Một đêm theo chân... gà nhập lậu

Sự yên ắng tại những “điểm nóng” gà lậu ở các “đầu mối” thuộc khu vực biên giới Quảng Ninh chỉ là khoảng lặng tạm thời, bởi sự thắt chặt công tác kiểm tra của cơ quan chức năng trước đại dịch cúm gia cầm. Thời gian vừa qua và ngay cả hiện tại tình trạng gà và các sản phẩm từ gia cầm nhập lậu ở vùng biên vẫn diễn biến với xu hướng phức tạp và khó lường.

Mặc dù trong những ngày cuối tháng 6 này, Móng Cái đang được các cơ quan chức năng tăng cường công tác kiểm soát quản lý biên giới (người dân buôn bán thường gọi là cấm biên) thế nhưng cánh buôn gà lậu vẫn hối hả tìm mọi cách qua mặt các cơ quan chức năng để đưa hàng vượt biên đẩy sâu vào nội địa.

Đồn biên phòng số 5 (Móng Cái) bắt giữ hơn 1 tấn gà nhập lậu vào giữa tháng 5 năm 2008 tại khu vực Tục Lãm, phường Hải Hoà (TX Móng Cái)

Trời về khuya, chúng tôi có mặt tại đường mòn khu vực bến Z2 (khu Bến Đá) phường Ninh Dương. Đây là một trong những khu vực từ nhiều tháng qua thường xuyên diễn ra tình trạng vận chuyển, mang vác gà lậu chưa kiểm dịch từ bên kia biên giới về. Ngoài khu vực kể trên, còn có nhiều điểm khác như: Khu Mũi Sủi thuộc địa phận khu 9, phường Hải Hoà; khu vực bến Nhà thờ, phường Trà Cổ; khu vực Cổ Ngỗng, phường Hải Hoà, khu vực Vàng Lầy... Ban ngày các khu vực này yên lặng như chẳng có chuyện gì. Tối đến, trên bến dưới thuyền, người và phương tiện ra vào tấp nập, cùng với đó là những chiếc lồng không, được vận chuyển ra và tập kết tại đây, chờ cho đến đêm để thừa cơ hành động. Một người bạn tôi làm nghề “cửu vạn” vận chuyển thuê cho các đầu nậu được vài năm cho biết, thường vận chuyển gà từ một số trang trại của các tỉnh Quảng Tây, Quảng Đông (Trung Quốc) về khu vực biên giới thị xã Đông Hưng hoặc một số khu vực Vạn Mỹ (Trung Quốc). Tại đây, số gà trên được lồng và chất xuống các đò sắt vượt qua sông Ka Long hoặc dùng tàu vỏ gỗ, bè mảng chở vượt qua đường biển. Phía bên này, những chiếc xe Minxcơ và có khi còn có cả xe tải nhỏ, xe ô tô 12 chỗ được tháo hết hàng ghế bên trong nằm túc trực đợi sẵn.

Đường biên heo hút trong đêm, thỉnh thoảng lại bị xé toang vì ánh đèn của những chiếc xe máy Minxcơ. Xe nào xe nấy đều chằng, buộc nhiều lồng gà được phủ kín bao tải bên trên. Trời mưa to, đường mòn nhão nhoét nhưng dường như không cản được những “cửu vạn” vận chuyển gà lậu. Trái lại, từng nhóm “cửu vạn” và tốp xe Minxcơ cứ nườm nượp men theo các con đường mòn lao nhanh về phía ánh sáng đường phố đổ về thị xã. Trong cơn mưa rào giữa tháng 6, ánh đèn pha từ chiếc Shapphia của chúng tôi soi rõ những con gà nhập lậu bê bết bùn đất. Con nào con nấy mắt lừ đừ như cá say thuốc, mỏ chảy đầy nước rãi, đụng vào không hề cựa quậy. Màn đêm buông xuống và mưa càng ngày càng to thêm. Một người đàn ông chạc tuổi 40 (tự xưng là ông chủ) trên tay cầm một bộ đàm và máy di động, mắt nhớn nhác đưa qua đưa lại đã cho chúng tôi biết: “Thời tiết càng khắc nghiệt, dân buôn càng thích. Vì các cán bộ ngại đi tuần nên “đánh” hàng vào những lúc này càng dễ trót lọt...”. Theo vệt sáng của “tiểu đội gà bay” chúng tôi đến Trạm kiểm soát liên hợp Km 15. Đây được coi là “cửa tử” khó có thể vượt qua nhất. Để đối phó với các cơ quan chức năng, tại đây luôn có một lực lượng cửu vạn, xe ôm và các bà, các chị, dưới sự “chỉ huy” của các ông chủ gà lậu sẵn sàng dùng áp lực uy hiếp hoặc cướp hàng khi bị các cơ quan chức năng phát hiện và bắt giữ. Sau tiếng í ới từ bộ đàm và những ánh đèn pha sáng quắc, “cánh cửa an toàn” hé mở, chỉ một loáng từng lồng gà đã được vận chuyển qua bên kia trạm bằng con đường mòn phía trái cánh gà hoặc dùng những thuyền nan nhỏ chở qua sông. Một lần nữa từng tốp xe Minxcơ lại nối đuôi nhau từ bóng tối trạm Km 15 chạy thẳng về điểm tập kết khu vực Km 17 rồi cho nên các xe tải đang đợi sẵn chạy thẳng về hướng Hạ Long.

Theo thống kê của các cơ quan chức năng Móng Cái, trong 6 tháng đầu năm 2008, các lực lượng trên địa bàn đã phát hiện và bắt giữ 81 vụ gia cầm nhập lậu với số lượng khoảng 72 tấn và 7 vụ trứng gia cầm, tăng 60% so với cùng kỳ năm 2007. Trao đổi với chúng tôi, ông Ty Văn Tuấn, Trạm trưởng Trạm Thú y Móng Cái cho biết: “Kể từ sau Tết Nguyên đán Mậu Tý đến nay, tình hình buôn bán và vận chuyển gia cầm nhập lậu trên địa bàn thị xã có nhiều diễn biến phức tạp. Hoạt động của các đối tượng ngày càng tinh vi hơn với các thủ đoạn thay đổi nhiều so với trước đây. Chúng xé lẻ hàng chứ không tập kết thành từng điểm lớn. Ngoài ra, hàng còn được nguỵ trang rất kỹ để tránh sự kiểm soát của các cơ quan chức năng như việc dùng xe chuyên dụng đông lạnh hoặc xe ô tô 12 chỗ tháo hết ghế để chuyên chở. Nguy hiểm hơn các đối tượng còn được trang bị cả kiếm, bình xịt hơi cay để chống đối lại các cơ quan chức năng nếu bị phát hiện...”. Lãnh đạo Đội quản lý Thị trường số 4 cũng cho biết thêm: “Các lực lượng chức năng trên địa bàn thị xã đã thực hiện triệt để các biện pháp, tuy nhiên hiệu quả còn nhiều mặt hạn chế, đặc biệt đối với việc kiểm soát biên giới trên biển. Một thực tế là lực lượng chức năng thực hiện nhiệm vụ rất mỏng nhưng lại quản lý tới trên 70km đường biên giới, do đó có tình trạng kiểm soát tốt khu vực này thì chỗ khác lại bùng phát. Ngoài ra còn có một số vướng mắc trong việc thiêu huỷ và lo kinh phí tiêu huỷ gà nhập lậu. Thủ tục thành lập hội đồng tiêu huỷ vô cùng nhiêu khê, trong khi đó kinh phí tiêu huỷ không có, nhiều đơn vị bắt được gà lậu lại phải tự bỏ tiền túi để tìm cách thiêu huỷ...”.

Như vậy, những kết quả mà các cơ quan chức năng TX Móng Cái đạt được và những gì chúng tôi phản ảnh chỉ là một phần rất nhỏ đằng sau tình trạng gà nhập lậu qua biên giới hiện nay. Sự việc này đang dóng lên một sự báo động về nguy cơ tiềm ẩn đối với dịch cúm gia cầm rất có thể sẽ tái phát trở lại. Để giải quyết dứt điểm tình trạng này, các ngành chức năng cần có biện pháp kiên quyết, xử lý mạnh tay hơn nữa để cho những lô hàng có thể chứa đầy mầm bệnh đang từng ngày, từng giờ thẩm lậu qua biên giới tràn vào nước ta sớm được ngăn chặn.