Cùng chủ đề với một triển lãm diễn ra cách đây 3 tháng, song triển lãm "Di sản văn hóa tiêu biểu trong mối quan hệ giữa Thăng Long và Hạ Long, qua 1000 năm lịch sử" do Bảo tàng Quảng Ninh phối hợp với Tập đoàn Tuần Châu tổ chức, vừa được khai mạc vào ngày 12-8 cho người xem cái nhìn tổng quan hơn về sự kết nối không gian văn hóa Thăng Long - Hạ Long.
Điều này không chỉ được thể hiện qua số lượng hiện vật phong phú hơn mà còn ở cách trưng bày riêng biệt, thể hiện rõ nét từng chủ đề, chủ thể.
Hiện vật tháp nung và sứ men xanh tại triển lãm.
Khu trưng bày những hiện vật đã được tìm thấy tại lò gốm Tuần Châu như tháp đất nung, gạch, ngói, bình lọ, bát, khay, con kê, hình trang trí bằng đất nung v.v... Điều này không chỉ đơn thuần giới thiệu với người xem sản phẩm điển hình của một làng nghề gốm sứ tại Quảng Ninh đã có cách đây hàng chục thế kỷ mà còn ẩn chứa niềm tự hào của những con người Hạ Long tài hoa. Bởi những sản phẩm này, ngoài phục vụ đời sống sinh hoạt của cư dân bản địa còn được trưng dụng trong trang trí, xây dựng các công trình lớn của Hoàng thành Thăng Long. Các nhà khảo cổ học đã tìm thấy nhiều sản phẩm gốm sứ Tuần Châu, tiêu biểu là sản phẩm gốm sứ men ngọc tại một loạt các công trình ở Thăng Long như chùa bà Tấm, Lại Đà, Hoa Lâm viên và cả Hoàng thành. Điều này càng được khẳng định thêm khi gần đây các nhà khoa học kết luận lò gốm Tuần Châu có thể là nơi sản xuất duy nhất dòng gốm bán sứ men ngọc đầu tiên của Việt Nam. Sản phẩm tháp đất nung cũng là một điểm nhấn độc đáo của bộ sưu tập gốm sứ tại triển lãm. Sản phẩm tượng trưng đồ thờ cúng thiêng liêng này suốt thời kỳ Đinh, Tiền Lê, Lý, Trần đều được coi là bảo vật, biểu tượng của Phật giáo và cũng là quốc giáo thời bấy giờ. Điều đáng nói là nhiều bảo tháp trong các bộ sưu tập bảo tháp của người Thăng Long được xác định sản xuất tại các lò gồm sứ bản địa.
Các hình ảnh, hiện vật nói về thương cảng Vân Đồn, lễ hội Tiên Công của vùng đất Yên Hưng, dòng Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử... không chỉ hướng người xem về từng sự kiện trong lịch sử, mà còn cho thấy sự liên hệ chặt chẽ trong các quyết sách quan trọng của Trung ương Thăng Long với địa phương Hạ Long. Thời Lý, với quyết định lập trang Vân Đồn, Hạ Long đã được chọn là địa điểm phát triển giao thương trong nước và quốc tế. Thương cảng Vân Đồn trở thành cảng quốc tế đầu tiên tại Việt Nam. Qua đây cho thấy tầm nhìn từ Thăng Long và giá trị của vùng đất Hạ Long. Thế kỷ XV, để mở mang đất đai, một bộ phận người Thăng Long đã đến vùng đất An Bang, cửa sông Bạch Đằng quai đê lấn biển, lập nên vùng đảo Hà Nam trù phú ngày nay. Với tư duy của người kinh kỳ cộng với tinh thần lao động cần cù sáng tạo, những người con Thăng Long đã không ngừng xây dựng vùng đất mới, Hà Nam (Yên Hưng) trở thành một bộ phận không thể tách rời của Hạ Long. Từ đây Hạ Long có một bộ phận cư dân có nguồn gốc Thăng Long, văn hóa Hạ Long cũng ít nhiều chịu sự ảnh hưởng của Thăng Long. Còn những hình ảnh về dòng đạo Phật thuần Việt Trúc Lâm Yên Tử, bao đời được nhân dân sùng bái lại được Trần Nhân Tông, con người kiệt xuất của Thăng Long xây dựng trên đất Hạ Long. Tất cả cho thấy mối nhân duyên hiếm có giữa người Thăng Long và Hạ Long.
Một không gian trưng bày khá mới so với cuộc triển lãm trước đó là bộ sưu tập tiền cổ qua các thời kỳ. Đây là những hiện vật đã được phát hiện và sưu tầm tại thương cảng Vân Đồn. Điều thú vị là ngoài đồng tiền do nhà nước phong kiến Việt Nam phát hành còn có cả những đồng tiền nước ngoài. Điều này chứng tỏ sự giao thương buôn bán sầm uất một thời của thương cảng quốc tế đầu tiên của Việt Nam này.
Triển lãm "Di sản văn hóa tiêu biểu trong mối quan hệ giữa Thăng Long và Hạ Long qua 1000 năm lịch sử" sẽ còn mở cửa đến hết dịp lễ Quốc khánh 2-9. Đây là một hoạt động mang nhiều ý nghĩa khi Hoàng thành Thăng Long vừa được UNESCO chính thức công nhận là Di sản văn hóa thế giới và Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội đang tới gần.