35 năm trước, vào dịp Quốc khánh 2-9-1975, Đoàn Chèo Quảng Ninh có chuyến về xã Thanh Tùng, huyện Thanh Miện (Hải Dương) biểu diễn, nhân thể tuyển diễn viên.
Có một cô thôn nữ 19 tuổi đã bỏ dở cả buổi gặt để ra ứng thí và cô đã lọt ngay “mắt xanh” lãnh đạo Đoàn chỉ sau khi trình diễn một vài làn điệu chèo. Cô thôn nữ ngày ấy giờ là NSƯT Thanh Chắc, Phó trưởng Đoàn Nghệ thuật Chèo Quảng Ninh (ảnh).
Nhắc lại kỷ niệm ban đầu ấy, NSƯT Thanh Chắc cười, chị bảo cái duyên với chèo đã gắn với chị từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Cả nhà có 8 anh chị em nhưng chỉ có mình chị là mê chèo. Biết tin con gái trúng tuyển vào Đoàn Chèo Quảng Ninh, hai cụ thân sinh ra sức ngăn cản vì gia đình đã “giấm” cho chị một đám trong làng nhưng rốt cuộc không lay chuyển được lòng cô con gái đã chót đam mê ánh đèn sân khấu.
Ra Quảng Ninh, Thanh Chắc tiếp tục phải qua một cuộc “sát hạch” nữa rồi mới chính thức được tuyển vào đoàn. Trong khoảng 1 tháng đầu tiên đoàn đi lưu diễn ở các tỉnh lân cận, công việc của chị chủ yếu là… bế con cho các đồng nghiệp lớn tuổi hơn. Tuy nhiên, chỉ sau đó không lâu, Thanh Chắc đã được thử sức ở những vai diễn của mình, từ vai phụ, chị đã được đạo diễn tin tưởng giao cho vai chính như nàng Châu Long trong vở Lưu Bình - Dương Lễ, vai nam Trần Quốc Tảng trong Tiếng sóng Bạch Đằng, mẹ Cám trong Tấm Cám, mụ Tài Sinh trong Tiếng hát người Dao… Những năm 1980 đến 1995 là khoảng thời gian Thanh Chắc gặt hái nhiều thành công nhất trên con đường nghệ thuật của chị. Nhiều vai diễn của chị đã tạo dấu ấn sâu đậm trong lòng khán giả như vai chị Cả Khương trong vở Ngôi sao Hạ Long (HCB Hội diễn sân khấu chèo các tỉnh phía Bắc năm 1985), Trinh Nguyên trong vở diễn cùng tên (HCV Hội diễn sân khấu chèo các tỉnh phía Bắc 1996 và HCV Hội diễn các vở chèo cổ năm 2001), bà Du thị trong Mẹ kế chồng tôi (HCV Hội diễn sân khấu chèo toàn quốc năm 1995)… Một điều đáng nói là bên cạnh thành công của các vai chính diện, Thanh Chắc còn thành công cả những vai phản diện như mẹ Cám, mụ Tài Sinh, bà Du Thị. Ở những vai này, dù nhân vật đều là những bà mẹ kế độc ác nhưng bằng sự sáng tạo, khả năng diễn xuất của mình, Thanh Chắc đã khắc hoạ được hình tượng mỗi nhân vật có cá tính riêng biệt không lẫn vào nhau.
Ghi nhận những đóng góp xuất sắc của chị đối với nghệ thuật chèo truyền thống, năm 1986, Thanh Chắc được UBND tỉnh phong tặng đặc cách danh hiệu Nghệ sĩ Vùng Mỏ đợt đầu tiên và năm 2001, chị trở thành nghệ sĩ chèo thứ hai của Quảng Ninh được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú (sau NSƯT Minh Huệ).
5 năm trở lại đây, trên cương vị Phó trưởng Đoàn nghệ thuật Chèo Quảng Ninh, NSƯT Thanh Chắc đã dành nhiều thời gian hơn cho việc đào tạo, tuyển chọn các diễn viên trẻ cho đoàn và phát triển bộ môn hát chèo ở các địa phương. Chị đã nhiệt tình truyền cảm hứng hát chèo cho các học sinh Hà Nam (Yên Hưng) trong chương trình “Sân khấu học đường”; vào các làn điệu chèo đường cho các thiếu nữ làng chài Cửa Vạn trong dự án phục dựng một số nét văn hoá dân gian của ngư dân các làng chài trên Vịnh Hạ Long…
Nhìn lại chặng đường đã qua, NSƯT Thanh Chắc chia sẻ những gì chị đã đạt được đến hôm nay, ngoài sự giúp đỡ của các đạo diễn tâm huyết, các nghệ sĩ đi trước còn là sự động viên, chia sẻ của chồng và 2 cô con gái, nhất là thời kỳ bao cấp, chẳng cứ người dân bình thường mà ngay cả các nghệ sĩ cuộc sống cũng vô cùng khó khăn. Giờ 2 cô con gái đã trưởng thành, chẳng có cô nào theo nghề mẹ nhưng chị cười bảo âu đó là lựa chọn của con, hơn nữa nếu không có duyên với chèo thì có ép con cũng chẳng thể được.
Bên cạnh cương vị Phó trưởng Đoàn Chèo Quảng Ninh, NSƯT Thanh Chắc còn đã và đang đảm trách công việc của một đại biểu HĐND tỉnh Khoá XI và quán xuyến gia đình nhỏ của mình để chồng, con yên tâm công tác. Ở vị trí nào chị cũng làm tốt vai trò của mình, là tấm gương sáng để các diễn viên trẻ của đoàn noi theo.