Cách đây gần 10 năm (năm 2002) thực hiện Nghị quyết liên tịch số 01 giữa T.Ư Hội LHPN Việt Nam và Bộ Công an về “Quản lý, giáo dục con em trong gia đình không phạm tội và TNXH”, các cấp Hội PN và Công an tỉnh đã phối hợp xây dựng mô hình “Quản lý giáo dục thanh, thiếu niên có nguy cơ làm trái pháp luật”.
Mô hình này nhằm tăng cường các biện pháp quản lý, giáo dục thanh, thiếu niên, góp phần hạn chế và giảm số trẻ em, trẻ vị thành niên vi phạm pháp luật đang có chiều hướng gia tăng.
Mô hình ra đời đã đáp ứng nguyện vọng của đông đảo hội viên phụ nữ và nhân dân. Bởi vậy, nhận được sự ủng hộ và tham gia tích cực của quần chúng từ khi triển khai. Hoạt động của mô hình được các cơ sở hội gắn với hoạt động XĐGN và hỗ trợ phụ nữ xây dựng gia đình “No ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc”. Điểm chung của mô hình và công tác hỗ trợ PN xây dựng gia đình 4 chuẩn mực đều đề cao vai trò gia đình trước những thách thức, mặt trái của cơ chế thị trường; phát huy thiên chức và vai trò người phụ nữ, người vợ, người mẹ trong việc nuôi dạy con cái. Nhận thức sâu sắc được điều này, từ khi mô hình đi vào hoạt động, hằng năm trong tỉnh đã có hơn 130 ngàn gia đình cán bộ, hội viên ký cam kết thực hiện.
Hiện nay, các cơ sở Hội trong toàn tỉnh đã phối hợp xây dựng được 43 mô hình với trên 3.120 thành viên. Bên cạnh đó còn có 148 Câu lạc bộ “Phụ nữ với pháp luật”; 198 mô hình “Chi hội nòng cốt thực hiện chấp hành pháp luật” với hơn 12.500 thành viên. ở các TP Hạ Long, Móng Cái và huyện Yên Hưng, các cơ sở hội còn xây dựng được 11 câu lạc bộ “Kỹ năng sống khỏe”, thu hút 385 trẻ em ngoài trường học, lứa tuổi từ 9 đến 17 tới sinh hoạt. Các mô hình đã giáo dục, cảm hóa được 139 thanh, thiếu niên hư, có tiến bộ rõ rệt. Các mô hình còn phối hợp với Đoàn TN, Hội CCB, Hội ND... cảm hóa, giáo dục được 227 lượt trẻ em hư và vi phạm pháp luật; giúp đỡ 258 gia đình cai nghiện ma túy cho người thân tại nhà; 19 đối tượng lầm lỡ, cải tạo trở về địa phương; tạo điều kiện giúp đỡ hàng trăm người sau cai nghiện, có việc làm ổn định; vận động 61 học sinh bỏ học trở lại trường và giúp đỡ 42 đối tượng cai nghiện tại cộng đồng. Các mô hình kết hợp cảm hóa, giáo dục với biện pháp quản lý và hỗ trợ vốn làm kinh tế gia đình cho những hộ nghèo, hộ hoàn cảnh đặc biệt... Cùng với hoạt động của mô hình, những năm vừa qua, các cấp hội còn phối hợp mở được 140 lớp tập huấn phòng, chống tội phạm và TNXH cho đội ngũ cán bộ hội và tuyên truyền viên; bồi dưỡng, nâng cao kiến thức phòng chống TNXH cho 84.750 lượt cán bộ, hội viên, thông qua các hình thức tuyên truyền giáo dục, như: Tập huấn, mở hội thi, cuộc thi; đấu tranh, phê phán thói hư, tật xấu, tệ nạn xã hội bằng hình thức “sân khấu hóa”; tổ chức 60 cuộc hội thảo, tọa đàm và 10 cuộc tuyên truyền ở cấp huyện, 28 cuộc ở cấp xã về công tác phòng chống TNXH.
Điển hình trong xây dựng mô hình “Quản lý giáo dục thanh, thiếu niên có nguy cơ làm trái pháp luật” là Hội PN xã Hồng Phong (huyện Đông Triều). Tháng 5-2007, mô hình được xây dựng ở thôn Bình Lục Thượng, sau đó nhân ra các thôn khác. Khi triển khai làm mô hình, Hội PN ở đây đã phối hợp chặt chẽ với các ban chuyên môn của xã (Công an, Tư pháp...) tiến hành điều tra, khảo sát nắm rõ hoàn cảnh cụ thể từng đối tượng; tổ chức cho các đối tượng kiểm điểm trước dân, có sự tham dự và ký cam kết của gia đình. Phân công trách nhiệm giúp đỡ, cảm hóa cho từng tổ phụ nữ, từng chị em hội viên nòng cốt với từng đối tượng cụ thể. Sau 3 năm hoạt động, mô hình đã cảm hóa, giáo dục được 20/35 TTN có nguy cơ làm trái pháp luật, tiến bộ trông thấy. Riêng ở thôn Bình Lục Thượng có 9/11 đối tượng đã trở thành những đoàn viên, thanh niên tích cực. Mô hình ở Hồng Phong đã được nhiều ban, đoàn thể của T.Ư tới tham quan, học tập kinh nghiệm; được Hội Phụ nữ và Công an tỉnh chọn để nhân rộng toàn tỉnh. Tại huyện Đông Triều, đến nay hầu hết các cơ sở hội đã xây dựng được mô hình. Năm 2009 vừa qua, Hội Phụ nữ và Công an huyện tổ chức kiểm tra, đánh giá chất lượng hoạt động của mô hình, xác nhận đã có 85 TTN có nguy cơ làm trái pháp luật được cảm hóa, giáo dục tiến bộ. Ngoài điển hình Hồng Phong, còn phải kể đến các mô hình hoạt động cũng rất hiệu quả của các Hội PN Cẩm Phú, Quang Hanh (TX Cẩm Phả); Vàng Danh, Quang Trung (TX Uông Bí); Hà Lầm, Hà Khẩu, Hà Phong (TP Hạ Long); Yên Giang, thị trấn Quảng Yên (huyện Yên Hưng); Ninh Dương, Trần Phú (TP Móng Cái)...
Những kết quả mà mô hình đem lại đã góp phần thiết thực làm giảm tình hình vi phạm pháp luật trong thanh, thiếu niên; ổn định về ANTT, phát triển KT-XH của địa phương. Mô hình còn hỗ trợ đắc lực cho xây dựng gia đình 4 chuẩn mực của Hội PN. Số gia đình hội viên hằng năm đạt các danh hiệu “Gia đình văn hóa”, “Gia đình 4 chuẩn mực” ngày một tăng.
