Một hình thức tín dụng hỗ trợ hiệu quả

Năm 1996, Quỹ Hỗ trợ nông dân được thành lập với mục đích hỗ trợ nông dân nghèo có vốn phát triển sản xuất, tăng thu nhập, cải thiện đời sống góp phần thực hiện chương trình xoá đói giảm nghèo.

Trong những năm qua Quỹ đã được quản lý và sử dụng có hiệu quả, góp phần đáng kể vào việc phát triển kinh tế xã hội ở nông thôn, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn. Để nguồn Quỹ ngày càng tăng trưởng thì việc quản lý, điều hành, sử dụng Quỹ đúng mục đích, đạt hiệu quả còn nhiều khó khăn cần được tháo gỡ.

Đến nay hầu hết các huyện, thị xã, thành phố trong toàn tỉnh đều đã thành lập được Quỹ Hỗ trợ nông dân (QHTND) và tiến hành luân chuyển cho 15.843 lượt hộ vay 24,185 tỷ đồng, trong đó: Cho vay đầu tư chăn nuôi hơn 8,681 tỷ đồng; trồng cây ăn quả 4,340 tỷ đồng; cây hàng năm 4,255 tỷ đồng; trồng rừng 1,302 tỷ đồng; nuôi trồng thuỷ sản 3,117 tỷ đồng; dịch vụ sản xuất nông nghiệp 1,5 tỷ đồng... Hình thức cho vay thông qua sự bình xét của các chi, tổ hội, mỗi hộ được vay từ 1-3 triệu đồng với mức lãi suất 0,5%/tháng. Đối với các hộ nghèo khi vay vốn từ Quỹ đều được tổ chức Hội giúp đỡ hướng dẫn kinh nghiệm sản xuất, nuôi trồng và tham gia sinh hoạt trong các câu lạc bộ: Khuyến nông, khuyến ngư, chăn nuôi, trồng trọt để nâng cao hiểu biết về khoa học kỹ thuật, cùng giúp đỡ nhau phát triển sản xuất, sử dụng đồng vốn vay hiệu quả, hoàn trả đúng kỳ hạn. Nhiều hội viên nông dân từ nguồn vốn vay của Quỹ đã phát triển sản xuất trở thành điển hình về nông dân sản xuất kinh doanh giỏi. Các nhóm, tổ vay vốn được thành lập ở hầu hết các xã, phường cùng giúp nhau phát triển sản xuất từ đó tình làng nghĩa xóm ngày càng đoàn kết gắn bó, phát huy được sức mạnh tập thể trong sự nghiệp CNH-HĐH nông nghiệp nông thôn. Khi Quỹ mới được thành lập nhiều hộ nông dân đã tự nguyện cho mượn không lấy lãi, điển hình như hộ anh Nguyễn Tiến Phương (phường Ninh Dương, Móng Cái) cho những hộ nông dân nghèo mượn 100 triệuđồng không tính lãi.

Từ khi được thành lập và đi vào hoạt động QHTND đã góp phần làm lành mạnh thị trường tín dụng ở các vùng nông thôn, giúp hội viên nông dân tiếp cận với hình thức tín dụng mới, biết cách sử dụng đồng vốn vay hiệu quả. Phong trào xây dựng Quỹ được nông dân nhiệt tình tham gia hưởng ứng, những hộ là điển hình về sản xuất kinh doanh giỏi qua mỗi chu kỳ sản xuất đều đóng góp để tăng trưởng nguồn vốn Quỹ. Nguồn vốn vận động được này do chính nông dân tự giám sát và luân chuyển cho nhau vay nên nguồn vốn này luôn an toàn, hiệu quả. Đội ngũ cán bộ Hội các cấp năng động, sáng tạo và tự tin hơn trong việc tổ chức thực hiện các chương trình tạo vốn cho nông dân như: Chương trình phối hợp tạo vốn vay cho nông dân qua Nghị quyết liên tịch 2.308 với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; vốn cho người nghèo với Ngân hàng Chính sách xã hội. Đồng thời quản lý hoạt động hiệu quả vốn quay vòng luân chuyển cho vay. Có thể khẳng định hoạt động của QHTND đã hỗ trợ kịp thời nhu cầu vốn cho nông dân phát triển sản xuất, đặc biệt là nông dân nghèo, góp phần đáng kể vào việc cải thiện điều kiện kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống, tăng cường sự gắn bó giữa hội viên với tổ chức Hội.

Để nguồn quỹ ngày càng tăng trưởng

QHTND là một loại hình tín dụng đoàn thể (tín dụng hỗ trợ) hoạt động không vì mục đích kinh doanh nhưng phải đảm bảo nguyên tắc tự chủ về tài chính, tự bảo toàn vốn và chịu trách nhiệm trước pháp luật. Nguồn vốn Quỹ chủ yếu được xây dựng thông qua vận động cán bộ, hội viên nông dân, các tổ chức cá nhân, các đơn vị, tổ chức tài trợ bằng hình thức ủng hộ, cho mượn (không lãi) hoặc cho vay với lãi suất thấp, đây là khâu quyết định đến sự tồn tại và phát triển của Quỹ. Sau khi có chủ trương của Chính phủ về thành lập QHTND, năm 1996 Tỉnh uỷ đã có Quyết định số 01/QĐ-TU về việc thành lập Ban vận động Quỹ. Tuy nhiên sau 10 năm có Quyết định thành lập toàn tỉnh chỉ tổ chức được 1 cuộc vận động xây dựng Quỹ vào năm 1996-1997. Tuy có cố gắng trong triển khai vận động, xong nguồn vốn quỹ vận động thêm được trong thời gian qua thấp. Nguồn vốn vận động từ năm 2000-2006 của cấp tỉnh và một số huyện hầu như không tăng, nguồn vốn cấp huyện và cơ sở tăng ít. Do nguồn vốn Quỹ chủ yếu phụ thuộc vào sự đóng góp, ủng hộ của hội viên nông dân trong khi đời sống còn nhiều khó khăn, phải tham gia đóng góp nhiều chương trình khác nên việc vận động nông dân tham gia xây dựng Quỹ gặp nhiều khó khăn.

Hiện nay để vay vốn phát triển sản xuất nông dân có thể vay từ nhiều nguồn khác nhau và các tổ chức hội, đoàn thể đang thực hiện nhiều chương trình phối hợp tạo vốn cho hội viên. Tuy nhiên để vay được vốn từ các chương trình nông dân phải có thế chấp hoặc qua tín chấp của tổ chức Hội. Bên cạnh đó do các ngân hàng hoạt động thương mại nên không phải hộ nông dân nào cũng có thể vay được vốn để phát triển sản xuất, đặc biệt là đối với các hộ nông dân nghèo. Trong khi đó nếu nguồn vốn Quỹ tăng trưởng thì hộ nông dân nghèo có thể vay vốn dễ dàng với lãi suất thấp, được hướng dẫn cách sử dụng nguồn vốn hiệu quả, sẽ hạn chế được tình trạng cho vay nặng lãi ở các vùng nông thôn. Để nguồn vốn Quỹ ngày càng tăng trưởng, việc quản lý, sử dụng điều hành Quỹ có hiệu quả ngoài việc tuyên truyền vận động hội viên nông dân tham gia xây dựng ủng hộ Quỹ; nâng cao năng lực quản lý của cán bộ hội rất cần có sự trợ giúp của các cấp chính quyền trong việc vận động xây dựng quỹ. Đảng uỷ và chính quyền các cấp cần quan tâm tạo điều kiện để có thể tiếp tục mở cuộc vận động xây dựng Quỹ hoặc có thể trích từ nguồn ngân sách hỗ trợ để tăng trưởng nguồn Quỹ.