hiệp định Giơ-ne-vơ, tên lính Pháp cuối cùng đã phải rút khỏi Móng Cái. Lá cờ đỏ sao vàng được kéo lên trên đỉnh thành Tổ Sơn ngày 2-8-1954, khẳng định Móng Cái hoàn toàn được giải phóng. Đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mở ra một trang mới trong lịch sử đấu tranh cách mạng của nhân dân các dân tộc Móng Cái, chấm dứt hoàn toàn ách thống trị của chủ nghĩa thực dân, bước vào thời kỳ cách mạng mới: xây dựng CNXH và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN.

Với truyền thống Anh hùng, lớp lớp thế hệ những người con ưu tú của quê hương Móng Cái lại tiếp tục lên đường kháng chiến chống đế quốc Mỹ, giải phóng miền Nam. Móng Cái cùng với nhân dân miền Bắc đã trở thành hậu phương vững chắc chi viện cho chiến trường miền Nam. Trong chặng đường chiến đấu đầy gian khổ và oanh liệt ấy, có biết bao tấm gương quân và dân Móng Cái đã hy sinh để bảo vệ Đảng, bảo vệ cách mạng mà tên tuổi còn sống mãi; tiêu biểu là người đảng viên cộng sản đầu tiên của Móng Cái - Anh hùng liệt sĩ Đào Phúc Lộc. Bước vào thời kỳ xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, Đảng bộ và nhân dân Móng Cái đã đoàn kết phấn đấu, vượt qua mọi khó khăn, nắm bắt thời cơ, phát huy tiềm năng thế mạnh để triển khai thực hiện có hiệu quả các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và của tỉnh. Sau hơn 20 năm đổi mới, mở cửa và hội nhập, nhất là từ khi tái thành lập thị xã vào tháng 7-1998, Móng Cái đã có sự phát triển mạnh mẽ trên tất cả các lĩnh vực. Kinh tế của địa phương luôn duy trì được mức tăng trưởng cao và toàn diện.

 Nếu từ năm 1999 trở về trước, Móng Cái là địa bàn thuần nông, còn nhiều khó khăn, được tỉnh trợ cấp toàn bộ ngân sách, thì từ năm 2000 đến nay, thành phố đã vươn lên tự chủ về tài chính và có đóng góp đáng kể vào ngân sách của tỉnh và cả nước. Mười năm gần đây, tốc độ tăng trưởng bình quân của Móng Cái mỗi năm đạt gần 17%; cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng; thu nhập bình quân đầu người hiện đạt mức 1.420 USD/năm. Thương mại - du lịch - dịch vụ đã trở thành ngành kinh tế mũi nhọn và có mức tăng trưởng cao của TP Móng Cái. Kim ngạch XNK trên địa bàn thành phố năm 2008 tăng gấp 26 lần so với năm 1999 cho thấy tốc độ tăng trưởng rất nhanh của Móng Cái. Các dịch vụ chuyển tải, chuyển khẩu, kho ngoại quan, dịch vụ bưu chính viễn thông, ngân hàng, hệ thống cảng biển thuỷ nội địa của Móng Cái cũng phát triển rất mạnh, đồng bộ, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu phát triển. TP Móng Cái được ghi nhận là một trong những địa phương có hoạt động dịch vụ tài chính, ngân hàng lớn trong cả nước; các chi nhánh ngân hàng đều trực thuộc hệ thống ngân hàng Trung ương; doanh số cho vay năm 2008 tăng gấp 47 lần so với năm 1999, huy động vốn đạt gần 2.000 tỷ đồng mỗi năm. Dịch vụ bưu chính viễn thông của địa phương phát triển mạnh, đạt tỷ lệ 62,2 máy/100 dân, tăng gấp 7 lần so với năm 1999. Đến nay, trên địa bàn đã hình thành hệ thống chợ trung tâm đầu mối, với 5.250 hộ kinh doanh cá thể, trong đó có 1.125 hộ kinh doanh là người nước ngoài. Ngành du lịch của Móng Cái phát triển mạnh với nhiều loại hình: Du lịch mua sắm, văn hoá, sinh thái; hằng năm thu hút trên 2 triệu lượt du khách. Các ngành công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, nông - lâm - ngư nghiệp được thành phố quan tâm đầu tư và đạt hiệu quả tích cực. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế, Móng Cái còn có những bước tiến vượt bậc trên lĩnh vực văn hoá - xã hội. Sự nghiệp giáo dục - đào tạo có bước phát triển toàn diện cả về chất và lượng: Móng Cái đã hoàn thành chương trình phổ cập tiểu học đúng độ tuổi và duy trì được phổ cập THCS từ năm 2005, đang phấn đấu phổ cập THPT. Hiện 87% số trường học trên địa bàn được xây cao tầng, 11/47 trường đạt chuẩn quốc gia. Thành phố rất quan tâm phát triển lĩnh vực y tế để có điều kiện chăm sóc tốt sức khỏe cho nhân dân. Hiện 12/17 trạm y tế của Móng Cái đạt chuẩn quốc gia, 100% số trạm có bác sĩ vững về chuyên môn phụ trách. Các hoạt động văn hoá - thể thao được tăng cường đã làm cho đời sống tinh thần của nhân dân không ngừng được nâng cao. Đến nay, thành phố có 93/102 thôn, khu có nhà văn hoá; 35 thôn, khu đạt danh hiệu “Làng, khu phố văn hoá”. Móng Cái là địa bàn có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về QP-AN. Vì thế, trong những năm qua, cấp uỷ và chính quyền địa phương đã chỉ đạo LLVT thành phố thực hiện tốt hai nhiệm vụ chiến lược là: Xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Phát huy truyền thống Anh hùng, LLVT TP Móng Cái luôn giữ vai trò làm nòng cốt, tích cực tham mưu thực hiện công tác đảm bảo QP-AN, TTATXH. LLVT địa phương luôn được chú trọng xây dựng cả về lượng và chất. Đến nay, 100% số thôn, khu của thành phố có tiểu đội dân quân làm nhiệm vụ tác chiến trị an tại cơ sở. LLVT thành phố phối hợp với các lực lượng trên địa bàn thường xuyên tuần tra, canh gác bảo vệ đường biên mốc giới, ngăn chặn và chống lấn chiếm trái phép. Những năm qua, TP Móng Cái đã triệt phá được nhiều vụ án trọng điểm, bắt giữ và xử lý hàng nghìn vụ phạm pháp hình sự với nhiều đối tượng phạm tội. Công tác huấn luyện sẵn sàng chiến đấu và tổ chức tham gia cứu hộ, cứu nạn được triển khai toàn diện, đúng kế hoạch và đảm bảo chất lượng.

Các phương án tác chiến được bổ sung, điều chỉnh sát với tình hình thực tiễn, nhiệm vụ của địa phương và gắn với việc diễn tập thực nghiệm phương án sẵn sàng chiến đấu. Các hội thao, hội thi để nâng cao chất lượng huấn luyện, khả năng cơ động và trình độ của bộ đội thường trực, lực lượng dân quân tự vệ, dự bị động viên thường xuyên được tổ chức, duy trì. Các cuộc diễn tập QP-AN tại xã, phường được tổ chức chặt chẽ, đạt chất lượng cao, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo của cấp uỷ, chính quyền trong việc phối hợp chỉ huy các LLVT tham gia tác chiến khi có tình huống xảy ra. Hằng năm, cấp uỷ, chính quyền các cấp của thành phố đều có kế hoạch triển khai thực hiện công tác giáo dục, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng. Đến nay, thành phố đã bồi dưỡng cho đối tượng 2, đối tượng 3 đạt 98,7%; đối tượng 4, đối tượng 5 đạt trên 90%; tổ chức hàng trăm lớp bồi dưỡng kiến thức quốc phòng cho hàng ngàn lượt cán bộ các cấp và các già làng, trưởng bản, chủ hộ biên giới, hải đảo. Ban Thường vụ Thành uỷ rất quan tâm đến công tác phát triển đảng trong lực lượng dân quân tự vệ và có chỉ thị riêng để chỉ đạo công tác này. Đảng bộ TP Móng Cái chú trọng và có nhiều giải pháp để xây dựng nền quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân trong chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Là địa bàn biên giới, những năm qua, LLVT thành phố luôn làm tốt chức năng tham mưu cho cấp uỷ, chính quyền địa phương thực hiện hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân theo phương châm “16 chữ” và tinh thần “ 4 tốt” mà lãnh đạo cấp cao hai nước đã xác định, xây dựng biên giới Việt - Trung thành đường biên giới hoà bình, hữu nghị, hợp tác, cùng phát triển. Kỷ niệm 55 năm ngày tiếp quản Móng Cái cũng là lúc Đảng bộ và nhân dân TP Móng Cái vui mừng được Bộ Chính trị, Chính phủ quan tâm ban hành đồng bộ các chủ trương, cơ chế, chính sách để phát triển KT-XH. Tại Kết luận số 47 ngày 6-5-2009, Bộ Chính trị xác định chủ trương “xây dựng thành phố Móng Cái trở thành thành phố cửa khẩu quốc tế hiện đại gắn với khu công nghiệp, cảng biển Hải Hà, để xây dựng thành một khu đô thị lớn Hải Hà - Móng Cái với nhiều chức năng trong tương lai và phát triển thành một trung tâm công nghiệp cảng biển, trung tâm tài chính, khu mậu dịch tự do hiện đại”. Trên cơ sở đó, ngày 29-7-2009, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 99/2009/QĐ-TTg “Phê duyệt Đề án phát triển thành phố cửa khẩu quốc tế Móng Cái tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020” đã nhấn mạnh: “Xây dựng Móng Cái thành một trung tâm phát triển kinh tế của vành đai kinh tế ven biển Vịnh Bắc bộ và trở thành động lực phát triển mạnh của vùng Đông Bắc Tổ quốc; là hạt nhân của khu kinh tế mở, góp phần thúc đẩy quan hệ hợp tác, giao lưu kinh tế, văn hoá - xã hội và đảm bảo vùng biên giới hoà bình, hữu nghị, cùng phát triển; đến năm 2020 đạt tiêu chí đô thị loại II hiện đại, thân thiện với môi trường và đạt tiêu chuẩn đô thị kiểu mẫu”. Bức tranh toàn cảnh của TP Móng Cái đang hiện ra sinh động và hứa hẹn về sự phát triển của thành phố cửa khẩu quốc tế hiện đại, một trung tâm kinh tế, tài chính lớn của khu vực và cả nước, có vai trò quan trọng trong hai hành lang và một vành đai kinh tế ven biển vịnh Bắc bộ. Phát huy truyền thống đơn vị Anh hùng, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc TP Móng Cái nguyện đoàn kết một lòng, quyết tâm xây dựng Móng Cái trở thành thành phố cửa khẩu hiện đại, một đô thị kiểu mẫu mà Bộ Chính trị, Chính phủ đã xác định; xứng đáng là địa bàn động lực phát triển KT-XH nhanh và bền vững vùng Đông Bắc thân yêu của Tổ quốc. Bộ mặt đô thị Móng Cái ngày càng khang trang, xanh - sạch - đẹp.